IV SA 9/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyogrodzenierozbiórkasamowola budowlanazgłoszenie budowyremontpostępowanie administracyjnestan faktyczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę ogrodzenia z powodu niewyjaśnienia przez organy administracji stanu faktycznego sprawy.

Skarżący M.K. wniósł skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, twierdząc, że prace polegały na remoncie istniejącego płotu, a nie na budowie nowego. Organy nadzoru budowlanego nie zbadały wystarczająco dokładnie, czy ogrodzenie było nowe, czy remontowane, co doprowadziło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że rozbiórkę można nakazać tylko w zakresie, w jakim ogrodzenie zostało wybudowane z naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą całkowitą rozbiórkę ogrodzenia o długości 42,10m. Organy uznały, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, naruszając Prawo budowlane i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący argumentował, że prace polegały jedynie na remoncie i wzmocnieniu istniejącego ogrodzenia, a nie na budowie nowego. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Nie ustalono jednoznacznie, czy ogrodzenie było nowe, czy stanowiło remont istniejącego, ani w jakim zakresie prace wymagały zgłoszenia. Sąd podkreślił, że rozbiórkę można nakazać tylko w zakresie naruszenia prawa. W związku z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego sprawy, nie rozróżniając jednoznacznie remontu od budowy nowego ogrodzenia, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie zbadały, w jakim zakresie skarżący dokonał remontu istniejącego ogrodzenia, a w jakim wybudował nowe bez wymaganego zgłoszenia, co jest kluczowe dla zasadności nakazu rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Pr. bud. art. 51 § 1 pkt 1, ust. 4

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 52

Prawo budowlane

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 3 § 9

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 30 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace polegały na remoncie i wzmocnieniu istniejącego ogrodzenia, a nie na budowie nowego. Organy nadzoru budowlanego nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego sprawy. Nakaz rozbiórki powinien dotyczyć tylko tej części ogrodzenia, która została wybudowana z naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, co stanowi samowolę budowlaną. Lokalizacja ogrodzenia narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji nie wyjaśniły faktycznego stanu sprawy w sposób, który nie budzi wątpliwości rozbiórkę można bowiem nakazać tylko w takim zakresie, w jakim ogrodzenie to wybudowano z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego zgłoszenia

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Anna Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia remontu od budowy nowego obiektu, obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego oraz zasadności nakazu rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia i interpretacji przepisów Prawa budowlanego z tamtego okresu. Może być mniej aktualne w kontekście zmian w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem w postępowaniach administracyjnych dotyczących samowoli budowlanej, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i rozróżnienie między remontem a nową budową.

Remont czy samowola? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka ogrodzenia jest uzasadniona.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 9/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący sprawozdawca/
Mariola Kowalska.
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr), Sędziowie As. WSA Mariola Kowalska,, NSA Anna Żak, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 sprawy ze skargi M.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 zł. ( dziesięć) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i art. 52 Prawa budowlanego nałożył na M.K. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości 42,10m wybudowanego od strony północnej i wschodniej działki nr ewid. [...] w M., zlokalizowanego od strony drogi oznaczonej nr ewid. [...].
W uzasadnieniu podał, iż w czasie czynności kontrolnych ustalono, że M. K. w 2002 r. wykonał ogrodzenie swojej działki o wysokości 1,65m (1,50m wysokość siatki i 0,15m wysokość betonowego cokołu). Pobudował je w miejscu starego ogrodzenia bez dokonania zgłoszenia budowy. Wykonane ogrodzenie zlokalizowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki oznaczonej nr ewid. [...], która wg informacji z rejestru gruntów stanowi rodzaj nieużytków – drogę. Lokalizacja ogrodzenia narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponieważ jest to urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane inwestor powinien, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Ponieważ takiego zgłoszenia nie dokonał organ nadzoru budowlanego nie może uchylić się od nakazania rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K. podając, iż jest ona dla niego krzywdząca. Ogrodzenie wykonał na swojej działce zgodnie z wytyczonymi przez geodetę powiatowego granicami.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor wybudował ogrodzenie od strony drogi gminnej oznaczonej nr ewid. [...]. Ponieważ nie dokonał zgłoszenia budowy, organy nadzoru budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami zmuszone są do nakazania rozbiórki.
Skargę na decyzję organu II instancji złożył M.K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, iż organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę faktu, że wykonane przez niego prace polegały wyłącznie na remoncie i wzmocnieniu już istniejącego ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany granicami skargi.
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły faktycznego stanu sprawy w sposób, który nie budziły wątpliwości. Podjęły zatem rozstrzygnięcie z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 kpa.
Zasady te nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Obowiązkiem organu administracji państwowej jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Zaskarżoną decyzją orzeczono całkowita rozbiórkę ogrodzenia o łącznej długości 42,10m wybudowanego od strony północnej i wschodniej działki nr ewid. 561.
Orzekając nakaz całkowitej rozbiórki ogrodzenia organy nie wyjaśniły jednoznacznie, czy jest to ogrodzenie nowe, wzniesione przez skarżącego od podstaw, czy jedynie dokonany remont istniejącego ogrodzenia. Już bowiem w dniu 19.08.2002 r. w czasie wizji M. K. i wyjaśnił, że ogrodzenie wykonał w miejsce starego. Do protokołu z dnia 5.09.2002 r. oświadczył dodatkowo, iż od strony wschodniej na długości 30m zabetonował stare, istniejące słupki metalowe (słupki te były osadzone w gruncie i nie były wyjmowane) i zamocował na nich siatkę ogrodzeniową. Natomiast od strony północnej wykonał nowe ogrodzenie, cofnięte na ok. 1,5m od starego ogrodzenia. Linię tego ogrodzenia wyznaczył geodeta, który tyczył drogę. Wobec podniesionych przez skarżącego okoliczności, obowiązkiem organu było wyjaśnienie w jakim zakresie dokonał on "remontu" istniejącego ogrodzenia, przy czym wskazać należy, że prace te, zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie kwestionowanym przez organy obu instancji, nie polegały na wymianie elementów konstrukcyjnych – słupków, a jedynie na ich wzmocnieniu przez zalanie betonem, a w jakim zakresie pobudował bez wymaganego zgłoszenia nowe ogrodzenie.
Wydając decyzję nakazującą całkowitą rozbiórkę, nie jest bez znaczenia, czy nakaz ten dotyczy całości ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, czy też już istniejącego lub jego części w zależności od zakresu robót, który został wykonany i wymagał dokonania zgłoszenia.
Rozbiórkę można bowiem nakazać tylko w takim zakresie, w jakim ogrodzenie to wybudowano z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego zgłoszenia.
Wydając nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa budowlanego organy nie wyjaśniły także na jakiej podstawie uznano, że w sprawie chodzi o inny przypadek samowoli budowlanej niż uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego.
Wskazać należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa i rozwiniętą w art. 77 kpa, obowiązkiem organu administracyjnego jest wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, co w niniejszej sprawie nie było w pełni zrealizowane.
Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI