IV SA 4871/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęnieważność decyzjiprawo budowlanepostępowanie administracyjnezaginięcie aktobowiązek wyjaśnieniakontrola legalności

WSA w Warszawie uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1990 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy niższych instancji, które nie podjęły wystarczających kroków do odtworzenia zaginionej dokumentacji.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1990 r., wskazując na istnienie sprzecznych decyzji dotyczących tego samego terenu. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, argumentując niemożnością ustalenia naruszenia prawa z powodu zaginięcia akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zaniechały one podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny zgodności decyzji z prawem, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wydanego w 1990 r. przez Kierownika Wydziału Urzędu Miejskiego w O. dla zabudowy szeregowej. Skarżący podnosił, że wydano dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego terenu. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, ponieważ z powodu zaginięcia akt sprawy nie było możliwe ustalenie, czy decyzja z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 156 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 11 § 1 k.p.a.). Mimo zaginięcia dokumentacji, organy nie podjęły wystarczających kroków do jej odtworzenia ani nie dokonały analizy dostępnych dokumentów (np. rysunków z wizji lokalnej) w celu oceny zgodności decyzji z prawem budowlanym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak dokumentacji nie zwalnia organów z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym prób odtworzenia materiału dowodowego lub wykorzystania innych dostępnych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie podejmując wystarczających działań w celu odtworzenia zaginionej dokumentacji lub oceny decyzji na podstawie innych dostępnych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakaz podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.

k.p.a. art. 11 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustalenia faktyczne organu powinny być dokonane w całokształcie materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie podjęły wystarczających kroków do odtworzenia zaginionej dokumentacji. Organy nie dokonały analizy dostępnych dokumentów w celu oceny zgodności decyzji z prawem. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 11 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Organy, z powodu braku dokumentów, zaniechały natomiast w ogóle dokonania oceny zgodności decyzji z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa budowlanego. Jako dowolne należy traktować zatem -ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Halina Kuśmirek

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów administracji do aktywnego działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, nawet w przypadku zaginięcia akt, oraz konsekwencje naruszenia tych obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaginięcia akt i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, ale ogólne zasady postępowania dowodowego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak proceduralne błędy organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet po wielu latach od wydania pierwotnego pozwolenia. Podkreśla wagę prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego.

Zaginione akta nie usprawiedliwiają błędów urzędników: sąd uchyla decyzję po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4871/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Halina Kuśmirek
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA E. Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA H. Kuśmirek, As. WSA M. Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10 zł (dziesięć) na rzecz skarżącego J. S. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] Wojewoda [...], ponownie rozpoznając sprawę, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] lutego 1990r. Nr [...] Znak [...] udzielającej "A." w O. pozwolenia na budowę zabudowy szeregowej mieszkaniowej 11 segmentowej z garażami przy ulicy [...] ( obecnie [...]) w O.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie może stwierdzić nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w O. ponieważ brak dokumentacji w sprawie powoduje, iż nie jest możliwe wyprowadzenie oczywistego wniosku że decyzja z roku 1990 udzielająca pozwolenia na budowę szeregowca została wydana z naruszeniem prawa.
W odwołaniu od decyzji Pan J. S. podniósł, iż w sprawie zostały wydane dwie sprzeczne ze sobą decyzje dotyczące pozwolenia na budowę. Pierwsza decyzja została wydana w 1977r. na obiekt bliźniaczy jednopiętrowy, druga decyzja na rzecz Spółdzielni A. z dnia [...] lutego 1990r. na zabudowę szeregową. Obie decyzje dotyczyły tego samego terenu.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyjaśnił, iż w związku z tym, iż nie można odtworzyć akt sprawy, nie jest również możliwe zastosowanie art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy rażąco został naruszony przepis prawa. Aby organ mógł stwierdzić rażące naruszenie prawa, niezbędne jest ustalenie naruszonego przepisu prawa w odniesieniu do okoliczności i faktów wynikających z posiadanych przez organ dokumentów. Brak dokumentów oraz niemożność ich odtworzenia pozbawia organ prawa do unieważnienia decyzji administracyjnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. podniósł, iż organy pominęły naruszenie warunków technicznych. Ponadto posiadane przez organy administracji rysunki z dokumentacji technicznej obiektu są niezatwierdzone dlatego też nie mogą stanowić żadnego dowodu w sprawie.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie brak jest istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów i pomimo podjęcia czynności przez organy, brak jest możliwości odtworzenia zaginionych akt archiwalnych. Nie można zatem w sposób jednoznaczny stwierdzić czy inkryminowana decyzja Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] lutego 1990r. dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę budynku mieszkalnego szeregowego.
Podstawowym zatem , dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zagadnieniem jest czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie Kierownika Wydziału Urzędu Miejskiego w O. wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 kpa. Badając zatem , w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o stwierdzenie nieważności -zaistnienie przesłanek wyszczególnionych w ww. przepisie, organy administracji winny dokonać wnikliwej oceny decyzji, o której wzruszenie wystąpiono.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną.
W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 11 § 1 kpa mówi , że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jako dowolne należy traktować zatem -ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Zarzut dowolności mógłby zostać wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), a więc po podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego przy wydawaniu zgodnej z prawem decyzji.
W niniejszej sprawie z powodu zaginięcia z archiwum Urzędu Miasta O., zatwierdzonej dokumentacji projektowej, postępowanie dowodowe prowadzone przez organy I i II instancji niewątpliwie było utrudnione. Nie zwalniało to jednakże organu od podjęcia wszelkich czynności zmierzających do odtworzenia brakującej dokumentacji, bądź dokonania ustaleń w oparciu o inne możliwe do uzyskania dowody. Organy, z uwagi na brak dokumentów, zaniechały natomiast w ogóle dokonania oceny zgodności decyzji z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa budowlanego. Poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż decyzja jest zgodna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta O. oraz zatwierdzonym planem realizacyjnym z dnia [...] lutego 1990r. organy nie dokonały analizy treści obu aktów prawnych, co byłoby istotne zwłaszcza w przypadku braku innych dowodów w sprawie. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w posiadaniu organu są pojedyncze dokumenty z projektu budowlanego . Z treści protokołu z wizji lokalnej dokonanej w dniu 28 marca 1996r. na terenie budowy segmentu przy ulicy [...] w O. z udziałem pracowników wojewódzkiego nadzoru budowlanego wynikało, iż jednakowe rozwiązanie konstrukcyjne, jak w przypadku tej budowy, zostało zastosowane przy budowie "szeregowca" przy ulicy [...]. Organy nie sprawdziły czy możliwe jest dokonanie porównania tam wprowadzonych rozwiązań konstrukcyjnych z dokumentami znajdującymi się w posiadaniu organu. Ustalenia dokonane na tej podstawie przy udziale autora obu projektów być może pozwolą na wyprowadzenie wniosku co do zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z obowiązującymi wówczas przepisami technicznymi a tym samym pozwolą ocenić zgodność decyzji zezwalającej na budowę z prawem.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art, 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI