IV SA 728/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, uznając brak naruszeń prawa przez organy nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło podstawę do wydania nakazu rozbiórki na mocy art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca podnosiła zarzuty proceduralne oraz kwestionowała zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, wskazując na swoje przekonanie o legalności budowy i trudną sytuację materialną. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a brak pozwolenia na budowę był wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło naruszenie art. 28 Prawa budowlanego i uzasadniało zastosowanie art. 48 tego prawa, obligującego do wydania nakazu rozbiórki. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucała organom naruszenia przepisów proceduralnych, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania, nierzetelny protokół z wizji lokalnej oraz brak uwzględnienia jej interesu. Podnosiła również, że była przekonana o legalności budowy na podstawie opinii Rady Gminy. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji, uznał zarzuty proceduralne za nieuzasadnione, wskazując na aktywny udział strony w postępowaniu i prawidłowe doręczenia. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ma charakter bezwzględny i jego jedyną przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności podnoszone przez skarżącą, takie jak brak wiedzy o konieczności uzyskania pozwolenia czy jej sytuacja materialna, nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji rozbiórkowej. Sąd odniósł się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, potwierdzającego zgodność art. 48 Prawa budowlanego z Konstytucją. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, wskazując na potrzebę przeciwdziałania chaosowi urbanistycznemu wynikającemu z niekontrolowanej zabudowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ma charakter bezwzględny, a jego jedyną przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź wniesienie sprzeciwu przez organ. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazania rozbiórki w takiej sytuacji, bez potrzeby ustalania innych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 48 Prawa budowlanego nakłada na organy bezwzględny obowiązek wydania nakazu rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Okoliczności takie jak brak wiedzy strony o konieczności uzyskania pozwolenia, jej sytuacja materialna czy przeznaczenie obiektu nie mają wpływu na legalność decyzji rozbiórkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten obliguje organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu. Nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny.
Pomocnicze
u.p.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
u.p.b. art. 35 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Niektóre obiekty budowlane związane z budową zagrodową w ogóle nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.
k.p.a. art. 89 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, jeśli strona nie była zawiadomiona o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 67 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 97 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy do zawieszenia postępowania z urzędu.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97
Reguluje rozpoznawanie spraw przez WSA po reformie sądownictwa administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Obowiązek badania zaskarżonej decyzji wyłącznie w zakresie jej legalności.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Podstawa do oddalenia skargi.
Konst. RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konst. RP art. 75
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolne wybudowanie budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki na mocy art. 48 Prawa budowlanego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa procesowego, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych są nieuzasadnione. Opinia Rady Gminy nie jest równoznaczna z pozwoleniem na budowę i nie zwalnia z obowiązku jego uzyskania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy nadzoru budowlanego, w tym brak powiadomienia o wszczęciu postępowania i nierzetelny protokół z wizji. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sposób sprzeczny z celem tego prawa. Naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, polegające na arbitralnym prowadzeniu postępowania i nieinformowaniu strony o jej prawach. Organ nadzoru budowlanego powinien był zawiesić postępowanie do czasu rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Godne uwagi sformułowania
Nakaz rozbiórki, przewidziany w tym przepisie ma charakter bezwzględny, a jego jedyną przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę albo stosownego zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany. Działania organów nadzoru budowlanego w stosunku do samowoli budowlanych zostały bowiem całkowicie pozbawione przez ustawodawcę elementów ocennych. Nie sposób nie wyrazić jednak wątpliwości, jak na powierzchni 1000 m2 możliwe jest założenie siedliska, a zatem wybudowanie na tej powierzchni domu mieszkalnego, budynków gospodarczych, a na pozostałej powierzchni prowadzenie gospodarstwa. Taka niekontrolowana, często nielegalna zabudowa prowadzi natomiast do powstania chaosu urbanistycznego, który w świetle przepisów prawa budowlanego nie jest dopuszczalny i nie może być tolerowany przez organy nadzoru budowlanego.
Skład orzekający
Janina Kosowska
przewodniczący sprawozdawca
Hanna Raszkowska
sędzia
Katarzyna Matczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru art. 48 Prawa budowlanego i braku możliwości uwzględniania okoliczności faktycznych strony przy wydawaniu nakazu rozbiórki samowoli budowlanej. Ugruntowanie interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących udziału strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i nie odnosi się do innych typów spraw budowlanych. Interpretacja przepisów proceduralnych jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, co jest częstym problemem. Pokazuje też, jak sąd ocenia zarzuty proceduralne w kontekście braku pozwolenia.
“Samowola budowlana: czy Twoje przekonanie o legalności wystarczy? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 728/03 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2004-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-02-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie A. Katarzyna Matczak Hanna Raszkowska Janina Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Sygn. powiązane II OZ 367/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-16 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (Spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego - skargę oddala. Uzasadnienie Decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika K. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 26 września 2002 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na brak skonkretyzowania podmiotu, do którego miałby być skierowany nakaz rozbiórki. Wobec niepełnego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy uznał, że w tej sytuacji nie ma możliwości pełnego zbadania prawidłowości zaskarżonej decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), decyzją z dnia 19 grudnia 2002 r., nakazał K. N. rozebrać samowolnie wybudowany budynek mieszkalny, parterowy z poddaszem na działce rolnej o nr 187/131, położonej w obrębie wsi Z., gmina S. W uzasadnieniu, organ I instancji podniósł, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2002 r. kontroli zabudowy terenów położonych w obrębie wsi Z., stwierdzono, że na wskazanej wyżej działce rolnej prowadzone są roboty budowlane przy wznoszeniu budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem przepisu art. 28 powołanej ustawy. Na działce znajdowała się konstrukcja drewniana budynku oraz odeskowana więźba dachowa. W dniu 28 sierpnia 2002 r. została przeprowadzona ponowna kontrola obiektu, z udziałem K. N., w trakcie której ustalono, że roboty budowlane zostały rozpoczęte w czerwcu 2002 r. bez pozwolenia na budowę, ponadto wykonano znaczny zakres robót, tj. budynek jest w stanie surowym zamkniętym. Spełnione zostały zatem przesłanki do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 48 powołanej ustawy. Odnosząc się do podania K. N. z dnia 16 sierpnia 2002 r., organ poinformował ją, że postępowanie nie może zostać umorzone z uwagi na fakt prowadzenia go z urzędu. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył pełnomocnik K. N., który zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 48 prawa budowlanego w sposób sprzeczny z celem tego prawa oraz naruszenie szeregu przepisów [proceduralnych, wniósł o zmianę decyzji i umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji nie powołał się w decyzji na protokół, który powinien być sporządzony w związku z przeprowadzoną wizją lokalną działki. Organ nie wyznaczył również rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 89 § 2 kpa. Przy wydawaniu decyzji, nie wziął też pod uwagę słusznego interesu strony, który wyraża się w dążeniu do wybudowania domu i założeniu, po okresie zawodowej aktywności, niewielkiego gospodarstwa nakierowanego na ogrodnictwo. W ocenie pełnomocnika, nie ulega wątpliwości, że na podstawie złożonej przez odwołującą się dokumentacji, prędzej, czy później, wydana zostanie decyzja zezwalająca na budowę, bowiem na terenach sąsiednich działek prowadzone są już inne, liczne budowy. Pełnomocnik wskazał również, że organ I instancji, nie wykonał decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, bowiem przy ponownym wydawaniu decyzji ograniczył się wyłącznie do poprawienia błędów formalnych, zawartych w poprzedniej decyzji, nie wziął natomiast pod uwagę zarzutów merytorycznych, zawartych w odwołaniu z dnia 7 października 2002 r. Organ ten nie rozpoznał również pisma odwołującej się z dnia 16 sierpnia 2002 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 31 stycznia 2003 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. K. N., budując przedmiotowy obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę naruszyła zatem przepisy prawa budowlanego i wyczerpała swoim działaniem przesłanki określone w przepisie art. 48 tego prawa, który w takiej sytuacji obliguje organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki. Działania organów nadzoru budowlanego w stosunku do samowoli budowlanych zostały bowiem całkowicie pozbawione przez ustawodawcę elementów ocennych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, iż ustawodawca, poza wyjątkiem z art. 49, nie przewidział możliwości legalizacji samowoli budowlanej, popełnionej pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. Tym samym, wniosek o umorzenie niniejszego postępowania nie może być rozpatrzony pozytywnie. Wskazał, że pozostawienie obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę leży w interesie prywatnym strony, łamanie prawa poprzez popełnienie samowoli budowlanej nie może być tym samym uznane za słuszny interes strony i podlegać ochronie. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 35 ust. 5 prawa budowlanego, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, 50 dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw, organ wskazał, iż nie znajduje on uzasadnienia aktach sprawy. W skardze z dnia 27 lutego 2003 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik K. N. , zarzucając decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 kpa oraz art. 61 § 4 i 67 kpa w związku z art. 64 i 75 Konstytucji RP, polegające na: -- wszczęciu postępowania bez powiadomienia wszystkich stron o tym fakcie i tym samym ograniczenie lub uniemożliwienie obrony skarżącej, - braku rzetelnego protokołu wizji odzwierciedlającego stan rzeczywisty przedmiotowego obiektu oraz nie rozpoznaniu wniosków skarżącej zgłoszonych w piśmie z dnia 16 sierpnia 2002 r., - naruszeniu naczelnych zasad postępowania administracyjnego, polegającym na arbitralnym prowadzeniu postępowania, nieinformowaniu strony o służących jej prawach i sposobach ich realizacji, a także o skutkach zaniechania tych czynności, co nie przyczynia się do pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 27 czerwca 2002 r. nie zostało doręczone skarżącej, a w aktach sprawy brak jest przesyłki niepodjętej przez adresata i zwróconej przez pocztę. Zgodnie natomiast z przyjętym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, jeżeli strona nie była zawiadomiona o wszczęciu postępowania, to okoliczność ta może być podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § l pkt 4 kpa. Ponadto, w ocenie pełnomocnika, w niniejszej sprawie istotne jest, że skarżąca była przekonana o posiadaniu pozwolenia na budowę, którym w jej mniemaniu była opinia Rady Gminy S. z dnia 19 listopada 2001 r. i spełnieniu wszelkich formalności potrzebnych do legalnego rozpoczęcia budowy, o czym świadczy treść jej pisma z dnia 16 sierpnia 2002 r. Na dokumencie gminnym brak jest bowiem pouczenia, że przed przystąpieniem do robót należy uzyskać jeszcze jedną zgodę. W tej sytuacji, organy nadzoru budowlanego powinny uwzględnić przedstawione okoliczności, bowiem zgodnie z zasadami, wyrażonymi w art. 7, 8 i 9 kpa, strona nie może ponosić ujemnych skutków nieznajomości procedur. Pełnomocnik wskazał jednocześnie, iż skarżąca jest emerytką, jej dochody nie są wysokie, a przedmiotowa budowa służyć miała głównie poprawie jej warunków bytowych i ochronie zdrowia. Pełnomocnik podniósł również, iż mając na uwadze treść przepisu art. 29 ust. l pkt l prawa budowlanego, zgodnie z którym niektóre obiekty budowlane związane z budową zagrodową w ogóle nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę oraz przepisów art. 64 i 75 Konstytucji RP, organ nadzoru budowlanego mógł zawiesić postępowanie do czasu rozpatrzenia wniosku o pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania skarżąca otrzymała w dniu l lipca 2002 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Opinia Rady Gminy w S. nie stanowi natomiast pozwolenia na budowę, lecz wyrażenie zgody na budowę nowej zagrody, po spełnieniu wymogów określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy nie podziela również twierdzenia skarżącej, że nie wiedziała o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem z takim wnioskiem wystąpiła w dniu 2 lipca 2002 r. do Starostwa Powiatowego w S. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2002 r. Starosta Powiatowy w S. zawiesił natomiast z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r., pełnomocnik skarżącej, podtrzymując wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniósł ponadto, iż w jego ocenie, decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 kpa, bowiem organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie w zakresie jej legalności, a więc z punktu widzenia zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa lub naruszenie prawa nie ma wpływu na wynik sprawy, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie doszukał się takiego naruszenia prawa przez organy nadzoru budowlanego, które stanowiłoby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuty skargi odnoszące się do uchybień proceduralnych popełnionych przez organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, uznać należy za nieuzasadnione. Wskazać należy, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zawiadomienie z dnia 27 czerwca 2002 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej na działce rolnej nr 187/131, położonej w obrębie Z., gmina S., wraz pouczeniem o przysługujących stronie prawach, doręczone zostało skarżącej w dniu l lipca 2002 r. o czym świadczy jej własnoręczny podpis. Ponadto zgodnie z notatką służbową sporządzoną w dniu 16 sierpnia 2002 r. K. N. będąc w tym dniu w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. zapoznała się z aktami niniejszej sprawy. Skarżąca była również obecna podczas przeprowadzania dowodu z oględzin, dokonanych w dniu 28 sierpnia 2002 r. na działce nr 187/131. Zauważyć należy, że również w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji zawiadomił pełnomocnika skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, lecz pełnomocnik z prawa tego nie skorzystał. W świetle przedstawionych faktów, trudno uznać natomiast za uzasadnione zarzuty pełnomocnika skarżącej dotyczące ograniczania, czy wręcz uniemożliwiania przez organy nadzoru budowlanego obrony skarżącej. W świetle powyższego, trudno jest również uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § l pkt 4 kpa. Wskazać bowiem należy, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że strona brała czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy powołana wyżej notatka służbowa oraz protokół spisany na okoliczność przeprowadzonych w dniu 28 sierpnia 2002 r. oględzin, jak również pismo strony z dnia 16 sierpnia 2002 r., które przesłała do organu I instancji w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a w którym wniosła o jego umorzenie. Odnośnie zarzutu pełnomocnika skarżącej o braku rzetelnego protokołu wizji, odzwierciedlającego stan rzeczywisty przedmiotowego obiektu, stwierdzić natomiast należy, że za dowody w niniejszej sprawie organ I instancji uznał zarówno protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2002 r., podczas której obecna była K. N., a do którego załączony został szkic sytuacyjny działki nr 187/131, z naniesionymi wymiarami, znajdującego się na niej, obiektu budowlanego oraz jego zdjęcie, jak również protokół oględzin z dnia 28 sierpnia 2002 r. Protokół ten, sporządzony zgodnie z art. 67 § l kpa, zawiera, w ocenie Sądu, wszystkie niezbędne informacje, określone w art. 68 kpa. W aktach sprawy brak jest wprawdzie zawiadomienia organu o przeprowadzeniu tego dowodu, jednak biorąc pod uwagę fakt, że skarżąca była obecna podczas oględzin i do sporządzonego protokołu nie wniosła uwag, Sąd uznał, że nie doszło w tej sytuacji do naruszenia jej praw. Nie sposób zgodzić się również z twierdzeniem pełnomocnika, że organ nadzoru budowlanego mógł w niniejszej sprawie zawiesić postępowanie do czasu rozpatrzenia wniosku skarżącej o pozwolenie na budowę. Pełnomocnik skarżącej powinien mieć bowiem świadomość, że zawieszenie postępowania z urzędu możliwe jest wyłącznie w razie wystąpienia jednej, z wyliczonych w art. 97 ust. l kpa, podstaw. W niniejszej sprawie żadne ze wskazanych tam zdarzeń lub sytuacji nie wystąpiło. Możliwość zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, czy też jego umorzenia, nie wynika również z przepisów prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej podniesionego na rozprawie, stwierdzić natomiast należy, że w ocenie Sądu, organ odwoławczy odniósł się w zaskarżonej decyzji do wszystkich istotnych okoliczności podnoszonych przez pełnomocnika w odwołaniu. Wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji, znalazł się, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, opis stanu faktycznego niniejszej sprawy, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji podjętej przez organ I instancji oraz przyczyn, dla których organy nadzoru budowlanego nie mogły przy wydawaniu decyzji o nakazie rozbiórki wziąć pod uwagę interesu strony, wyrażającego się w, jak to określił pełnomocnik, chęci wybudowania domu i prowadzenia na terenie działki niewielkiego gospodarstwa. Odnosząc się do argumentów pełnomocnika dotyczących rychłego wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, którego dotyczy niniejsze postępowanie, organ przytoczył natomiast treść przepisu art. 35 ust. 5 prawa budowlanego. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami prawa procesowego. Odnosząc się natomiast do kwestii merytorycznych, wskazać należy, że decyzja z dnia z dnia 19 grudnia 2002 r., nakazująca skarżącej rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr 187/131, położonej w obrębie wsi Z., gmina S., wydana została na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki, przewidziany w tym przepisie ma charakter bezwzględny, a jego jedyną przesłanką jest brak wymaganego pozwolenia na budowę albo stosownego zgłoszenia bądź wniesienie sprzeciwu przez organ budowlany. Oznacza to, że w sytuacji wykrycia tzw. samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazania rozbiórki, bez potrzeby ustalania jakichkolwiek innych okoliczności, takich jak np. przyczyny jej popełnienia. Z tych też powodów, wskazane przez pełnomocnika okoliczności, dotyczące braku wiedzy skarżącej o konieczności posiadania pozwolenia na budowę, a także pewności, że spełniła wszelkie formalności potrzebne do legalnego rozpoczęcia budowy w związku z uprzednim otrzymaniem opinii Rady Gminy S. z dnia 19 listopada 2001 r., jak również dotyczące sytuacji materialnej skarżącej i planowanym przeznaczeniu wybudowanego obiektu, nie mają żadnego znaczenia dla oceny legalności przedmiotowej decyzji rozbiórkowej. Na marginesie wskazać jednak należy, że ze wskazanej wyżej opinii wyraźnie wynika, iż Rada Gminy wprawdzie wyraziła zgodę na budowę na działce skarżącej nowej zagrody w rozproszeniu, ale wskazała jednocześnie, że jest to możliwe dopiero po uprzednim spełnieniu wymogów określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca decyzji takiej nie uzyskała. Nie zaprzecza również, że sporny budynek wybudowany został bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadą ogólną prawa budowlanego jest natomiast obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych i wykonywanie wszelkich robót budowlanych chyba, że przepis art. 29 tego prawa, obowiązku tego nie wymaga. Tym samym, w świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, brak jest również podstaw do zarzucenia organom nadzoru budowlanego naruszenia prawa materialnego. Samowolne, bez uzyskania pozwolenia na budowę wybudowanie budynku mieszkalnego musiało skutkować wydaniem decyzji nakazującej jego rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, stwierdzić należy, iż brak jest również podstaw do uznania budynku skarżącej za obiekt gospodarczy, na którego budowę pozwolenie nie jest wymagane na podstawie przepisu art. 29 ust. l pkt l prawa budowlanego. Ponadto, gdyby nawet zwolnienie takie dotyczyło spornego budynku, to na skarżącej ciążył obowiązek zgłoszenia jego budowy właściwemu organowi, czego jednak nie uczyniła. Należy zauważyć również, że zgodnie z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98 oraz z dnia 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, przepis art. 48 prawa budowlanego jest zgodny z powołanym w skardze przepisem art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym, brak jest podstaw do twierdzenia, że decyzja organu nadzoru budowlanego wydana na tej podstawie narusza istotę przysługującego skarżącej prawa własności. W tych okolicznościach, brak jest również podstaw do twierdzenia, że naruszony został w niniejszej sprawie także przepis art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd pragnie zauważyć ponadto, że niniejsza sprawa jest jednym z przejawów pewnego negatywnego zjawiska, zauważalnego na terenie województwa "[...]", a w szczególności w gminie S., polegającego na powszechnej zabudowie, często wbrew miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego, wykupywanych na tym terenie niewielkich działek, budynkami letniskowymi lub mieszkalnymi, które zgodnie z zapewnieniami inwestorów służyć mają celom gospodarczym. Nie sposób nie wyrazić jednak wątpliwości, jak na powierzchni 1000 m2 możliwe jest założenie siedliska, a zatem wybudowanie na tej powierzchni domu mieszkalnego, budynków gospodarczych, a na pozostałej powierzchni prowadzenie gospodarstwa. Taka niekontrolowana, często nielegalna zabudowa prowadzi natomiast do powstania chaosu urbanistycznego, który w świetle przepisów prawa budowlanego nie jest dopuszczalny i nie może być tolerowany przez organy nadzoru budowlanego. W świetle powyższego, skarga, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), podlega oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI