IV SA 4400/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę najemców na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku, uznając, że najemcy nie posiadają interesu prawnego w tym postępowaniu.
Skarżący, będący najemcami lokalu mieszkalnego, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania w sprawie rozbiórki, ponieważ nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami obiektu. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że najemcy, mimo posiadania interesu faktycznego, nie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi najemców lokalu mieszkalnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku. Organy administracji uznały, że skarżący, jako najemcy, nie byli stronami postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, ponieważ decyzja ta mogła być kierowana jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 48 Prawa budowlanego). Skarżący nie uprawdopodobnili posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie interes faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, a ocena posiadania interesu prawnego zależy od przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, fakt zajmowania lokalu przez najemców nie nadaje im przymiotu strony w postępowaniu o rozbiórkę, gdyż adresatem takiej decyzji nie jest najemca. Rozstrzygnięcie opierało się na interpretacji art. 28 k.p.a. w kontekście przepisów Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, najemcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami tego obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest kierowana do właściciela, inwestora lub zarządcy, a nie do najemcy. Choć najemcy posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką, nie wynika z przepisów prawa materialnego, aby mieli oni interes prawny w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg stron postępowania administracyjnego, wymagając posiadania interesu prawnego.
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje wszczynanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Określa przesłanki i adresatów decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 19
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przywołana przez skarżących jako podstawa ich interesu prawnego.
k.c. art. 690
Kodeks cywilny
Przywołany przez skarżących w kontekście ochrony praw lokatora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najemcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami. Decyzja o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest kierowana do właściciela, inwestora lub zarządcy, a nie do najemcy. Organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego.
Odrzucone argumenty
Najemcy posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym rozbiórki, powołując się na art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 690 k.c.
Godne uwagi sformułowania
skarżący nie zostali przez organ nadzoru budowlanego uznani za strony postępowania zwykłego Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (...) nakaz rozbiórki może być bowiem kierowany jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Niewątpliwie zatem, z racji zajmowania lokalu skarżący posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką tego obiektu nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Adresatem tej decyzji zatem nie jest najemca czy inna osoba zajmująca lokal w budynku.
Skład orzekający
Maria Czapska-Górnikiewicz
przewodniczący
Izabela Ostrowska
członek
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących rozbiórki obiektów budowlanych, w szczególności w kontekście praw najemców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najemców w postępowaniu o rozbiórkę i stwierdzenie nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego ze względu na precyzyjne rozgraniczenie interesu prawnego i faktycznego oraz definicję stron postępowania.
“Czy najemca może zablokować rozbiórkę budynku? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 4400/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska Maria Czapska-Górnikiewicz /przewodniczący/ Mariola Kowalska. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 837/05 - Wyrok NSA z 2006-09-20 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...]utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego. Organ wskazał, iż skarżący B. i M. P. jako najemcy budynku nie byli stronami postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. W tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili interesu prawnego o jakim jest mowa w art. 28 k.p.a., zaś przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji argumenty świadczą jedynie o posiadaniu interesu faktycznego. W tej sytuacji organy odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i M. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 690 kodeksu cywilnego oraz art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. (Dz.U. z 2001, nr 71, poz. 733 z późn.zm.) oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie ich za stronę postępowania. Podnieśli, iż zgodnie z art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów , do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Skarżący są najemcami lokalu , który ma być rozebrany, co potwierdzają złożone przez nich orzeczenia sądowe dotyczące ustalenia stosunku najmu lokalu w budynku objętym nakazem rozbiórki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd administracyjny jest zatem zobowiązany do zajęcia stanowiska tylko w tym zakresie. Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z uwagi na szczególny charakter postępowania nieważnościowego, jego wszczęcie, odmiennie niż przyjął to ustawodawca w art. 61 p 3 k.p.a., wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania [ zob.: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2001r., I SA 349/00, LEX nr 55299]. Na podstawie tego przepisu orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana w tym zakresie, jest m.in. wynikiem oceny dokonanej przez organ co do zdolności osoby wnoszącej podanie do działania w sprawie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, str. 676. W badanej sprawie, co należy podkreślić, skarżący nie zostali przez organ nadzoru budowlanego uznani za strony postępowania zwykłego w sprawie nałożenia na właściciela obiektu W. F. nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) nakaz rozbiórki może być bowiem kierowany jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z akt administracyjnych oraz pism skarżących kierowanych do Sądu wynika, iż nie są oni i nie byli w dacie wydawania decyzji rozbiórkowych właścicielami, inwestorami ani zarządcami spornego obiektu. W obiekcie tym na podstawie umowy najmu zajmują lokal mieszkalny. Niewątpliwie zatem, z racji zajmowania lokalu skarżący posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką tego obiektu,. Rozważenia wymaga, czy stosownie do art. 28 k.p.a. posiadają oni interes prawny, a zatem czy mogą być stronami postępowania w przedmiocie rozbiórki. Wskazać przy tym należy, iż o tym czy ktoś ma interes prawny, przesądzają przepisy prawa materialnego. Chodzi tu o takie przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla danego podmiotu prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym w konkretnej sprawie. Z faktu, że skarżący zajmują lokal w omawianym budynku, mogą wynikać dla nich pewne prawa na tle wskazanej przez skarżących ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. , Nr 71, poz. 733 z późn.zm.). i z tego tytułu mogliby oni korzystać z uprawnień strony. Jednakże jako osoby zajmujące lokal mieszkalny w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem postępowania o rozbiórkę w trybie art. 48 prawa budowlanego, nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 48 prawa budowlanego osoby zajmującej lokal mieszkalny wynika między innymi z faktu, że według tego przepisu, decyzja wydana na jego podstawie może być skierowana jedynie do właściciela, inwestora lub zarządcy. Adresatem tej decyzji zatem nie jest najemca czy inna osoba zajmująca lokal w budynku. Zajmowanie lokalu przez osoby nie będące ani właścicielem, inwestorem ani zarządcą obiektu budowlanego, w którym lokal ten się znajduje, nie należy do przesłanek, od których uzależnia się wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie tego przepisu. Przy wydaniu takiej decyzji uwzględnia się wyłącznie przesłanki określone w art. 48 Prawa budowlanego. Skoro więc skarżący żądali wszczęcia postępowania nadzorczego powołując się na swój interes prawny w sprawie, a postępowanie wstępne wykazało, że nie posiadają oni tego interesu w tym postępowaniu oraz nie posiadali go w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to należy uznać, że decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, jak i decyzja zaskarżona są zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI