IV SA 4581/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkaodroczenie terminunieważność decyzjisamowola budowlanapostępowanie administracyjnewzględy społecznewzględy gospodarcze

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie odroczenia terminu przymusowej rozbiórki budynku, uznając, że trudna sytuacja gospodarcza nie jest wystarczającą przesłanką do dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej.

Skarżąca M.G. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie odroczenia terminu przymusowej rozbiórki budynku usługowo-handlowego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego. Sąd uznał, że postępowanie nieważnościowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a trudna sytuacja gospodarcza nie stanowi wystarczającej przesłanki do odroczenia rozbiórki, która powinna być wykonana niezwłocznie, chyba że istnieją szczególne względy społeczne lub gospodarcze.

Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta z kolei odmówiła odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki budynku usługowo-handlowego. Skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (rażące naruszenie prawa) oraz art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, a przesłanki do stwierdzenia nieważności muszą być niewątpliwe. W ocenie sądu, trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie są wystarczającymi przesłankami do odroczenia wykonania nakazu przymusowej rozbiórki, który co do zasady powinien być wykonany niezwłocznie. Sąd uznał również, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, wyjaśniły stan faktyczny i działały z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie są wystarczającymi przesłankami do dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej i odroczenia wykonania nakazu przymusowej rozbiórki.

Uzasadnienie

Przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. dopuszcza odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki tylko w przypadkach szczególnych, uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, które nie zostały wykazane w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, do którego dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie.

u.p.b. art. 39

Ustawa - Prawo budowlane

Co do zasady obowiązek przymusowej rozbiórki obiektu nałożony decyzją ostateczną powinien być wykonany niezwłocznie. Właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądowa kontrola decyzji administracyjnej jest możliwa tylko w zakresie, w jakim decyzja ta nie narusza prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie są wystarczającymi przesłankami do odroczenia wykonania nakazu przymusowej rozbiórki. Postępowanie nieważnościowe nie jest trybem do merytorycznego rozstrzygania sprawy, a jedynie weryfikacji decyzji pod kątem wad kwalifikowanych. Organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, wyjaśniły stan faktyczny i działały z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego i prawa materialnego, które miałyby uzasadniać odroczenie terminu rozbiórki.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kodeksu postępowania administracyjnego. Trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie są wystarczającymi przesłankami do dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Bogusław Moraczewski

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście odraczania terminów przymusowej rozbiórki oraz zasady prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2004 r. i Prawa budowlanego z 1974 r., które mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą egzekwowania prawa budowlanego a potencjalnymi względami gospodarczymi, choć sąd ostatecznie priorytetowo traktuje stabilność decyzji i zgodność z prawem.

Czy problemy gospodarcze usprawiedliwiają samowolę budowlaną? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4581/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2004 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektor aNadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie Odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].11.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku M.G. odmówił udzielenia zezwolenia na odroczenie terminu rozbiórki budynku usługowo-handlowego przy ul. [...] w L. określonego decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] do dnia 31 grudnia 2001r.
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. G. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] decyzją z dnia [...].03.2002 r. ponownie odmówił udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu przymusowej rozbiórki obiektu do dnia [...] grudnia 2004 r.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].05.2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki nakazanej decyzją Prezydenta m. [...] z dnia [...].05.1997 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].07.1997 r.
Na skutek złożonego przez M.G. wniosku decyzją z dnia [...].08.2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2003 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2002 r.
Na powyższą decyzję M.G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego a zwłaszcza art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kodeksu postępowania administracyjnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie nieważnościowe i uznał, że nie istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Jedną z przesłanek prawa enumeratywnie określonych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest rażące naruszenie prawa, do którego dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1991 r. III SA 1246/91).
Z akt sprawy wynika, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2002 r. uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. [...], którą odmówiono skarżącej udzielenia pozwolenia na przesunięcie terminu rozbiórki budynku usługowo – handlowego przy [...] w L. do dnia 31 grudnia 2004 r. nie narusza w sposób rażący dyspozycji art. 39 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229).
Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że co do zasady obowiązek przymusowej rozbiórki obiektu nałożony decyzją ostateczną powinien być wykonany niezwłocznie. Jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego został wydany nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust.1 pkt.1, właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Wydanie tej decyzji jest uzależnione od spełnienia określonych przesłanek, którymi są "względy społeczne lub gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania obiektu".
W opisywanej sprawie podzielić należy stanowisko organu odwoławczego w którym stwierdzono, że trudna sytuacja gospodarcza i wzrost bezrobocia nie są wystarczającymi przesłankami do dalszego sankcjonowania samowoli budowlanej. Treść art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazuje, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego może być dokonane w przypadkach szczególnych, uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi. Trudno za takie względy uznać sytuację, gdy skarżąca zgodnie z par. 2 aktu notarialnego została poinformowana o rozbiórce budynku handlowo – usługowego oraz o jej odroczeniu do dnia 31.12.2001 r. Fakt zawarcia umowy sprzedaży działek zabudowanych przeznaczonym do rozbiórki obiektem handlowo – usługowym na rzecz M.G. nie pozostaje w jakimkolwiek związku przyczynowym i nie ma wpływu na ewentualną zmianę lub dalsze odroczenie terminu rozbiórki budynku. Prawo budowlane z 1974 r. nie przewiduje odroczenia wykonania nakazu rozbiórki z powodów innych niż określonych w art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2002 r. Podnoszone przez skarżącą zarzuty przemawiające za odroczeniem terminu rozbiórki budynku nie podważają prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Nie jest zasadny także zarzut strony odnoszący się do naruszenia przez organy administracji publicznej zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, 10, 77 i 81. W toku postępowania organy administracji podjęły działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Strony brały czynny udział w postępowaniu i mogły składać stosowne wyjaśnienia w sprawie.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI