IV SA 543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-08-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanydecyzjapostanowienienieważnośćniezgodność z projektemsamowola budowlanapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego, uznając, że obowiązek dostarczenia dokumentów powinien być nakładany w formie postanowienia, a nie decyzji, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skarg K.F. i E.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów budowlanych. Skarżący zarzucali niezgodność budowy z projektem i umową. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały procedurę, nakładając obowiązek w formie decyzji zamiast postanowienia, co stanowiło rażące naruszenie Prawa budowlanego i uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi K.F. i E.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestora (L. sp. z o.o.) obowiązek dostarczenia inwentaryzacji budowlanej i opinii kominiarskiej, wskazując na niezgodność wybudowanych budynków mieszkalnych z projektem budowlanym. Skarżący, będący nabywcami budynków, kwestionowali zgodność wykonania robót z umową i projektem. Sąd administracyjny stwierdził, że organy nadzoru budowlanego rażąco naruszyły prawo, wydając decyzję zamiast postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów. Zgodnie z prawem, takie obowiązki powinny być nakładane w trybie art. 81c Prawa budowlanego, w formie postanowienia. Wydanie decyzji w tej sprawie było niezgodne z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 104 kpa, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obowiązek ten powinien być nakładany w formie postanowienia, a nie decyzji.

Uzasadnienie

Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek dostarczenia dokumentów, ale powinno to nastąpić w trybie art. 81c Prawa budowlanego, w formie postanowienia, które ma charakter dowodowy. Wydanie decyzji w tej sprawie było niezgodne z przepisami i stanowiło rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (6)

Główne

p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Przepis ten dotyczy nakładania obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a nie obowiązku dostarczenia dokumentów.

p.b. art. 81c

Prawo budowlane

Przepis ten określa tryb nakładania obowiązku dostarczenia dokumentów w formie postanowienia.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna rozstrzygać sprawę co do jej istoty.

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada postępowania dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego wydał decyzję zamiast postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w tej sprawie było rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów [...] Jednak powinien to uczynić w formie postanowienia, a nie decyzji wydana w tym przedmiocie decyzja, jest tożsama z postanowieniem, bowiem nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty blokuje sobie dalsze możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis nie wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących, stanowią naruszenie przepisów prawa administracyjnego

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Halina Kuśmirek

członek

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań nadzoru budowlanego, rozróżnienie między decyzją a postanowieniem, stosowanie art. 51 i 81c Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie obowiązek dostarczenia dokumentów został błędnie nałożony w formie decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, co może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd proceduralny w nadzorze budowlanym: decyzja stwierdzona nieważna z powodu formy prawnej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 543/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Bogusław Cieśla
Halina Kuśmirek
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi K.F. i E.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, nałożył na L. sp. z o.o. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 29.11.2002 r.:
1) inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych, sporządzonej odrębnie dla każdego segmentu i uwzględniającej zakres wprowadzonych w nim zmian,
2) aktualnej opinii kominiarskiej, oceniającej prawidłowość obsługi przewodów dymowych i wentylacyjnych.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 05.03.2002 r. i w dniu 11.06.2002 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie stwierdzono, że na terenie nieruchomości wybudowano osiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej niezgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę i decyzją nr [...] z dnia [...] października 2000 r. przenoszącą w/w pozwolenie na L.Sp. z o.o. Jak wynika z wpisu w dzienniku budowy, roboty budowlane przy budowie przedmiotowych budynków zostały zakończone. L. sp. z o.o. w latach 2001-2002 dokonała sprzedaży przedmiotowych budynków wraz z przynależnymi działkami osobom fizycznym wśród nich K. F. i E. Z. Wydane pozwolenia na budowę nie zostały jednak przeniesione na właścicieli.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli w/w K. F. i E. Z., którzy kwestionują to, że budynki nie zostały wykonane zgodnie z zawartą umową i zatwierdzonym projektem budowlanym. Wydana decyzja nie jest zgodna z art. 104 kpa, nie jest merytoryczna, nosi znamiona postanowienia, które zostało jednocześnie przez organ wydane w tej sprawie. Skarżący wnioskowali o wydanie nakazu niezwłocznego doprowadzenia domu do stanu zgodnego z zatwierdzona dokumentacją. W ocenie skarżących, roboty budowlane nie zostały zakończone, gdyż faktycznie nie wykonano wielu robót, które były w projekcie i miały być wykonane zgodnie z zawarta umową. Zaskarżona decyzja niczego nie wnosi, jest tendencyjna i stronnicza, chroni łamiących przepisy prawa, zdaniem K. F.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uchylając ją tylko w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył termin do 31.03.2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że w tym stanie faktycznym i prawnym, jedynym zasadnym rozstrzygnięciem było nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Na powyższą decyzję E. Z. i K. F. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, zarzucając podobnie jak wcześniej, że decyzja ta nie rozstrzyga sprawy zgodnie z ich wnioskami, chociaż została wydana po 122 dniach od złożenia odwołania. Decyzja ta narusza szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych (...) oraz art. 48 Kc. Zaskarżona decyzja, zdaniem K. F., zmierza do legalizacji samowoli, akceptując bezczynność organów nadzoru budowlanego.
Skarżący w skargach wymieniają, czego nie wybudowano i nie wykonano w ich budynkach zgodnie z zatwierdzonym projektem i zawartymi umowami z firmą L. Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosi o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skargi są uzasadnione.
W opisanym stanie faktycznym, dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów wymienionych w osnowie decyzji z dnia [...] września 2002 r. Jednak powinien to uczynić w formie postanowienia, a nie decyzji i na podstawie art. 81c ust. 2 i ust. 4, a nie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, tak jak to zrobił wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2002 r.
Zaskarżona decyzja z powyższych względów podobnie, jak i decyzja pierwszej instancji, zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, powinien być nakładany na inwestora w trybie art. 81c Prawa budowlanego. Postanowienie, o którym mowa w tym przepisie ma charakter dowodowy, co jest zgodne z zasadą wyrażoną w art. 123 kpa. Słusznie więc skarżący zarzucają, że wydana w tym przedmiocie decyzja, jest tożsama z postanowieniem, bowiem nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (art. 104 kpa). Mało tego, organ nadzoru budowlanego nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, blokuje sobie dalsze możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis, tzw. możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Bowiem po raz drugi w oparciu o ten przepis, organ nie może wydać już decyzji. Trudno zaś przyjąć, że dostarczenie określonych dokumentów, jest tą czynnością, która może doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, może się odbyć tylko przez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, a nie przez dostarczenie dokumentów takich, jak to wymieniono w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2002 r.
Jak wynika z pism skarżących, zarzuty w nich zawarte względem inwestora, odwołują się do zatwierdzonego projektu budowlanego i do zawartej z firmą L. Sp. z o.o. umowy. Należy wyraźnie zaznaczyć, ze w drodze postępowania administracyjnego, wszczętego przez organy nadzoru budowlanego, możliwe jest tylko wyegzekwowanie niektórych roszczeń, opartych na zarzucie naruszenia przepisów Prawa budowlanego – niezgodności zrealizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym. Pozostałe roszczenia, zarzucające nie wywiązanie się inwestora z zawartej umowy, mogą być tylko dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Bowiem w rozpoznawanej sprawie nie wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących, stanowią naruszenie przepisów prawa administracyjnego – szeroko rozumianego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.