IV SA 4400/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkanajemcystrony postępowaniainteres prawnyinteres faktycznystwierdzenie nieważnościWSAkontrola administracyjna

WSA w Warszawie oddalił skargę najemców na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku, uznając, że najemcy nie posiadają interesu prawnego w tym postępowaniu.

Skarżący, będący najemcami lokalu mieszkalnego, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania w sprawie rozbiórki, ponieważ nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami obiektu. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że najemcy, mimo posiadania interesu faktycznego, nie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi najemców lokalu mieszkalnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku. Organy administracji uznały, że skarżący, jako najemcy, nie byli stronami postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, ponieważ decyzja ta mogła być kierowana jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 48 Prawa budowlanego). Skarżący nie uprawdopodobnili posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie interes faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, a ocena posiadania interesu prawnego zależy od przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, fakt zajmowania lokalu przez najemców nie nadaje im przymiotu strony w postępowaniu o rozbiórkę, gdyż adresatem takiej decyzji nie jest najemca. Rozstrzygnięcie opierało się na interpretacji art. 28 k.p.a. w kontekście przepisów Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, najemcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami tego obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest kierowana do właściciela, inwestora lub zarządcy, a nie do najemcy. Choć najemcy posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką, nie wynika z przepisów prawa materialnego, aby mieli oni interes prawny w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa krąg stron postępowania administracyjnego, wymagając posiadania interesu prawnego.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje wszczynanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Określa przesłanki i adresatów decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 19

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przywołana przez skarżących jako podstawa ich interesu prawnego.

k.c. art. 690

Kodeks cywilny

Przywołany przez skarżących w kontekście ochrony praw lokatora.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Najemcy nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie są właścicielami, inwestorami ani zarządcami. Decyzja o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest kierowana do właściciela, inwestora lub zarządcy, a nie do najemcy. Organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Najemcy posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym rozbiórki, powołując się na art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 690 k.c.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie zostali przez organ nadzoru budowlanego uznani za strony postępowania zwykłego Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (...) nakaz rozbiórki może być bowiem kierowany jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Niewątpliwie zatem, z racji zajmowania lokalu skarżący posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką tego obiektu nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Adresatem tej decyzji zatem nie jest najemca czy inna osoba zajmująca lokal w budynku.

Skład orzekający

Maria Czapska-Górnikiewicz

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących rozbiórki obiektów budowlanych, w szczególności w kontekście praw najemców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najemców w postępowaniu o rozbiórkę i stwierdzenie nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego ze względu na precyzyjne rozgraniczenie interesu prawnego i faktycznego oraz definicję stron postępowania.

Czy najemca może zablokować rozbiórkę budynku? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4400/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Maria Czapska-Górnikiewicz /przewodniczący/
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 837/05 - Wyrok NSA z 2006-09-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...]utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2003r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego.
Organ wskazał, iż skarżący B. i M. P. jako najemcy budynku nie byli stronami postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. W tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili interesu prawnego o jakim jest mowa w art. 28 k.p.a., zaś przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji argumenty świadczą jedynie o posiadaniu interesu faktycznego.
W tej sytuacji organy odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i M. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 690 kodeksu cywilnego oraz art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. (Dz.U. z 2001, nr 71, poz. 733 z późn.zm.) oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie ich za stronę postępowania.
Podnieśli, iż zgodnie z art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów , do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Skarżący są najemcami lokalu , który ma być rozebrany, co potwierdzają złożone przez nich orzeczenia sądowe dotyczące ustalenia stosunku najmu lokalu w budynku objętym nakazem rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd administracyjny jest zatem zobowiązany do zajęcia stanowiska tylko w tym zakresie.
Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z uwagi na szczególny charakter postępowania nieważnościowego, jego wszczęcie, odmiennie niż przyjął to ustawodawca w art. 61 p 3 k.p.a., wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia tego postępowania [ zob.: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2001r., I SA 349/00, LEX nr 55299].
Na podstawie tego przepisu orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana w tym zakresie, jest m.in. wynikiem oceny dokonanej przez organ co do zdolności osoby wnoszącej podanie do działania w sprawie - por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, str. 676.
W badanej sprawie, co należy podkreślić, skarżący nie zostali przez organ nadzoru budowlanego uznani za strony postępowania zwykłego w sprawie nałożenia na właściciela obiektu W. F. nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) nakaz rozbiórki może być bowiem kierowany jedynie do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
Z akt administracyjnych oraz pism skarżących kierowanych do Sądu wynika, iż nie są oni i nie byli w dacie wydawania decyzji rozbiórkowych właścicielami, inwestorami ani zarządcami spornego obiektu. W obiekcie tym na podstawie umowy najmu zajmują lokal mieszkalny. Niewątpliwie zatem, z racji zajmowania lokalu skarżący posiadają interes faktyczny związany z rozbiórką tego obiektu,. Rozważenia wymaga, czy stosownie do art. 28 k.p.a. posiadają oni interes prawny, a zatem czy mogą być stronami postępowania w przedmiocie rozbiórki. Wskazać przy tym należy, iż o tym czy ktoś ma interes prawny, przesądzają przepisy prawa materialnego. Chodzi tu o takie przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla danego podmiotu prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym w konkretnej sprawie. Z faktu, że skarżący zajmują lokal w omawianym budynku, mogą wynikać dla nich pewne prawa na tle wskazanej przez skarżących ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. , Nr 71, poz. 733 z późn.zm.). i z tego tytułu mogliby oni korzystać z uprawnień strony. Jednakże jako osoby zajmujące lokal mieszkalny w obiekcie budowlanym będącym przedmiotem postępowania o rozbiórkę w trybie art. 48 prawa budowlanego, nie mają w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 48 prawa budowlanego osoby zajmującej lokal mieszkalny wynika między innymi z faktu, że według tego przepisu, decyzja wydana na jego podstawie może być skierowana jedynie do właściciela, inwestora lub zarządcy. Adresatem tej decyzji zatem nie jest najemca czy inna osoba zajmująca lokal w budynku. Zajmowanie lokalu przez osoby nie będące ani właścicielem, inwestorem ani zarządcą obiektu budowlanego, w którym lokal ten się znajduje, nie należy do przesłanek, od których uzależnia się wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie tego przepisu. Przy wydaniu takiej decyzji uwzględnia się wyłącznie przesłanki określone w art. 48 Prawa budowlanego.
Skoro więc skarżący żądali wszczęcia postępowania nadzorczego powołując się na swój interes prawny w sprawie, a postępowanie wstępne wykazało, że nie posiadają oni tego interesu w tym postępowaniu oraz nie posiadali go w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to należy uznać, że decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, jak i decyzja zaskarżona są zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI