IV SA 5119/02

IV SA 5119/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Bogusław Moraczewski /przewodniczący/
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Moraczewski, Asesor WSA B. Cieśla, Sędzia WSA I. Ostrowska (spr.), Protokolant A. Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K. i K. K. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] oraz z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla decyzje zaskarżone oraz poprzedzające je decyzje Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] oraz [...] z tym, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnieni a się niniejszego wyroku, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. i K. K. kwotę 20 zł (dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2002r. działając w oparciu o art. 158 par 1 , art. 156 par. 1 pkt 2, pkt 7 i pkt 3 kpa, po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego- stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gminy z dnia [...].07.199 lr. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego bliźniaczego i garażu na działce przy ul. [...] w G., z uwagi na fakt, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a także w części dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wadliwość kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, związana jest z niedopełnieniem wymogu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane, mówiącego, iż podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka przy ul. [...] w G. zlokalizowana jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie po zieleń urządzoną wchodzącą w skład terenu oznaczonego w planie symbolem [...], który został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...].02.1988r. opublikowanym w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...] z 1988r, zmieniony Uchwałą Rady Miasta G. z [...].11.1994r. Nr [...] ( Dz.Urz. W. [...]. Nr [...], poz. [...] z 1994r.).
Jednocześnie wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego i garażu na działce przy ul. [...] było sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu oraz art. 3 ustawy z 24.10.1974r. prawo budowlane.
Dopuszczenie lokalizacji na terenie przeznaczonym pod zieleń urządzoną, rodzi z mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21.01. 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. nr 49 z 1994r., poz.196) skutek nieważności takiej decyzji administracyjnej. Skutek ten znajduje także potwierdzenie w art. 46 ustawy o planowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 1989r. Nr 17, poz.99 z póź.zm.)
Nadto organ wyjaśnił, iż decyzją Nr [...] z dnia [...].02.1990r. został zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania terenu zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy ul. [...] ( dawnej [...]) w G., a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...].06.199lr. zatwierdzono plan realizacyjny zamienny dotyczący lokalizacji garaży. Z tego względu zdaniem organu, zaskarżona decyzja zatwierdzająca dla planowanej inwestycji ponownie plan realizacyjny w części orzeka o sprawie już uprzednio rozstrzygniętej innymi decyzjami ostatecznymi, co stanowi przesłankę z art. 156 par. 1 pkt 3 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.200lr. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i K. K. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], podzielając jego argumentacje, za wyjątkiem interpretacji art. 46 ustawy o planowaniu przestrzennym, który zdaniem naczelnego organu nadzoru odnosi się do decyzji ustalających lokalizację inwestycji określonych w art. 36 cytowanej ustawy nie zaś decyzji zatwierdzających plany realizacyjne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2002r, na podstawie art. 178 par. 1 kpa i art. 156 par. 1 pkt 2 i 7 kpa stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...].01.1995r. zmieniającej za zgodą stron decyzje z dnia [...].07.1991r. udzielającej pozwolenia na budowę na działce przy ul. [...] w G. - z uwagi na fakt, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Organ wyjaśnił, iż wadliwość decyzji prezydenta Miasta G. wynika z faktu, że zmieniała ona w trybie art. 155 kpa decyzję, która w odrębnym postępowaniu została uznana za nieważną, gdyż została wydana w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organ wskazuje, iż zaskarżona decyzja narusza procedurę trybu art. 155 kpa ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję, skazując jednak, iż przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].01.1995r. jest rażące naruszenie art. 21 ustawy prawo budowlane z 24.10.1974r., bowiem i ta decyzja nie pozostawała w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego( zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady narodowej Nr [...] z dnia [...].02.1988r.) przewidującej strefę [...] jako "teren projektowanej wielofunkcyjnej zieleni urządzonej". Nie podzielił natomiast argumentacji Wojewody, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przesądza o nieważności decyzji ją zmieniającej.
Skargę na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. i K. K. wnosząc o ich uchylenie. Skarga zarzuca :
- nie rozpoznanie i nie wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego sprawy; -nie dokonanie oceny skutków społeczno-gospodarczych wywołanych kontrolowaną decyzją;
- nie oddalenie zarzutów, które na podstawie art. 156 par. 2 kpa przedawniły się z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga na obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest uzasadniona. Trafne są wywody skargi zawarte we wszystkich trzech jej głównych zarzutach.
Organy obu instancji z obrazą art. 7 i 77 kpa nie wyjaśniły kwestii w sprawie niniejszej najistotniejszej jaką są założenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...].07.199lr. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę.
Okolicznością nie budzącą wątpliwości jest, iż w dniu [...].02.1988r. Miejska Rada Narodowa zatwierdziła Uchwałą Nr [...], opublikowaną w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z brzmieniem art. 31 ust.l ustawy z dnia 10.05.1990r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. Nr 32, poz.191 z póź.zm.), rady gmin winny uchwalić i ogłosić w terminie do [...].12.1990r. wykazy aktów prawa miejscowego wydanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ([...].05.1990r.) i nadal obowiązujących na obszarze gmin. W art. 31 ust. 4 ustawy ustawodawca przesądził, że akty prawa miejscowego nie zamieszczone w wykazach, o których mowa w ust. 1 tracą moc z dniem ogłoszenia wykazów.
Rada Miejska w G. w dniu [...].12.1990r. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie wykazu aktów prawa miejscowego, w którym nie znalazła się Uchwała Nr [...] z dnia [...].02.1988r.
Dopiero Uchwałą Nr [...] z dnia [...].04.1991r. opublikowaną w Dz.Urz.W. [...]. Nr [...], poz. [...], uchylono Uchwałę Nr [...] z dnia [...].12.1990r. i ustalono nowy wykaz aktów prawa miejscowego obejmujący uchwałę z dnia [...].02.1988r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organy obu instancji do powyższych okoliczności faktycznych nie ustosunkowały się, zaś brak oceny mocy wiążącej , a co za tym idzie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania w dacie wydania decyzji z dnia [...].07.199lr., czyni nieuprawnionym , na tym etapie postępowania zarzut sprzeczności inwestycji z zapisami tego planu jak również naruszenia przepisów ustawy z dnia 21.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. z 1989r. Nr 17, poz.99 z póź.zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w tej kwestii organy winny mieć na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 19.05.1993r. syg. akt S.A./KA 623/93, ONSA 1994/4/127 oraz treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Nie można podzielić jako prawidłowego stanowiska wyrażonego w decyzji organów w przedmiocie zaistnienia przesłanki z art. 156 par. 1 pkt 3 kpa . Uwadze organów umknęło bowiem , iż zgodnie z brzmieniem art. 156 par. 2 kpa, przyczyna określona w pkt 3 par.l cytowanego przepisu, nie może stanowić podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło lat 10, co w sprawie niniejszej miało miejsce.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta Miasta G. przy wydawaniu decyzji z dnia [...].01.1995r. zmieniającej decyzję z dnia [...].07.199lr. w trybie art. 155 kpa, należy podnieść ,iż zarzut nie zachowania procedury wymaganej przez cytowany przepis nie został należycie wyjaśniony i uzasadniony. Wojewoda [...] nie zbadał czy i czyjej ewentualnie zgody nie uzyskano w toku postępowania.
Wydając decyzję z dnia [...].01.1995r. organ wyraźnie stwierdził, iż w wyniku wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia dokumentacji zamiennej strony nie wniosły zastrzeżeń i uwag, a zmiana decyzji pierwotnej nastąpiła za zgodą stron. Decyzja ta stała się ostateczną, a żadna ze stron jej nie kwestionowała w toku instancji, ani w postępowaniach nadzwyczajnych.
Obowiązkiem organów rozpoznających sprawę było ustosunkowanie się do tego czy konkretne przepisy prawa zostały zachowane, czy też nie, a o ile nastąpiło odstępstwo, to należało wyjaśnić ich charakter . Należy przy tym zauważyć ,iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą ( por. uwagi do art. 156 kpa w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. J.Borkowski, J.Jendrośka, R.Orzechowski, A.Zieliński. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., str. 235).
Rzeczą organu jest także dokonanie oceny charakteru naruszonych przepisów oraz wywołanych wadliwą decyzją skutków w sferze społeczno-gospodarczej.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winne mieć na względzie uwagi wyżej przedstawione.
Ujawnione wady polegające na naruszeniu przepisów postępowania- art. 7 kpa, 77 kpa oraz art. 156 par.l pkt 2, pkt 7 i pkt 3 kpa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, spowodowało uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2002r. na mocy art. 145 par. 1 pkt c ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. -przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1271). Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt.II wyroku. Rozstrzygniecie o kosztach Sąd oparł na treści art. 200 cytowanej ustawy.