IV SA 4548/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzennedroga wewnętrznadroga publicznazagospodarowanie przestrzenneuchwała rady gminynieruchomościdostęp do drogigranice uprawnień gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ plan zakładał wyznaczenie drogi wewnętrznej, co wykraczało poza uprawnienia gminy wynikające z ustawy.

Skarga dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w K. odrzucającej zarzut skarżących do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał budowę drogi wewnętrznej przez działki skarżących. Rada argumentowała potrzebą zapewnienia dojazdu do nieruchomości. Skarżący kwestionowali potrzebę i zgodność z lokalną społecznością tej drogi. Sąd uznał, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym pozwalała na wyznaczanie w planach miejscowych jedynie dróg publicznych, a nie wewnętrznych. W związku z tym, stwierdzono nieważność uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę M. i W. B. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...].10.2003 r. w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżona uchwała odrzucała zarzut skarżących dotyczący przeznaczenia części ich działek pod budowę drogi wewnętrznej. Rada Miejska argumentowała, że droga ta jest niezbędna do zapewnienia komunikacji i dostępu do dróg publicznych dla niezabudowanych nieruchomości. Skarżący natomiast twierdzili, że ich działki już posiadają odpowiedni dojazd i że projektowana droga nie jest akceptowana przez lokalną społeczność. Sąd, analizując przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdził, że ustawa ta pozwalała na wyznaczanie w planach miejscowych jedynie dróg publicznych, a nie dróg wewnętrznych. Określenie terenu pod drogę wewnętrzną w planie miejscowym stanowiło przekroczenie uprawnień gminy. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, uznając ją za naruszającą prawo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym pozwalała na wyznaczanie w planach miejscowych jedynie dróg publicznych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który wymieniał zamknięty katalog celów, na jakie można przeznaczać tereny w planach miejscowych, w tym drogi publiczne. Brak było podstaw do wyznaczania dróg wewnętrznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.z.p. art. 10 § 1 pkt 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten pozwala na przeznaczanie w planie miejscowym terenów pod realizację ulic, placów i dróg publicznych. Wyliczenie to jest zamknięte i nie obejmuje dróg wewnętrznych.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu.

Pomocnicze

u.z.p. art. 24 § 3 i 4

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 4 § pkt 3a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja działki budowlanej.

u.g.n. art. 112

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 113

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p. art. 85 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pozwala na prowadzenie procedury uchwalania planu na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących.

u.p.z.p. art. 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

u.d.p. art. 8

Ustawa o drogach publicznych

Definicja dróg wewnętrznych.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyznaczenie drogi wewnętrznej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wykracza poza uprawnienia gminy wynikające z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która dopuszczała jedynie wyznaczanie dróg publicznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miejskiej o potrzebie zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości. Argumentacja Rady Miejskiej o usankcjonowaniu istniejących dojazdów i potrzebach społecznych.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten nie przewiduje wyznaczania w planach miejscowych dróg, które nie mają charakteru publicznych. Określenie w projekcie planu terenu, z przeznaczeniem go pod drogę wewnętrzną pozostaje w sprzeczności z treścią [...] ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie oznacza, że uchwalenie planu zawierającego ten zapis stanowiłoby przekroczenie przez gminę jej uprawnień.

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Krzycki

sędzia

Wanda Zielińska - Baran

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu planów miejscowych i uprawnień gmin w zakresie wyznaczania dróg."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, choć zasada dotycząca wyznaczania dróg publicznych w planach miejscowych jest nadal aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i relacji między prawem lokalnym a ustawowym, co jest istotne dla prawników i urbanistów.

Gmina nie może w planie miejscowym wyznaczać dróg wewnętrznych – kluczowa interpretacja WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4548/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki
Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/
Wanda Zielińska - Baran
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Krzycki Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. i W. B. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...].10.2003 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. wykonanie zaskarżonego aktu nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
IV SA 4548/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w K. w powołaniu na art. 24 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139/ i art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm./ odrzuciła zarzut skarżących do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części miasta K. dotyczący działek nr ewid. [...] i [...] obr. [...] w zakresie przeznaczenia części tych działek po budowę drogi wewnętrznej.
W uzasadnieniu swego stanowiska Rada podaje, że planowana droga wewnętrzna, o szerokości 8 m w liniach rozgraniczających, ma łączyć ul. [...] z ul. [...] wskazując, że istnieje potrzeba przeprowadzenia takiej drogi dla obsługi komunikacyjnej z drogami publicznymi działek, dotychczas pozbawionych wszelkiego dojazdu. Projektowana droga wewnętrzna ma za zadanie usankcjonować dojazdy do nieruchomości, które nie są jeszcze zagospodarowane z uwagi na brak dojazdu. W uzasadnieniu Rada przywołała art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543/ podnosząc, że przez działkę budowlaną, w myśl tego przepisu, należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych. Wskazano, że w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717/ za dostęp do drogi publicznej uważa się bezpośredni dostęp do drogi albo dostęp przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej. Podniesiono, powołując się na interes publiczny i obiektywne potrzeby społeczeństwa, że planowana droga wewnętrzna ma usankcjonować już istniejące dojazdy do nieruchomości, które nie są zagospodarowane właśnie ze względu na brak dojazdu do drogi publicznej. Proces wydzielania przedmiotowej drogi został rozpoczęty i w trakcie opracowania planu korzystano z podkładów geodezyjnych, na których zaewidencjonowano wydzielone fragmenty drogi.
Skarga na wymienioną uchwałę, kwestionuje rozwiązanie przyjęte w projekcie planu polegające na wyznaczeniu drogi wewnętrznej między innymi przez teren działek skarżących, podając równocześnie, że działki te mają już drogę zapewniającą odpowiedni dojazd. Skarżący podważają ustalenie, że przebieg planowanej drogi jest akceptowany przez lokalną społeczność i zgodny z jej potrzebami podnosząc, że podczas sesji Rady, na której były rozpoznawane zarzuty, tylko jedna osoba wyrażała zgodę na projektowaną drogę natomiast pozostałe osoby były przeciwne takiemu rozwiązaniu.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska w K. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Z przedstawionych akt wynika, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jak i zawiadomienie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu pochodzą sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wobec tego dopuszczalnym było w związku z treścią art. 85 ust. 2 tej ustawy prowadzenie przez Gminę procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego na podstawie przepisów uprzednio obowiązujących tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że legalność zaskarżonej uchwały podlega ocenie przez sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów ostatniej z wymienionych ustaw.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Wymieniony art. 10 ust.1 pkt 2 dozwala na przeznaczanie w planie miejscowym terenów pod realizację ulic, placów i dróg publicznych. Przepis ten nie przewiduje wyznaczania w planach miejscowych dróg, które nie mają charakteru publicznych. Ocenić przy tym należy, że uregulowanie to w zakresie przeznaczania w planie miejscowym terenów na cele komunikacji obejmuje wyliczenie zamknięte, a nie przykładowe.
W myśl art.8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /Dz. U. z 2000 r. Nr 7, poz. 838 ze zm./ drogi wewnętrzne nie mają charakteru dróg publicznych. Zgodnie z tym uregulowaniem są to szlaki komunikacji, których budowa, utrzymanie i zarządzanie należy do zarządcy terenu, którego właścicielem nie musi być gmina ani organ administracji rządowej. W przeciwieństwie do dróg gminnych drogi te mogą, ale nie muszą stanowić własności gminy.
Określenie w projekcie planu terenu, z przeznaczeniem go pod drogę wewnętrzną pozostaje w sprzeczności z treścią uprzednio przywołanego art.10 ust.1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i w istocie oznacza, że uchwalenie planu zawierającego ten zapis stanowiłoby przekroczenie przez gminę jej uprawnień w decydowaniu o przeznaczaniu terenu w granicach przewidzianych omawianą ustawą.
Ubocznie należy przy tym podnieść, że realizacja drogi wewnętrznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie jest celem publicznym, stąd w przypadku braku zgody właścicieli nieruchomości, przez które przedmiotowa droga wewnętrzna miałaby przebiegać, na zbycie tych terenów, urządzenie drogi nie byłoby praktycznie możliwe, bowiem terenu tego nie można by pozyskać przez wywłaszczenie, wobec ograniczeń wynikających z art.112 i 113 tej ustawy.
Odrzucając zarzut skarżących i akceptując sprzeczne z prawem zapisy projektu planu podjęła Rada Miasta K. uchwałę naruszającą wymieniony art.10 ust.1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i tym samym naruszyła wymagania wynikające z art. 24 ust.3 tej uchwały.
Ujawnione naruszenie prawa powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz. 1271/ stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI