IV SA 4959/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzenneoczyszczalnia ściekówochrona środowiskanieruchomościinfrastruktura komunalnaprawo administracyjneinteres prawnycel publiczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta M. dotyczącą lokalizacji oczyszczalni ścieków, uznając ją za zgodną z prawem i służącą realizacji celu publicznego.

Skarga dotyczyła uchwały Rady Miasta M. w sprawie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a konkretnie lokalizacji oczyszczalni ścieków w sąsiedztwie posesji skarżących. Skarżący kwestionowali zasadność lokalizacji, wpływ na środowisko oraz brak strefy ochronnej. Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta działała w granicach swoich uprawnień, zapewniając realizację celu publicznego i uwzględniając wymogi ochrony środowiska.

Sprawa dotyczyła skargi C. i B. B. na uchwałę Rady Miasta M. w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności lokalizacji oczyszczalni ścieków. Skarżący podnosili, że projekt planu narusza ich interes prawny, gdyż lokalizacja oczyszczalni w sąsiedztwie ich posesji, bez strefy ochronnej, negatywnie wpłynie na środowisko i ich nieruchomość. Wcześniejsze protesty skarżących były odrzucane, a uchwała Rady Miasta została podjęta po stwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny nieważności poprzedniej uchwały z powodu wadliwej procedury. Rada Miasta uzasadniała wybór lokalizacji potrzebą zapewnienia infrastruktury sanitarnej, rezerwą terenu w poprzednim planie, zgodnością z opracowaniami studialnymi oraz brakiem alternatywnych, optymalnych rozwiązań. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Rada Miasta działała w granicach swoich uprawnień planistycznych, zapewniając realizację celu publicznego i uwzględniając wymogi ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że lokalizacja oczyszczalni jest niezbędna dla funkcjonowania gminy, a przyjęte rozwiązania technologiczne mają zapobiegać negatywnemu oddziaływaniu na otoczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, lokalizacja oczyszczalni ścieków w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet w sąsiedztwie nieruchomości prywatnej, nie narusza interesu prawnego właściciela ani zasad sprawiedliwości społecznej, jeśli jest zgodna z prawem, służy realizacji celu publicznego i uwzględnia wymogi ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Rada Miasta działała w granicach swoich uprawnień planistycznych, zapewniając realizację celu publicznego (infrastruktura sanitarna) i uwzględniając wymogi ochrony środowiska. Lokalizacja była uzasadniona potrzebami gminy, rezerwą terenu w poprzednim planie oraz analizami studialnymi, a zastosowane rozwiązania technologiczne mają zapobiegać negatywnemu oddziaływaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.z.p. art. 33

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Pomocnicze

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

u.o.ś. art. 10 § ust. 2

Ustawa o ochronie środowiska

u.s.g. art. 6

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 7 § ust.1 pkt 1 i 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt. 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 36

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja oczyszczalni ścieków jest niezbędna dla realizacji celu publicznego i zapewnienia infrastruktury sanitarnej gminy. Utrzymanie lokalizacji oczyszczalni było uzasadnione rezerwą terenu w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Zastosowane rozwiązania technologiczne zapobiegną negatywnemu oddziaływaniu oczyszczalni na otoczenie. Brak alternatywnych, optymalnych lokalizacji dla oczyszczalni. Prognoza oddziaływania na środowisko spełnia wymogi ustawowe i wskazuje na konieczność budowy oczyszczalni.

Odrzucone argumenty

Naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez lokalizację oczyszczalni w sąsiedztwie jego posesji bez strefy ochronnej. Naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej. Bałamutność twierdzenia o braku wykraczania strefy oddziaływania poza granice lokalizacji. Pominięcie kwestii oczyszczalni ścieków w prognozie oddziaływania na środowisko. Niewłaściwe ustosunkowanie się do wniosku o zmianę lokalizacji.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia miejscowego prawa zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania własności nieruchomości. Samo naruszenie prawem chronionego interesu prawnego podmiotu wnoszącego zarzutu, w tym prawa własności, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia zarzutu z uwagi na uprawnienia gminy określone w art. 4 ust. 1 oraz art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Skład orzekający

Zofia Flasińska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Gorczycka-Muszyńska

członek

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja uprawnień gminy w zakresie planowania przestrzennego, równowaga między interesem publicznym a prywatnym, wymogi dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w kontekście lokalizacji oczyszczalni ścieków i konkretnych przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym właściciela nieruchomości a potrzebami gminy w zakresie infrastruktury publicznej, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Konflikt o oczyszczalnię ścieków: Czy interes gminy zawsze wygrywa z prawem właściciela?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4959/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska
Barbara Gorczycka-Muszyńska
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
OSK 1167/04 - Wyrok NSA z 2005-02-15
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Zofia Flasińska (spr.), Sędzia Barbara Gorczycka-Muszyńska, Anna Szymańska, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi C. B. na uchwałę Rady Gminy Miasta M. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. skargę oddala
Uzasadnienie
IV SA 4959/03
UZASADNIENIE
C. i B. B. pismem z dnia 3 stycznia 2002 r. zakwestionowali lokalizację oczyszczalni ścieków w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. powołując się na negatywny wpływ oczyszczalni zaprojektowanej w sąsiedztwie ich posesji. Jednocześnie wskazali na możliwość usytuowania tej oczyszczalni "na terenie niezabudowanym pod lasem".
Uchwałą nr [...] z [...] lutego 2002 r. Rada Miasta M. odrzuciła ten protest. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 marca 2003r. sygn. akt IV SA 1903/02 stwierdził nieważność tej uchwały wskazując, iż zastrzeżenia wniesione do projektu planu potraktowano jako zarzut, mimo przedstawienia przez B. i C. B. postanowienia sądu o nabyciu spadku, a więc mogli być w dniu podejmowania tej uchwały współwłaścicielami nieruchomości położonej na obszarze objętym projektem planu. Oznacza to, że protest ten mógł mieć w istocie charakter zarzutu i w tym trybie winien być rozpatrzony przez Radę Miasta.
Po otrzymaniu tego wyroku Burmistrz Miasta zarządzeniem nr [...] z [...] maja 2003 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 8 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. nr 15 z 1990 r. poz. 139 ze zm.) odrzucił zarzut C. i B. B.
Rada Miasta M. uchwałą nr [...] z [...] października 2003 r. odrzuciła wniesiony zarzut z następujących powodów:
Zgodnie z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta M., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. z [...].12.1993 r. (Dz. Urz. woj. [...] nr [...] z 1994r), który utracił ważność [...].12.2002 r., przedmiotowy teren jako teren rolny bez prawa zabudowy stanowił rezerwę pod oczyszczalnię ścieków.
Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w M. z [...].10.1990 r. zatwierdzającej założenia do poprzednio obowiązującego planu, w którym zawarto lokalizację oczyszczalni ścieków, oraz decyzji Ministra Rolnictwa z [...].12.1992 r. i Wojewody [...] z [...].01.1993 r. wydana została zgoda na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne i nierolnicze.
Z uwagi na brak w tym rejonie wolnych od zainwestowania terenów gminnych została utrzymana lokalizacja oczyszczalni ścieków na części terenów rezerwowanych pod tą funkcję w poprzednio obowiązującym planie.
Lokalizacja ta była przedmiotem dogłębnych analiz i jej zasadność została potwierdzona w przeprowadzonych studiach. Ponadto w zapisach projektu planu zawarto ustalenie, że strefa oddziaływania oczyszczalni nie może wykraczać poza granice lokalizacji. Oznacza to konieczność zastosowania rozwiązań technologicznych spełniających ten warunek. Ustalona w poprzednio obowiązującym planie rezerwa lokalizacyjna została w projekcie planu ograniczona na podstawie opracowań studialnych do niezbędnego minimum. Za utrzymaniem tej lokalizacji przemawia również istniejący w bezpośrednim sąsiedztwie czynny cmentarz grzebalny, który z racji wymaganej prawem strefy ochronnej eliminuje możliwość zagospodarowania terenu położonego w tej strefie na cele budownictwa mieszkaniowego.
Gmina ma obowiązek zapewnienia mieszkańcom infrastruktury technicznej i sanitarnej. Realizacja oczyszczalni ścieków jest realizacją celu publicznego niezbędnego dla obsługi mieszkańców gminy.
W skardze na tę uchwałę C. B. podniósł zarzut naruszenia interesu prawnego, oraz zasad sprawiedliwości społecznej.
Skarżący podniósł, że w/g poprzednio obowiązującego planu jego działka wraz z domem mieszkalnym znajdowała się w strefie ochronnej planowanej oczyszczalni i jej realizacja wiązała się z koniecznością wykupu jego działki. Obecnie projekt planu nie przewiduje strefy ochronnej planowanej oczyszczalni wobec czego dom skarżącego znalazł się w sąsiedztwie oczyszczalni bez możliwości uzyskania odszkodowania.
Twierdzenie Rady Miasta, że strefa oddziaływania oczyszczalni nie może wykraczać poza jej granice jest zdaniem skwarżącego bałamutne. Oczyszczalnie ścieków zaliczane są do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska bądź mogących pogorszyć stan środowiska i likwidacja strefy ochronnej budzi obawy skarżącego. Ponadto w prognozie oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kwestia oczyszczalni ścieków została całkowicie pominięta. Narusza to § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko planów zagospodarowania przestrzennego. Ścieki z planowanej oczyszczalni odprowadzane będą do rzeki [...].
Nadto zdaniem skarżącego Rada Miasta nie ustosunkowała się do wniosku o zmianę lokalizacji w pobliżu zamkniętego wysypiska śmieci oraz fabryki okładzin ciernych.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta M. wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. Odnosząc się do zarzutów skargi Rada Miasta poniosła, iż zawiera ona zupełnie nowe elementy nie podnoszone w zarzucie z 2.01.2002 r., a mianowicie zmniejszenia granic terenu przeznaczonego pod oczyszczalnię ścieków poprzez rezygnację ze strefy ochronnej, co pozbawia go roszczeń z art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ograniczenie terenu lokalizacji oczyszczalni ścieków wynika z wykonanych opracowań studialnych. Teren ten zwiera również strefę ochronną. Zawężenie granic lokalizacji oczyszczani ścieków zostało dokonane z zachowaniem przepisów regulujących lokalizację takich inwestycji.
Za nietrafny Rada uznała zarzut niespełnienia przez projekt planu wymagań ochrony środowiska w zakresie prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko. Sporządzona prognoza spełnia wymogi art. 10 ust. 2 ustawy o ochronię środowiska. Gmina brała pod uwagę inne lokalizacje, ale propozycje zbycia innych terenów pod oczyszczalnię były jednostkowe i dotyczyły nieruchomości położonych w różnych miejscach. Tymczasem lokalizacja oczyszczalni wymaga pozyskania terenu stanowiącego jeden zwarty kompleks o pow. około 3 ha.
Nadto wskazany przez skarżącego teren pod zamienną lokalizację oczyszczalni ścieków na projekcie rysunku planu został oznaczony jako teren 102 MU o funkcji mieszkaniowo-usługowej, oraz częściowo jako teren oznaczony symbolem 103 PT o funkcji przemysłowo technicznej, gdzie wyłączona jest możliwość realizacji tej inwestycji.
Zasadność przyjętej lokalizacji potwierdziły dwie koncepcje kanalizacji opracowane przez H. S.A. [...] w K. i B. Spółka z o.o. S. Spółka z o.o. w W. oraz fakt rezerwacji tego terenu na ten cel w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Przepis art. 33 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. nr 15 z 1999 r. poz. 139 ze zm.) wyraźnie stanowi, że ustalenia miejscowego prawa zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania własności nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Realizacja tego uprawnienia następuje przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – art. 2 ust. 1 w/w ustawy. Gmina korzystając z tego uprawnienia, przy zachowaniu obowiązującej procedury planistycznej określonej w ustawie, ustala w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu określone funkcje jego wykorzystywania, czy przeznaczyć dany teren pod budownictwo czy usługi, pod realizację inwestycji celu publicznego jak np. realizację oczyszczalni ścieków itp. Właściciel nieruchomości, któremu ustalenia projektu planu naruszają interes prawny, wynikający z prawa własności, może wnieść zarzut. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego związane jest z równoczesnym naruszeniem porządku prawnego. Samo naruszenie prawem chronionego interesu prawnego podmiotu wnoszącego zarzutu, w tym prawa własności, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia zarzutu z uwagi na uprawnienia gminy określone w art. 4 ust. 1 oraz art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W niniejszej sprawie nie można Radzie Miasta M. postawić skutecznego zarzutu, że przyjęte w projekcie miejscowego planu zarezerwowanie terenu pod lokalizację oczyszczalni ścieków jest niezgodne z prawem i że Rada nadużyła tzw. władztwa planistycznego. Rada Gminy wykazała, powołując się na art. 6 i 7 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, konieczność zapewnienia realizacji celu publicznego tj. obsługę mieszkańców w zakresie infrastruktury sanitarnej. Również prognoza oddziaływania przedmiotowego planu na środowisko jednoznacznie wskazuje na konieczność kompleksowego rozwiązania gospodarki wodno-ściekowej, co jest warunkiem utrzymania właściwych standardów czystości wody. Na stronie 16 prognozy wyraźnie stwierdzono, że obsługa istniejącego i planowanego zainwestowania musi być poprzedzona realizacją układów kanalizacyjnych i realizacją miejskiej oczyszczalni ścieków oraz podczyszczalni ścieków deszczowych. W przypadku niewłaściwego lub nie całkowitego rozwiązania zagadnień gospodarki wodno- ściekowej do czasu realizacji kanalizacji sanitarnej może powodować utrudnienia i zagrożenia związane z okresowymi podtopieniami i zanieczyszczeniami wód gruntowych ( k -22 i 23 prognozy). Oznacza to, że brak oczyszczalni stanowi zagrożenie dla środowiska i ludzi, a nie jej realizacja jak podnosi się w skardze. Również miejsce lokalizacji Rada Miasta uzasadniła w sposób przekonywujący. Rezerwa tego terenu istniała już w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Grunty te są nie zabudowane i władze miejskie uzyskały decyzję Ministra Rolnictwa z [...].12.1992r. oraz Wojewody [...] z [...].01.1993 r. o zmianie przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne i nierolnicze.
Lokalizacje na tym obszarze potwierdziły niezależne opracowania wykonane w 2000 r. przez firmę H. S.A. [...] w K. oraz firmę B. Sp. z . o. o. w W..
W celu zapobieżenia niekorzystnego oddziaływania przedmiotowej oczyszczalni na otoczenie w projekcie planu wyraźnie zawarto zapis, że oddziaływanie oczyszczalni nie może wykraczać poza granice lokalizacji. Oznacza to konieczność zastosowania odpowiednich rozwiązań technologicznych umożliwiających realizację tego warunku.
Zawężenie granic lokalizacji oczyszczalni ścieków w porównaniu do obszaru zarezerwowanego w poprzednim planie wynika również z postępu technicznego w zakresie technologii oczyszczania ścieków w ostatnich latach i są to fakty powszechnie znane.
Jak wynika z przedstawionej dokumentacji zarezerwowany teren pod oczyszczalnię ścieków mimo zmniejszenia obszaru rezerwy obejmuje również strefę ochronną.
Rada Miasta wykazała, iż inna lokalizacja nie stanowiłaby rozwiązania optymalnego z w/w już względów, oraz braku zwartego kompleksu nieruchomości o pow. około 3 ha, który spełniałby wymogi konieczne dla realizacji tego typu inwestycji. Nie bez znaczenia są okoliczności związane z dotychczasowym stanem zaawansowania prac w odniesieniu do tej lokalizacji, a mianowicie uzyskanie decyzji o zmianie przeznaczenia tych terenów na cele nierolne i nieleśne, rezerwa istniejąca od wielu lat, co bez wątpienia kształtowało dotychczasową politykę zagospodarowania terenu miasta, wykonane specjalistyczne opracowania potwierdzające trafność przyjętej lokalizacji.
Mając wszystkie te okoliczności na uwadze należało uznać zarzuty skargi za chybione. Wobec tego sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) oraz art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI