IV SA 590/87

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-08-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęstacja paliwwznowienie postępowaniainteres prawnystrona postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanedecyzja ostatecznakontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę stacji paliw, uznając, że pismo skarżących było w istocie odwołaniem, a nie wnioskiem o wznowienie.

Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw, argumentując naruszenie ich interesu prawnego. Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie wznowienia, uznając, że skarżący nie byli stroną. WSA w Łodzi uznał, że pismo skarżących było odwołaniem, a nie wnioskiem o wznowienie, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę stacji paliw. Pierwotnie Prezydent Miasta P. wydał pozwolenie na budowę stacji paliw oraz pawilonu handlowego. Następnie odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę kompleksu handlowo-usługowego, argumentując, że wnioskodawcy (mieszkańcy budynków szeregowych) nie byli stroną w pierwotnym postępowaniu, ponieważ ich działki nie graniczyły z terenem inwestycji i znajdowały się w znacznej odległości od planowanej stacji paliw. Wojewoda początkowo uchylił decyzję o odmowie wznowienia i umorzył postępowanie, uznając pismo skarżących za odwołanie, a nie wniosek o wznowienie. Następnie jednak Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, twierdząc, że skarżący nie mieli interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd uznał, że organ prowadzący postępowanie nie naruszył prawa materialnego ani procesowego, ale konieczność eliminacji z obrotu prawnego wynikała z faktu, że nie można było umorzyć postępowania odwoławczego z uwagi na niewłaściwe rozpoznanie pisma skarżących. Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania odwoławczego skutkowało tym, że decyzja I instancji stała się ostateczna, a w połączeniu z umorzeniem postępowania wznowieniowego, pozbawiło to skarżących możliwości działania, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ich nieruchomości nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji i nie wynikają dla nich żadne uprawnienia lub obowiązki z przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie tylko z faktycznego sąsiedztwa czy potencjalnych niedogodności. Wnioskodawcy nie wykazali, aby przepisy prawa przyznawały im przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę stacji paliw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przymiotu strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym i posiada interes prawny.

k.p.a. art. 129

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestię wnoszenia odwołań.

k.p.a. art. 156 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Prawo budowlane art. 54 § 2

Dotyczy stron postępowania o zatwierdzenie planu realizacyjnego i pozwolenie na budowę (w kontekście ustawy z 1974 r.).

Prawo budowlane art. 42 § 1

Dotyczy wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich w decyzji o warunkach zabudowy.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § 1

Dotyczy warunków technicznych usytuowania budynków.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § 6

Dotyczy warunków technicznych usytuowania budynków.

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 55 § 1

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo skarżących powinno być traktowane jako odwołanie, a nie wniosek o wznowienie postępowania. Organ naruszył przepisy procedury administracyjnej, błędnie umarzając postępowanie odwoławcze. Błędne umorzenie postępowania odwoławczego i wznowieniowego pozbawiło skarżących możliwości działania.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie posiadają interesu prawnego do wznowienia postępowania, ponieważ nie byli stronami pierwotnego postępowania. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza interesów prawnych skarżących.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi istnieć w kategoriach obiektywnych, a nie subiektywnych pismo zatytułowane "wniosek o wznowienie postępowania", wyraźnie kwestionujące decyzję o pozwoleniu na budowę stacji paliw "ARAL", należało zakwalifikować jako odwołanie Umorzenie postępowania odwoławczego w stanie faktycznym sprawy skutkowało tym, iż decyzja I instancji stała się ostateczna, a to dodatkowo w sytuacji umorzenia postępowania wznowieniowego poskutkowało pozbawieniem danych osób możliwości działania.

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Markiewicz

członek

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a także prawidłowość procedury odwoławczej i wznowieniowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ błędnie zakwalifikował pismo procesowe i umorzył postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie pisma procesowego przez organ administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań administracji.

Błąd organu administracji: odwołanie potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania i jego konsekwencje.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 564/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Ewa Markiewicz
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Dnia 3 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 roku na rozprawie ze skargi J. J. , W. D., Z. C., K. F., W. J., M. C., J. B., J. J., A. K. , G. G., R. K., R. M., M. G., T. K., A. K., M. S., W. D., na decyzję Wojewody [...] z [...] Nr[...] [...]Nr[...] [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego 1) oddala skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] i decyzję z dnia [...] Nr [...] 2) stwierdza nieważność decyzji z dnia [...] nr [...] 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. J., W. D. , Z. C. , K. F. , W. J. , M. C., J. B., J. J., A. K., G. G., R. K., R. M., M. G., T. K., A. K. , M. S. i W. D. kwoty po złotych 10 (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] :
- decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] , Nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] AB.[...]
- decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...]
- decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydent Miasta P. z dnia [...] Nr [...]
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla Przedsiębiorstwa Remontowo - Budowlanego "A" Sp. z o. o. z siedzibą w T., pozwolenia na budowę stacji paliw w standardzie ARAL z myjnią samochodową obejmującą budynek stacji z myjnią (pow. zabudowy 265,58 m2, pow. użytkowa 236,59 m2, kubatura 1037,63 m3), wiatę (pow. zabudowy 216,03 m2, kubatura 1112,54 m3) i magazyn opakowań (pow. zabudowy 16,80 m2, pow. użytkowa 15,40 m2, kubatura 40,30 m3), sieci wodociągowej, kanalizację sanitarną, kanalizację deszczową, układ drogowy i instalację klimatyzacyjną dla stacji paliw.
Natomiast decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Przedsiębiorstwa Remontowo - Budowlanego "A" sp. z o. o. z siedzibą w T. obejmującą pawilon handlowy, sieć wodociągową, kanalizacyjną, sanitarną i deszczową, przyłącze wodociągowe, kanalizację sanitarną i deszczową, układ drogowy, przebudowę gazociągu w ulicy A - B, przyłącze gazu, wewnętrzną instalację c. o., instalację wentylacji mechanicznej oraz zasilania w energię elektryczną wraz z przebudową oświetlenia w ulicy A.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta P. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę kompleksu handlowo - usługowego zlokalizowanego u zbiegu ulic A, B i C zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] udzielającą pozwolenia na budowę stacji paliw ARAL z myjnią i niezbędną infrastrukturą.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż strony postępowania oznaczone w decyzji o pozwoleniu na budowę nie złożyły odwołania od tej decyzji w przysługującym terminie, dlatego stała się ona ostateczna z dniem 28 września 2001 r. Wnioskodawcy, czyli A. D., J. J., W. D., Z. C., K. F., W. J., M. C., J. B., J. J., A. K., G. G., R. M., R. K., I. G., M. G., H. G., T. K., A. K. i W. D. wykazują się prawem do dysponowania budynkami mieszkalnymi w zabudowie szeregowej przy ul. B, budynki są usytuowane na terenach Spółdzielni Mieszkaniowej im. J. S. Projektowana stacja paliw, nie będzie usytuowana przy granicy którejkolwiek z działek zajmowanych przez wnioskodawców, bądź w odległości mniejszej od tych działek niż określona w § 12 ust. l i 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1995 r., Nr 10, poz. 46 ze zm.). Wnioskodawcy powołali się na uzasadnienie wyroku z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IV SA 590/87 (ONSA z 1987 r., Nr 2, poz. 71), w którym stwierdzono m. in., że osoby, których dotyczy art. 54 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., mają przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie planu realizacyjnego danego obiektu budowlanego i o wydanie pozwolenia na jego budowę. Do osób tych należą przede wszystkim właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z działką, na której ma być wzniesiony projektowany obiekt budowlany. Tymczasem działki zajmowane przez osoby zainteresowane nie graniczą z działką przeznaczoną pod inwestycję, sam zaś obiekt stacji paliw ma być usytuowany w pobliżu ulicy A, a więc po przeciwnej stronie i w znacznej odległości od ulicy B., przy której zamieszkują wnioskodawcy. Mieszkańcy budynków w zabudowie szeregowej nie byli i nie są stroną postępowania w sprawie budowy stacji paliw. Uznanie, że żądający wznowienia postępowania nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 147 w związku z art. 28 kpa, pozbawia ich legitymacji do skutecznego wniesienia podania o wznowienie.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy wnieśli o uchylenie decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wywodząc, iż organ naruszył unormowanie przepisu art. 28 kpa poprzez błędną interpretację i przyjęcie, iż nie mają
oni interesu prawnego w sprawie oraz naruszenie regulacji art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 prawa budowlanego przez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu strony. W treści uzasadnienia odwołania wnioskodawcy powołali się na liczne niedogodności związane z sąsiedztwem stacji, co ich zdaniem dowodzi istnienia interesu prawnego wnioskodawców w sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę. Doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 września 2001r. Skoro wskazane jako "strony" w decyzji podmioty otrzymały ją w dniu 14 września 2001r., to decyzja ta mogła stać się ostateczna dopiero w dniu 29 września 2001 r. W tym stanie rzeczy wniesione dnia 28 września 2001 r. pismo zatytułowane "wniosek o wznowienie postępowania", wyraźnie kwestionujące decyzję o pozwoleniu na budowę stacji paliw "ARAL", należało zakwalifikować jako odwołanie. W związku z czym wykluczona jest weryfikacja pozwolenia na budowę w trybie wznowieniowym przed zakończeniem trybu odwoławczego. Zaskarżoną decyzję o odmowie wznowienia postępowania należało zatem uchylić i umorzyć postępowanie w przedmiocie wznowienia jako bezprzedmiotowe.
Natomiast decyzją z dnia [...] Nr [..] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...] W motywach organ podał, iż odwołanie może być skutecznie wniesione jedynie przez stronę postępowania (art. 129 kpa). W orzecznictwie dominuje pogląd, że interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego, czyli podmiot, dla którego z prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki, nie ma przymiotu strony. Pismo właścicieli budynków szeregowych przy ul. B. w P. wskazuje na to, iż prawo bycia stroną w postępowaniu opierają na interesie faktycznym. Osoby te powołując się na regulację prawa budowlanego i przepisów wykonawczych nie wskazały, który przepis stanowi dla nich źródło uprawnień lub obowiązków, czyli który przepis przyznaje im przymiot strony. Stan interesu prawnego musi istnieć w kategoriach obiektywnych, a nie subiektywnych. Wobec czego organ uznał za celowe umorzenie postępowania odwoławczego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...]
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. J., W. D., Z. C., K. F., W. J., M.C,
J. B., J. J., A. K., G. G., R. K., R. M., M. G., T. K., A. K. i W. D. wnieśli o uwzględnienie argumentów podniesionych w trakcie postępowania administracyjnego zawartych w pismach kierowanych do organów orzekających. Zdaniem strony naruszono unormowanie art. 28 kpa, poprzez nieuwzględnienie ich interesu w sprawie. Unormowanie art. 42 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu musi określać wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, czyli tych na których nieruchomości warunki określone w decyzji mogą mieć wpływ. W dalszej części skargi strona opisała negatywne skutki związane z umieszczeniem w bliskim sąsiedztwie stacji paliw oraz kompleksu handlowego. Wykonany w trakcie postępowania administracyjnego raport oddziaływania inwestycji na środowisko jest nierzetelny. W trakcie prowadzonego postępowania organy orzekające naruszyły przepisy dotyczące terminów, a zawarte w przepisach regulujących procedurę administracyjną. Realizację inwestycji rozpoczęto przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie nie było przeprowadzonych żadnych konsultacji społecznych.
W odpowiedzi na skargi strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem
materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § l pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ocenie składu orzekającego, organ prowadzący postępowanie, przy wydawaniu decyzji z dnia [...] Nr [....] oraz decyzji datowanej na dzień [...] Nr [...] nie naruszył unormowania prawa materialnego ani reguł procedury administracyjnej, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kontestowanego aktu.
Na gruncie przedmiotowej sprawy konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji wynikała z tego, iż nie można było umorzyć postępowania odwoławczego z uwagi na to, że pismo skarżących było niewłaściwie rozpoznane. Organ orzekający nie powinien umarzać postępowania, ale uchylić kwestionowaną decyzję i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie przed organem I instancji. Umorzenie postępowania odwoławczego w stanie faktycznym sprawy skutkowało tym, iż decyzja I instancji stała się ostateczna, a to dodatkowo w sytuacji umorzenia postępowania wznowieniowego poskutkowało pozbawieniem danych osób możliwości działania. Wszystkie te powody po odniesieniu do unormowania art. 156 § 2 pkt 2 kpa spowodowały konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...]
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § l pkt 2, art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI