IV SA 4457/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościpostępowanie odwoławczelegitymacja procesowagminawłaścicielorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że gmina, jako właściciel obiektu budowlanego, ma legitymację do wniesienia odwołania.

Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę wydanego w 1996 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że gmina nie miała legitymacji do wniesienia odwołania, ponieważ działała jako organ administracji, a nie strona postępowania. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że gmina, jako właściciel obiektu budowlanego, posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Gminy na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze. Sprawa wywodziła się z decyzji Wojewody stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę z 1996 r., wydanego inwestorowi, który nie dysponował prawem do terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, argumentując, że gmina nie była stroną postępowania, gdyż działała jako organ wydający decyzję, a nie jako podmiot administrowany. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że gmina, która w międzyczasie stała się właścicielem obiektu budowlanego na mocy umowy z Samorządem Województwa, posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że gmina jako osoba prawna może występować w postępowaniu w charakterze strony, gdy dotyczy to jej praw właścicielskich, a nie jej funkcji organu administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gmina jako właściciel obiektu budowlanego posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania, ponieważ postępowanie dotyczy jej uprawnień właścicielskich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina, nabywając prawo własności do obiektu budowlanego, może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, realizując przysługujące jej prawa inwestora, a nie działając jako organ administracji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 32 § 4

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 153

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina, jako właściciel obiektu budowlanego, posiada interes prawny i legitymację procesową do wniesienia odwołania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tego obiektu.

Odrzucone argumenty

Gmina nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, ponieważ działała jako organ administracji, a nie strona postępowania.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności swojej własnej decyzji gmina jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej obiektu budowlanego będącego własnością Gminy nie dotyczy sfery jej uprawnień właścicielskich

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Anna Żak

sędzia

Mariola Kowalska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej gminy jako właściciela obiektu budowlanego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tego obiektu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której gmina nabyła własność obiektu po wydaniu pierwotnej decyzji, a postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z legitymacją strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Gmina jako właściciel obiektu budowlanego – czy ma prawo do odwołania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4457/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak
Mariola Kowalska.
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Wojciech Mazur (spr.), Sędzia WSA, Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]Wojewoda [...] na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż inwestor Dyrekcja Budowy Wodociągu [...] i Oczyszczalni Ścieków w [...] oraz jego następca prawny Zakład Budowy Wodociągu [...] – [...]w [...]. nie dysponowali prawem do terenu na cele budowlane a taki wymóg stawia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. /. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji umowy dzierżawy między innymi działek nr nr [...] i [...] stanowiące własność A. P. zostały zawarte dopiero we wrześniu 1997 r. a decyzje zatwierdzające podział tych działek i przejęciu na własność przez gminę [...] działek o nr nr [...] i [...] zostały wydane w dniu [...] marca 2002 r. Powyższe oznacza, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. została wydana inwestorowi, który nie dysponował żadnym dokumentem uprawniającym do realizacji przedmiotowej inwestycji, co stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podano, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie podmiotowi, posiadającemu, zgodnie z art. 28 k.p.a. status strony postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że organ administracji rządowej czy samorządowej może być stroną postępowania, jednakże poza sprawami, w których ten organ wydał decyzję. Dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym konieczne jest uczestniczenie w danej sprawie w charakterze administrowanego, a więc podmiotu, o którego uprawnieniach lub obowiązkach prawnych, na mocy regulacji prawa materialnego ma rozstrzygać decyzją administracyjna. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż odwołujący się uczestniczył w postępowaniu jako podmiot administrujący, a nie administrowany, bowiem z upoważnienia Wójta Gminy [...] została wydana decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. Brak, więc legitymacji do wniesienia odwołania daje organowi odwoławczemu podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W uzasadnieniu powołano także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt IV S.A. 1872/97 z którego wynika, iż organ administracji nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności swojej własnej decyzji.
Skargę do sądu administracyjnego na w/w decyzję wniosła Gmina [...] zarzucając naruszenie art. art. 28 i 138 k.p.a., wydanie rozstrzygnięcia na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji gmina [...] stała się właścicielem obiektu budowlanego – kanału [...], którą to kanalizację przekazał skarżącej na własność Samorząd Województwa [...] umową z dnia [...] września 2002 r., postępowanie, więc dotyczy sfery uprawnień właścicielskich Gminy, w tym sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego dotyczących inwestora w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Gmina [...]weszła w prawa inwestora stając się właścicielem obiektu budowlanego po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy [...] o pozwoleniu na budowę wobec powyższego skarżąca ma interes prawny do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się z argumentami skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego fakt wstąpienia w prawa inwestora i przejęcie na własność obiektu budowlanego daję skarżącej legitymację procesową do wniesienia odwołania, gdyż rozstrzygnięcie organu I instancji dotyczy sfery interesu prawnego Gminy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Na podstawie określonych kompetencji, gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. W przedmiotowym postępowaniu na przestrzeni kilku lat nastąpiła zmiana właściciela obiektu budowlanego, który powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Wójta Gminy [...]. Aktualnie właśnie Gmina [...]na podstawie umowy z dnia [...] września 2002 r. z Samorządem Województwa [...] stała się właścicielem przedmiotowego obiektu budowlanego, trudno, zatem uznać, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej obiektu budowlanego będącego własnością Gminy nie dotyczy sfery jej uprawnień właścicielskich. Aktualnie Gmina [...] jako osoba prawna w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będzie realizowała przysługujące jej prawa inwestora a nie działała jako organ administracji publicznej. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy sytuacji, kiedy Gmina występowałaby w dalszym ciągu jako organ administracji publicznej i wtedy faktycznie nie mogłaby skorzystać z uprawnień strony.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI