IV SA/Gl 1000/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki A Sp. z o.o. w K. na decyzję Inspektora Pracy nakazującą utworzenie palarni, potwierdzając obowiązek pracodawcy w tym zakresie.
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Pracy nakazującą utworzenie palarni zgodnie z przepisami BHP. Spółka argumentowała, że utworzenie palarni jest prawem, a nie obowiązkiem pracodawcy, oraz kwestionowała brak uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że przepisy prawa pracy i rozporządzenia BHP nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikom palarni spełniającej określone wymogi.
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K., która nakazywała spółce zapewnienie w placówce handlowej pomieszczenia palarni o określonej minimalnej powierzchni i wentylacji. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (brak uzasadnienia) oraz Kodeksu pracy i rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, twierdząc, że utworzenie palarni jest prawem pracodawcy, a nie jego obowiązkiem. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że przepisy szczególne ustawy o PIP regulują wymogi formalne decyzji, a analiza przepisów prawa pracy i orzecznictwa wskazuje na obowiązek pracodawcy utworzenia palarni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po zawieszeniu postępowania w związku z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na dominującej wykładni sądów administracyjnych, zgodnie z którą art. 233 Kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia BHP nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikom palarni. Sąd uznał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które umorzyło postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, pośrednio potwierdziło konstytucyjność przepisów przy tej wykładni. Sąd odrzucił również zarzut braku uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że organ odwoławczy uzupełnił ten brak, a przepisy ustawy o PIP nie wymagają uzasadnienia w decyzjach inspektora pracy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia pracownikom palarni.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na dominującej wykładni przepisów Kodeksu pracy (art. 233) i rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, zgodnie z którą zapewnienie pracownikom pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, w tym palarni, jest bezwzględnym obowiązkiem pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.PIP art. 33 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 34 § 2
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
k.p. art. 233
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
rozp. BHP art. 111 § 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. BHP art. 40 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. BHP art. 41
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. BHP art. 42
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. BHP art. załącznik nr 3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
Pomocnicze
k.p. art. 237(15) § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
k.p. art. 214
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
k.p. art. 207 § 1 i 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
p.p.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikom palarni wynika z przepisów prawa pracy i BHP. Przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące wymogów formalnych decyzji mają pierwszeństwo przed przepisami KPA. Uchybienie organu pierwszej instancji w zakresie braku uzasadnienia zostało naprawione przez organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Utworzenie palarni jest prawem, a nie obowiązkiem pracodawcy. Decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa z powodu braku uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
urządzenie palarni jest obowiązkiem pracodawcy przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym dominująca w orzecznictwie sądów administracyjnych linia orzecznicza
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Walentek
sędzia
Edyta Żarkiewicz-Kunicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku pracodawcy utworzenia palarni oraz interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji organów inspekcji pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania; późniejsze zmiany przepisów mogą wpłynąć na jego zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku pracodawców, jakim jest zapewnienie odpowiednich warunków pracy, w tym kwestii palarni, co może być interesujące dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy pracodawca musi zapewnić palarnię? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Gl 1000/10 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2011-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-12-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6198 Inspekcja pracy Hasła tematyczne Inspekcja pracy Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 21 poz 94 art. 233 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650 par. 2 i par. 111 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę. Uzasadnienie Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), a także art. 233 Kodeksu pracy, § 2 ust. 2, § 111 ust. 1 i 2 oraz § 40, § 41, § 42 i załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650) nakazem nr [...] z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązał A Sp. z o.o. w K. A’ w M. do zapewnienia w placówce handlowej pomieszczenia palarni, w której będzie przypadać, co najmniej 0,1 m2 powierzchni podłogi na każdego pracownika najliczniejszej zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym że powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na palarnię nie powinna być mniejsza niż 4 m2. Odwołanie od powyższego nakazu do Okręgowego Inspektora Pracy w K. wniosła A (Polska) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. W odwołaniu tym nakazowi temu zarzucono rażące naruszenie art. 9, art. 11 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku uzasadnienia nakazu oraz naruszenie art. 233 Kodeksu pracy jak również § 40 i nast. załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W motywach odwołania podkreślono, że prawidłowo wydana decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, natomiast rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji takiego uzasadnienia nie zawiera, ani nie uwzględnia ono w całości żądania strony, które zwalnia organ z obowiązku uzasadnienia wydanej decyzji. W odniesieniu do naruszenia przepisów Kodeksu pracy zaznaczono, że utworzenie przez zakład pracy palarni jest prawem a nie obowiązkiem pracodawcy i na tę okoliczność przeprowadzono rozbudowany wywód prawny z przywołaniem unormowań prawnych jak również poglądów doktryny i stanowiska sądów administracyjnych wypowiadających się w tym zakresie. Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 58 i art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego przywrócił termin do wniesienia odwołania od decyzji zawartych w nakazie z dnia [...] r. Wskazany powyżej organ decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nakazową nr 2. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do postawionych w odwołaniu zarzutów. W odniesieniu do pierwszego wskazano, że przepisy szczególne ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zawierają unormowania dotyczące wymogów formalnych decyzji i są one odmienne od tych, które obowiązują na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego też powodu inspektor pracy wydając nakaz może nie zamieścić w nim uzasadnienia, albowiem częścią składową wydanego nakazu są ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej kontroli. Drugi zarzut sformułowany w odwołaniu uznany został za bezzasadny. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzona analiza aktów prawnych oraz orzecznictwa sądowego daje podstawę do stwierdzenia, iż istnieje obowiązek urządzenia przez pracodawcę palarni. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przeprowadza szczegółową analizę przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. W tej części uzasadnienia organ ten odwołał się również do orzecznictwa sądów administracyjnych, które w przywołanych wyrokach zajęły analogiczne stanowisko. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się A (Polska) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono powyższemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie art. 9, art. 11 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także naruszenie art. 233, art. 237 oraz art. 214 Kodeksu pracy jak również § 40 i nast. załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez nałożenie na skarżącą Spółkę obowiązku zapewnienia w placówce handlowej pomieszczenia palarni, w której będzie przypadać co najmniej 0,1 m2 powierzchni podłogi na każdego pracownika najliczniejszej zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym że powierzchnia pomieszczenia nie powinna być mniejsza niż 4 m2. W motywach skargi przywołano argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jedynie ją rozbudowując. W szczególności wskazano na uchybienie w zakresie braku uzasadnienia organu pierwszej instancji i wynikające z tego konsekwencje dla podjętego rozstrzygnięcia. Następnie odniesiono się w szeroki sposób do drugiego z podniesionych zarzutów i wskazano, że z treści obowiązujących unormowań prawnych nie wynika, aby na pracodawcy ciążył obowiązek sformułowany w zaskarżonym nakazie, a sprowadzający się do utworzenia w zakładzie pracy pomieszczenia palarni. Podkreślono, że jest to prawo pracodawcy, a nie jest to jego obowiązek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 1165/07 zawiesił postępowanie sądowe, a w motywach wskazano, że w analogicznej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Kolejnym postanowieniem z dnia 9 rudnia 2010 r. tutejszy Sąd podjął zawieszone postępowanie z uwagi na podjęcie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może, w zależności od rodzaju naruszenia, skutkować ich uchyleniem w całości lub w części, stwierdzeniem nieważności bądź orzeczeniem o ich niezgodności z prawem. Na wstępie niniejszych rozważań zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie wzbudza żadnych kontrowersji, natomiast strony tego postępowania kierują się odmienną interpretacją przepisów prawa w zakresie dotyczącym tego, czy na pracodawcy ciąży obowiązek utworzenia palarni spełniającej przewidziane normami prawnymi wymogi, czy też pracodawca ma prawo utworzyć taką palarnię, a jak się na to zdecyduje to musi ona odpowiadać tym samym normom prawnym. Organy inspekcji pracy obu instancji stanęły na stanowisku, iż na pracodawcy ciąży taki obowiązek, natomiast skarżąca Spółka opowiedziała się za odmienną interpretacją tych unormowań prawnych sprowadzająca się do tego, że pracodawca ma prawo utworzyć taką palarnię. W przedstawionym stanie faktycznym niezbędne jest przywołanie tych przepisów prawa, które w omawianym zakresie mają zastosowanie. W pierwszej kolejności przywołać trzeba treść art. 233 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej. Stosownie do postanowień § 111 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Z kolei po myśli § 40 ust. 1 załącznika nr 3 tego rozporządzenia palenie tytoniu w zakładach pracy jest dozwolone wyłącznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach (palarniach) wyposażonych w dostateczną ilość popielniczek. Palarnie powinny być usytuowane w sposób nienarażający osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego. Nadto według § 41 tego załącznika w palarni powinno przypadać co najmniej 0,1 m2 powierzchni podłogi na każdego pracownika najliczniejszej zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym jednak, że powierzchnia poszczególnych pomieszczeń przeznaczonych na palarnie nie powinna być mniejsza niż 4 m2, a w palarni należy zapewnić przynajmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny. Przywołane powyżej normy prawne były przedmiotem analizy sądów administracyjnych jak również w tym zakresie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny. Z tego też powodu w pierwszej kolejności przyjdzie przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w postanowieniu z dnia 4 października 2010 r. sygn. akt P 12/08. Mocą wskazanego postanowienia Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, zainicjowane pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczącym zgodności z Konstytucją RP art. 237 (15) § 1, art. 233, art. 214 § 1 i 2, art. 207 § 1 i 2 Kodeksu pracy, art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a ustawy z 8 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), § 1 ust. 1 pkt 2 i 3, § 2 pkt 2, § 111 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) i § 40-42 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia w części dotyczącej nakładania na pracodawców obowiązku zapewnienia pracownikom pomieszczeń higieniczno-sanitarnych w postaci palarni. W motywach tego postanowienia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż nie może dokonywać wykładni przepisu prawnego, aby rozstrzygając wątpliwości prawne, ustalić normę prawną, którą sąd stawiający pytanie prawne miałby następnie stosować w sprawie przez niego rozpatrywanej. W dalszej części tego uzasadnienia zaznaczono, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, a także w doktrynie zarysowały się dwa zasadnicze poglądy, które prezentują rozbieżną wykładnię obowiązujących przepisów prawa pracy. W świetle dominującej w orzecznictwie sądów administracyjnych linii orzeczniczej, podzielającej wykładnię organów inspekcji pracy, urządzenie palarni jest obowiązkiem pracodawcy. Następnie przywołano liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których wykorzystano taką wykładnię przedmiotowych unormowań prawnych, z których jednoznacznie wynika, że zapewnienie pracownikom określonych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, w tym także palarni, jest bezwzględną powinnością pracodawcy i dodatkowo nie zależy to od jego uznania, w tym od jego przekonań w kwestii palenia tytoniu czy też sytuacji ekonomiczno-finansowej. Zaakcentowano również, że sąd pytający krytykując dominującą linię orzeczniczą sądów, proponuje inną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawnych, wedle której z unormowań tych nie wynika obowiązek pracodawcy polegający na zapewnieniu pracownikom pomieszczeń higieniczno-sanitarnych w postaci palarni. Na potwierdzenie proponowanej wykładni przywołuje własny wyrok z 15 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 45/04, jak również poglądy niektórych przedstawicieli doktryny. W konkluzji swoich rozważań Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie zachodzi konieczność orzekania o konstytucyjności przepisów wskazanych przez sąd pytający, ponieważ wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów może dokonać samodzielnie tak jak czynią to inne sądy administracyjne. Podkreślono również, że sąd pytający, przy pomocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją i Ramową Konwencją przepisów prawnych zaskarżonych przez sąd, zmierza podważyć dominującą w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię, w świetle której pracodawca jest obowiązany urządzić dla swych pracowników palarnię. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 919/10 uwzględnił skargę na decyzję organu inspekcji pracy, mocą której nakazano pracodawcy utworzenie palarni, zatem sąd ten opowiedział się za stanowiskiem prezentowanym we wcześniejszym wyroku i stojącym w opozycji do dominującego poglądu w tym zakresie. W motywach tego rozstrzygnięcia podkreślono, że obowiązek nakazania skarżącemu wydzielenia w zakładzie pracy pomieszczenia higieniczno-sanitarnego zwanego palarnią w dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nie znajdował usprawiedliwienia w obowiązujących w dniu wydania decyzji normach. Zaznaczono, że w przedmiotowej sprawie zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie nie utrwalił się jeden pogląd na temat obowiązków ciążących na pracodawcy odnośnie urządzenia dla pracowników palarni na terenie zakładu pracy. W dalszej części tego uzasadnienia przedstawiono stanowiska prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jak również w doktrynie, a także zaakcentowano, że sąd podzielił pogląd o braku podstaw do nałożenia na zakład pracy obowiązku utworzenia palarni. Przyjmując ten pogląd zauważono, że w polu widzenia pozostała kwestia związana z tym, że brak wyodrębnionego pomieszczenia palarni potencjalnie naraża niepalących na wdychanie dymu tytoniowego, a samo wprowadzenie zakazu palenia, z uwagi na możliwość jego obchodzenia, nie likwiduje tego zagrożenia. Zauważono, że norma powinnościowa była bezzasadnie wywodzona z treści § 111 ust. 1 rozporządzenia z 1997 r. Zdaniem składu orzekającego, interpretacja postanowień § 40-42 załącznika nr 3 do rozporządzenia, powinna sprowadzać się do tego, że jeżeli pracodawca zdecydował się na utworzenie palarni, to wówczas takie pomieszczenie powinno spełniać wymogi przewidziane przywołanymi normami prawnymi. Podkreślono, że nakładanie przez organy inspekcji pracy na pracodawców obowiązku organizowania palarni stanowi ograniczenie wolności działalności gospodarczej bez ważnego interesu publicznego, jak również zaznaczono, że przyjęte przez ustawodawcę przepisy art. 207 § 1 i 2, art. 214 § 1 i 2, art. 233 i art. 237 (15) § 1 Kodeksu pracy nie wyrażają adekwatnie intencji prawodawcy. Przepisy te nie są precyzyjne, bowiem nie wyrażają dokładnie i poprawnie woli ustawodawcy. Dodatkowo wskazano, że w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa, bez upoważnienia ustawowego, nie formułuje się definicji ustalających znaczenie określeń ustawowych. W tej sytuacji skoro ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć, a następnie – bez wyraźnego upoważnienia ustawowego uczynił to normodawca podustawowy, wprowadzający nowe pojęcie pomieszczenia higieniczno-sanitarne, które to pojęcie radykalnie zmieniło zakres obowiązków pracodawców, to regulacja taka narusza zasadę przyzwoitej legislacji i zasadę dostatecznej określoności przepisów prawnych. Tym samym organy inspekcji sanitarnej nakładają na pracodawców obowiązki nie formułowane w przepisach ustawowych lecz na podstawie unormowań podustawowych wydanych bez należytej delegacji ustawowej. W konkluzji swoich rozważań Sąd ten stanął na stanowisku, że przepisy stanowiące podstawę nałożenia obowiązku sprowadzającego się do utworzenia palarni nie stanowiły podstawy do nakładania na pracodawców takiego obowiązku. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym przyszło tutejszemu Sądowi na podjecie rozstrzygnięcia. Podjęcie tego rozstrzygnięcia wiąże się z opowiedzeniem się za jednym z dwóch występujących stanowisk w zakresie interpretacji przedmiotowych przepisów. Na wstępie tej części rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na znaczenie i rolę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Przypomnieć należy, ze Trybunał ten mocą wskazanego orzeczenia umorzył postępowanie przed nim prowadzone, z tego powodu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowana została forma ich interpretacji. Orzeczenie takie może być rozumiane w dwojaki sposób. Po pierwsze jako forma wstrzymania się przez Trybunał Konstytucyjny z oceną kontrolowanych przepisów, z uwagi na to, że przepisy te zostały już zinterpretowane przez uprawnione do tego sądy i zamieszczone w nich normy prawne zostały wychwycone i nadana została im określona treść, a zadaniem Trybunału nie jest rozstrzyganie tego, która forma interpretacji przedmiotowych przepisów jest prawidłowa i zgodna z przepisami Konstytucji RP. Drugi sposób rozumienia istoty tego orzeczenia sprowadza się do tego, że Trybunał Konstytucyjny w sposób pośredni wypowiedział się co do konstytucyjności przedmiotowych przepisów. Co prawda Trybunał w swoim orzeczeniu podnosi, że nie zamierza opowiadać się za jakąś interpretacją kontrolowanych przepisów, to jednak u podłoża takiego stanowiska musi leżeć podstawowe założenie, że przepisy te zgodne są z postanowieniami Konstytucji. W przeciwnym wypadku Trybunał Konstytucyjny byłby zobowiązany do ich eliminacji z obrotu prawnego i to niezależnie od tego, czy uprawnione do ich wykładni sądy i organy administracji dokonały wykładni prawidłowej czy też nie uwzględniającej wartości preferowanych w Konstytucji. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie uznać, że skoro Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku, wynikającą z tego, że sądy i organy administracji kontrolowanym przepisom nadały określoną treść, to tym samym uznał, że przepisy te przy zastosowaniu wykorzystywanej wykładni nie naruszają postanowień Konstytucji RP. Tym samym sygnalizowana dominująca w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia przedmiotowych przepisów odpowiada wartościom preferowanym w Konstytucji. Przedstawiona powyżej interpretacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego posiada istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie należy opowiedzieć się za dominującym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych. Przyjdzie zauważyć, że już po wniesieniu pytania do Trybunału Konstytucyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 773/08 podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w orzecznictwie, a które zostało przez Trybunał Konstytucyjny uznane za dominujące. W wyroku tym stwierdzono, że "przedmiotowe przepisy stanowią, że zapewnienie pracownikom określonych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, w tym także palarni jest obowiązkiem pracodawcy. To na pracodawcy spoczywa powinność wyodrębnienia i przystosowania pomieszczeń przeznaczonych do palenia tytoniu oraz oznaczenia miejsc, w których zakaz palenia obowiązuje". Nadto w wyroku tym zaakcentowano, że unormowania prawne z omawianego zakresu nie naruszają unormowań implementowanych do polskiego porządku prawnego w związku ze wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Konsekwencją powyższej analizy przywołanych powyżej przepisów, mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie jest opowiedzenie się przez skład orzekający za dominującym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych i uznanie, że z przepisów tych wynika obowiązek pracodawców do utworzenia w zakładzie pracy pomieszczenia higieniczno-sanitarnego, którym jest palarnia. Pomieszczenie to musi spełniać wymogi techniczne przewidziane przywołanymi unormowaniami. Tym samym skład ten nie podzielił argumentacji przedstawionej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 919/10 w bliźniaczej sprawie rozpatrywanej przez ten Sąd. Pełnomocnik skarżącej Spółki podnosi, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia postanowień art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 1, § 3, § 4 i § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie zamieścił w wydanej przez siebie decyzji uzasadnienia, a tym samym dopuścił się uchybienia, które uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. Obowiązek zamieszczenia uzasadnienia decyzji skarżąca Spółka wywiodła z zasady informowania uczestników postępowania administracyjnego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy. Podkreślono, że uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Przyjdzie zauważyć, że zarzut ten nie może być uwzględniony i to z dwóch powodów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym i rozstrzygnięcie organu odwoławczego podejmowane jest w jego ramach i organ ten uprawniony jest do eliminowania ewentualnych uchybień, których dopuścił się organ pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie faktycznie decyzja nakazowa organu pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia, a zatem istotnego elementu rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, jednakże decyzja organu odwoławczego podjęta w ramach tego samego postępowania zawiera pełne i rozbudowane uzasadnienie, co oznacza że ewentualne uchybienie, którego dopuściłby się organ pierwszej instancji zostało usunięte i nie może wpływać na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Drugim powodem nieuwzględnienia tego zarzutu jest argument natury merytorycznej, ponieważ stosownie do postanowień art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zawiera unormowanie, w którym wymienia, jakie elementy winna zawierać decyzja organu inspekcji pracy. Z uwagi na to, że wskazana regulacja znajduje się w akcie prawa materialnego jest ona szczególna względem unormowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, które mają charakter generalny. Zatem stosownie do ogólnej reguły interpretacyjnej przepisów prawa stanowiącej, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym, uznać należy, że unormowanie zamieszczone w art. 34 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy posiada pierwszeństwo przed unormowaniami zamieszczonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z treści przywołanego przepisu prawa materialnego wynika, że decyzja organu inspekcji pracy nie musi zawierać uzasadnienia. Tym samym organ pierwszej instancji podejmując swoją decyzję nie dopuścił się do naruszenia prawa i to w takim stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie wniesionej skargi. Z tego też powodu podniesiony zarzut nie może być uwzględniony. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że zakres sądowej kontroli ograniczony był jedynie do decyzji nakładającej na A Polska Sp. z o.o. nakaz utworzenia palarni, ponieważ decyzje wydane w terminie późniejszym, a dotyczące zmiany tego nakazu w części dotyczącej terminu jego wykonania prowadzone były w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej i nie wpływały na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, jak również w ramach tych postępowań nie zostały wyczerpane wszystkie przysługujące stronom środki prawne. Dodatkowo zaznaczyć należy, że ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji przeprowadzana była na dzień jej wydania, zatem fakt zmiany unormowań prawnych po terminie wydania zaskarżonej decyzji nie może wpływać na ocenę jej prawidłowości, jak również na przedmiotowość prowadzonego postępowania. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI