IV SA 4488/02

IV SA 4488/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Otylia Wierzbicka
Symbol z opisem
6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Sygn. powiązane
I OSK 1367/05 - Wyrok NSA z 2006-10-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28.06.2005 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o zawieszenie postępowania skargę oddala
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].09.2002 r., nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2002r., nr [...], umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku L.S. o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obecnie [...]), objętej [...].
W uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...].08.2002 r. Minister zaznaczył, że postępowanie w sprawie ewentualnego stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości wszczął z urzędu. Podstawę stanowiło odszkodowanie przyznane H.O., I.Y. oraz S.H., na mocy postanowień układu zawartego między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, który wszedł w życie w dniu 16.07.1960 r., za ograniczenie prawa używania i korzystania ze wskazanej nieruchomości, z uwagi na przepisy ustawy z dnia 30.01.1959 r. prawo lokalowe (Dz. U. nr 10, poz. 59).
Minister Finansów uznał, że w przedmiotowym postępowaniu w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] ([...]) L.S. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Przymiot ten uzyskał tylko w aspekcie procesowym, przez sam fakt wystąpienia z odpowiednim żądaniem, jednakże dokonane ustalenia Ministra Finansów nie potwierdziły istnienia tego przymiotu, stąd postępowanie należało umorzyć. Jednocześnie powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że okoliczność zasiedzenia nieruchomości bez uzyskania potwierdzającego ten fakt orzeczenia sądu nie daje podstaw do traktowania wnioskodawcy jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego tej nieruchomości w rozumieniu art. 28 Kpa. Ponadto minister podkreślił, że interes prawny musi być konkretny i dający się obiektywnie stwierdzić, a nie ewentualny.
Na skutek wniosku L. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy - Minister Finansów utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nakazuje zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub przez sąd, która to sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Ponadto uznał, że w niniejszej sprawie trudno obiektywnie stwierdzić interes prawny zainteresowanego, skoro nie jest ujawniony w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, a wynik toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie zasiedzenia tej nieruchomości jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż jego zdaniem nie sposób podzielić opinii, że osoba mająca za sobą kilkudziesięcioletnie posiadanie, ubiegająca się o tytuł własności w drodze zasiedzenia nie ma interesu prawnego i przez to pozbawiona jest przymiotu strony tego postępowania administracyjnego. Uznał wręcz, że ustalenie aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości jest konieczne dla zakreślenia kręgu osób, które winny być uznane za strony toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] ([...]), objętej [...].
W skardze do Sądu Administracyjnego L.S. podkreślił, że wraz ze swą matką K.O., jego prawną poprzedniczką łącznie legitymują się okresem samoistnego posiadania niezbędnym do nabycia prawa własności tej nieruchomości. Potwierdził, że istotnie nie ma jeszcze formalnego tytułu własności przedmiotowej nieruchomości, ale jego zdaniem, nie oznacza to, że nie jest jej właścicielem. Pominięcie go w tym postępowaniu może spowodować nieskuteczność przejęcia tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i bezprzedmiotowość niniejszego postępowania. Z tego względu uważa, iż posiada interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie może zostać uwzględniona.
W ocenie Sądu wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] ([...]), objętej [...] prawidłowo potraktowano jako bezprzedmiotowy. L.S. nie mógł bowiem zostać uznany za stronę tego postępowania, nie służyło mu bowiem prawo własności, czy też użytkowania wieczystego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości (por. m. in. wyrok NSA z 7.02.2002 r., I SA 1710/00, LEX 82813, wyrok NSA z dnia 13.03.2001 r., I SA 2313/99, LEX nr 78955, wyrok NSA z dnia 29.06.1999 r., I SA 1608/98, LEX nr 48515, a w szczególności ). Wynik toczącego się z jego wniosku postępowania o nabycie własności przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia jest natomiast zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a Sąd Rejonowy w P. zawiesił to postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Z tego też względu przedmiotowy wniosek o zawieszenie nie mógł zostać rozstrzygnięty w formie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Mogłoby to mieć miejsce tylko wówczas, gdyby taki wniosek pochodził od strony toczącego się postępowania o przejęcie, a organ uznał, że wniosek ten nie spełnia kryteriów z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zatem rozstrzygnięcie Ministra Finansów w tym przedmiocie należy uznać za odpowiadające prawu, bowiem w myśl art. 105 § 1 Kpa, w razie bezprzedmiotowości postępowania organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i Minister Finansów zasadnie utrzymał ją w mocy.
Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, iż organ administracji publicznej był zobowiązany rozstrzygnąć wniosek o zawieszenie postępowania, w przeciwnym razie można by mu postawić zarzut pozostawania w bezczynności. Nie mógł także rozstrzygnięcia w tym przedmiocie zawrzeć w decyzji z tej samej daty o stwierdzeniu przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] ([...]), objętej [...]. Postępowanie to bowiem było wszczęte z urzędu, a przymiot strony tego postępowania nie przysługiwał skarżącemu.
Nadmienić także należy, iż skarżący wielokrotnie składał przed sądem administracyjnym wnioski o odraczanie kolejnych, wyznaczanych rozpraw. Zaznaczał przy tym, iż chciałby w nich uczestniczyć, jednakże stan zdrowia mu na to nie pozwala. Na dowód tego przedkładał zaświadczenia lekarskie o niemożności przemieszczania się, z uwagi na zaostrzenie posiadanych schorzeń lub pobyt w szpitalu, względnie rekonwalescencję poszpitalną. Po ostatniej, odroczonej z tego względu rozprawie zostało do skarżącego skierowane pismo informujące, iż może w stosownym piśmie procesowym dokonać kolejnego uzupełnienia skargi lub też ustanowić sobie pełnomocnika w postaci adwokata lub radcy prawnego. Nadto skarżący został powiadomiony o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci ustanowienia takiego pełnomocnika z urzędu, w razie gdyby jego sytuacja finansowa nie pozwalała na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika. Skarżący jednakże z tych możliwości nie skorzystał i powiadomiony o terminie niniejszej rozprawy, ponownie wniósł o jej odroczenie, załączając zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że aktualnie przebywa w szpitalu.
W ocenie Sądu okoliczność ta nie stanowi już podstawy do kolejnego odroczenia rozpoznania sprawy. Należy bowiem mieć na względzie, że art. 109 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę odroczenia postępowania w razie, gdy nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem. Okoliczność taka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Stan zdrowia skarżącego z uwagi na schorzenia neurologiczne oraz zwyrodnienie kręgosłupa stale, od dłuższego czasu uniemożliwia mu wzięcie udziału w postępowaniu sądowym przed sądem administracyjnym. Nadto nie zachodzi także i kolejna przesłanka skutkująca koniecznością odroczenia rozprawy, a mianowicie nieobecność strony lub jej pełnomocnika nie została wywołana inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Skarżący został bowiem powiadomiony o trybie ustanowienia pełnomocnika oraz możliwości przyznania go z urzędu, a także o możliwości złożenia stosownego pisma procesowego, uzupełniającego skargę w zakresie przez niego zamierzonym. Z możliwości tych nie skorzystał, a postępowanie w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, na którego wynik wydaje się wyczekiwać, zostało przez Sąd Rejonowy w P. zawieszone do czasu zakończenia niniejszego postępowania przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do kolejnych odroczeń rozpoznania sprawy.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - orzekł jak w sentencji.