IV SA 567/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-07-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanewarunki zabudowystwierdzenie nieważnościdecyzja administracyjnatermin ważnościskargapostępowanie nadzorcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "N." na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że pozwolenie na budowę sieci gazowej zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa budowlanego, ponieważ inwestor nie posiadał ważnej decyzji o warunkach zabudowy.

Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "N." zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy i stwierdziła nieważność pozwolenia na budowę sieci gazowej. Główny Inspektor uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż inwestor wystąpił o nie po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy. Spółdzielnia argumentowała, że przekroczenie terminu nie jest rażącym naruszeniem prawa, a inwestycja wywołała nieodwracalne skutki. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Głównego Inspektora.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "N." na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., która uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. Decyzja Wójta zatwierdzała projekt budowlany i pozwalała SBM "N." na budowę sieci gazowej. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że kwestia szkód powstałych podczas realizacji inwestycji powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Wójta, uznając, że rażąco narusza ona art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Powodem było wydanie pozwolenia na budowę po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca spółdzielnia podnosiła, że przekroczenie terminu nie jest rażącym naruszeniem prawa, a inwestycja wywołała nieodwracalne skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że Główny Inspektor trafnie ocenił legalność decyzji Wójta, która rażąco naruszała art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Sąd odrzucił również argument o nieodwracalnych skutkach prawnych, interpretując pojęcie "nieodwracalności skutków prawnych" wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, a nie faktów, i uznał, że realizacja inwestycji i korzystanie z niej przez mieszkańców to skutki faktyczne, a nie prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydanie pozwolenia na budowę po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy jest rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka rażącego naruszenia prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością.

u.p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.z.p. art. 39

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu, w szczególności jego zabudowa, wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie pozwolenia na budowę po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy stanowi rażące naruszenie prawa budowlanego. Realizacja inwestycji i korzystanie z niej to skutki faktyczne, a nie prawne, które nie uniemożliwiają stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji.

Odrzucone argumenty

Przekroczenie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy nie jest rażącym naruszeniem prawa. Inwestycja wywołała nieodwracalne skutki prawne, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych występujące w przepisie art. 156 § 2 kpa należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sędzia

Bogusław Moraczewski

przewodniczący

Izabela Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nieodwracalnych skutków prawnych\" w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych oraz znaczenie ważności decyzji o warunkach zabudowy dla pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 1997-2003 i specyfiki przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a. z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów w procesie budowlanym, nawet jeśli inwestycja została już zrealizowana i jest użytkowana. Podkreśla rozróżnienie między skutkami prawnymi a faktycznymi.

Czy zrealizowana budowa może być nielegalna? Sąd wyjaśnia, co to znaczy "nieodwracalne skutki prawne".

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 567/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Bogusław Moraczewski /przewodniczący/
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawiew dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej ,,N." na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności Oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek K. i A. B. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej SBM "N." na budowę sieci gazowej z przyłączami do budynków mieszkalnych dla zespołu domów jednorodzinnych w [...] pomiędzy ulicami [...] i [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż projekt sieci gazowej został pozytywnie uzgodniony przez Zespół Urządzenia Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu – opinia nr [...] z dnia [...].03.1999 r. i nr [...] z dnia [...].03.1997 r. jak również przez [...] Zakład Gazownictwa "[...]" w W. Odnoszą się do podniesionego we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutu powstałych szkód podczas realizacji inwestycji, organ wyjaśnił, iż kwestia ta nie należy dop kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, lecz winna być rozwiązana w postępowaniu przed sądem cywilnym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] działajac w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. i A. B., uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r.
W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja rażąco narusza art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), bowiem zgodnie z jego treścią pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Badana w trybie nadzoru decyzja została wydana w oparciu o decyzje Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 1997 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która określała, iż inwestor do dnia 23.02.1998 r. winien wystąpić o pozwolenie na budowę pod sankcją utraty ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. z akt postępowania administracyjnego wynika, że inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę sieci gazowej wnioskiem z dnia 11.05.1999 r., a zatem po upływie terminu ważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 1997 r.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "N." w W. podnosząc, iż przekroczenie terminu określonego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może być klasyfikowana jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne wobec zrealizowania inwestycji, zgodnie ze słusznym interesem mieszkańców osiedla.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym, które ma charakter nadzwyczajny, zmierzający do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Zadaniem organów było badanie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z przesłanek nieważnościowych taksatywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ odwoławczy dokonał trafnej oceny legalności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę stwierdzając, iż rażąco narusza ona art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
Zgodnie z brzmieniem art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmiana zagospodarowani terenu, w szczególności jego zabudowa wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Oczywistym więc jest, iż wniosek o pozwolenie na budowę sieci gazowej dla zespołu domów jednorodzinnych z przyłączami do zabudowy szeregowej osiedla w Nowej Iwicznej poprzedzony winien być uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji.
Tymczasem z treści decyzji z dnia [...] lutego 1997 r. [...], do której odwołuje się decyzja z dnia [...] czerwca 1999 r. udzielająca pozwolenia na budowę, wynika iż ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu "dla dróg dojazdowych od nowo wybudowanego osiedla Spółdzielni "N." do ulic [...] i [...] położonych we wsi [...]". Co prawda wniosek inwestora przytoczony w decyzji dotyczył między innymi budowy przewodu gazowego na odcinku AB drogi to jednak nie sposób uznać, iż taka inwestycja jest tożsamą z opisaną w treści decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ architektoniczno-budowlany wydający decyzje z dnia [...] czerwca 1999 r. przeoczył fakt, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego budowy sieci gazowej z przyłączami do budynków mieszkalnych na przedmiotowym terenie.
Tym samym należy ustalić, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dni a7 lipca 1994 r., bowiem inwestor pomimo wymogu ustawowego nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 156 § 2 kpa z powodu powstania nieodwracalnych skutków prawnych. Przy ocenie zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 156 § 2 kpa należy odwołać się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia16.12.1996 r. sygn. akt OPS 7/96 (ONSA 2/97, poz. 49), uchwały składu 5 sędziów z dnia 09.11.1998 r. sygn. akt OPK 4-7/98 (ONSA 1/99, poz. 13), wyroku NSA z dnia 12.05.1998 r. sygn. akt I SA 2133/97 – niepublikowany oraz uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 20.03.2000 r. sygn. akt OPS 14/99 (ONSA 3/00, poz. 93).
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 28.05.1992 r. (III AZP 4/92), że "pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych występujące w przepisie art. 156 § 2 kpa należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów".
Pojęcie "nieodwracalności skutków prawnych" decyzji administracyjnej nie należy utożsamiać z występującym w art. 368 § 1 kc pojęciem "nieodwracalności przywrócenia stanu poprzedniego".
Mając powyższe na uwadze jest oczywistym, że zrealizowanie inwestycji jak i protokolarne przekazanie sieci gazowej innemu przedmiotowi, a tym bardziej fakt korzystania z niej przez mieszkańców osiedla, należy zakwalifikować jako skutek jedynie faktyczny. Przy ocenie nieodwracalności skutku prawnego istotne jest to czy organ administracji może odwrócić, cofnąć, czy znieść skutki prawne wadliwej decyzji.
W sprawie niniejszej brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja z dnia [...] czerwca 1999 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, które stanowiłyby przeszkodę dla wyeliminowania jej z obrotu prawnego, jako obarczonej ciężką wadą.
Z tych wszystkich względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052, z 2003 r., nr 124, poz. 1153).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI