IV SA 4388/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
rozbiórkafundamentysamowola budowlanaprawo budowlanepostępowanie administracyjnestan faktycznyprzymiot stronywłasność gruntunadzór budowlany

WSA w Warszawie uchylił decyzję PINB i WINB o umorzeniu postępowania w sprawie rozbiórki fundamentów, wskazując na istotne naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez organy niższych instancji.

Sprawa dotyczyła wniosku o rozbiórkę fundamentów, które skarżący twierdzili, że zostały wzniesione na ich działce. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając, że działka została sprzedana Skarbowi Państwa, a fundamenty powstały w latach 1991-1992. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, nie ustaliły inwestora ani pozwolenia na budowę, a także nie zbadały, czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. J., J. J. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki fundamentów. Organy niższych instancji umorzyły postępowanie, opierając się na fakcie, że działka, na której wzniesiono fundamenty, została sprzedana Skarbowi Państwa w 1975 r., a fundamenty wykonano w latach 1991-1992. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy obu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i praworządności. Nie wyjaśniono bowiem, kto był inwestorem budowy, czy uzyskano pozwolenie na budowę, a także nie ustalono jednoznacznie daty powstania fundamentów i właściciela gruntu. Dodatkowo, organy nie zbadały, czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i praworządności, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Organy nie ustaliły inwestora, pozwolenia na budowę, daty powstania fundamentów ani nie zbadały przymiotu strony skarżącego, co czyniło umorzenie postępowania przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

PPSA art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może uwzględnić skargę z innych przyczyn.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

KPA art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

KPA art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

KPA art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

KPA art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

KPA art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania na żądanie strony lub z urzędu.

KPA art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

PB art. 37

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące rozbiórki obiektów budowlanych (nie zastosowano).

PB art. 48

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej (nie zastosowano).

PB

Ustawa Prawo budowlane

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. (obowiązująca w dacie wykonania fundamentów).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób kompletny. Organy nie ustaliły inwestora i pozwolenia na budowę. Organy nie zbadały, czy skarżący posiadają przymiot strony.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze Podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy organy administracyjne nie badają tytułu własności gruntu Spory o własność tej nieruchomości nie mogą, zdaniem organu, mieć wpływu na ocenę wybudowanego obiektu z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska - Śpiewak

przewodniczący sprawozdawca

Halina Kuśmirek

sędzia

Bogusław Cieśla

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących naruszenia przez organy administracji zasad postępowania, zwłaszcza w kontekście wyjaśniania stanu faktycznego i badania przymiotu strony w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (np. własność gruntu) wydaje się być jasna.

Błędy proceduralne organów budowlanych doprowadziły do uchylenia decyzji o umorzeniu rozbiórki fundamentów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4388/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Kuśmirek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg W. J., J. K., J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki fundamentów. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Uzasadnienie
7/IVSA 4388/03
7/IVSA 4389/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. wydaną na podstawie art. 105 KPA umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki fundamentów na działce położonej przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, iż W. J. domagał się wydania nakazu rozbiórki fundamentów wzniesionych na jego działce przez Spółdzielnię Mieszkaniowo-Lokatorsko-Własnościową w [...].
Na podstawie zebranych w sprawie dokumentów organ ustalił, iż dla Spółdzielni Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 1985 r. zatwierdzono plan realizacyjny zagospodarowania osiedla [...] w [...], a decyzją z dnia [...] listopada 1985 r. zezwolono na budowę inwestycji objętej zatwierdzonym planem. Osiedle [...] ma być budowane na działce nr hipoteczny [...] przy ul. [...] w [...] o powierzchni 2657 m2, którą J. J., W. J. oraz J. K. aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1975 r. sprzedali na zasadach i trybie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod budowę tegoż osiedla. Działka ta następnie została skomunalizowana na rzecz Gminy [...].
Na podstawie dziennika budowy organ nadzoru stwierdził, iż fundamenty, których rozbiórki domaga się skarżący zostały wykonane w latach 1991-1992, a więc pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. W ocenie organu jeżeli nawet zrealizowane fundamenty powstały jako samowola budowlana to nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego, zaś organy administracyjne nie badają tytułu własności gruntu. Brak jest natomiast całkowicie podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. J. zarzucając organowi, iż błędnie ustalił stan faktyczny, gdyż właścicielem działki w [...] przy ul. [...] jest on wraz z J. J. i J. K., a nie Spółdzielnia Mieszkaniowa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż jest ona prawidłowa. Wskazał, iż w sprawie ustalono, że działka na której wzniesiono fundamenty została przez skarżącego i pozostałych współwłaścicieli sprzedana w dniu [...] sierpnia 1975 r. Skarbowi Państwa, a następnie skomunalizowana na rzecz Gminy [...]. Spory o własność tej nieruchomości nie mogą, zdaniem organu, mieć wpływu na ocenę wybudowanego obiektu z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego, gdyż organy administracyjne w ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym nie badają tytułu własności gruntu.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł W. J., J. J. oraz J. K. nie podnosząc jednak żadnych merytorycznych zarzutów w stosunku do skarżonej decyzji. Wskazali jedynie, że decyzja wydana została niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze. Oznacza to, że może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które wskazała strona skarżąca.
Podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy podjąć decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty albo w inny sposób zakończyć sprawę w danej instancji (art. 7 i 77 KPA). Precyzyjne wyjaśnienie stanu faktycznego jest realizacją jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasady prawdy obiektywnej i ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności wyrażonej w art. 6 KPA.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno organ I, jak i II instancji naruszyły wskazane wyżej zasady prawa procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji umarzając postępowanie administracyjne ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że współwłaściciele nieruchomości o nr hipotecznym [...] o powierzchni 2657 m2 przy ul. [...] w [...]: J. J., W. J. i J. K., aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1975 r. sprzedali ją na rzecz Skarbu Państwa, a sporne fundamenty, których rozbiórki żądają skarżący wykonane zostały w latach 1991-1992.
W toku postępowania nie ustalono, kto był inwestorem tego obiektu i czy właściwe organy udzieliły pozwolenia na jego budowę. Dołączona do akt decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1999 r. udzielająca Spółdzielni Mieszkaniowo-Lokatorsko-Własnościowej pozwolenia na budowę budynku bankowo-biurowego dotyczy innej działki – nr ewidencyjny [...] w obrębie [...] przy ul. [...].
Wskazać nadto należy, iż działki gruntu [...] i [...] (powstałe z części działki [...]) dopiero w dniu [...] listopada 1995 r. oddano w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowo-Lokatorsko-Własnościowej (Rep. [...]), a więc w ustalonej przez organ dacie budowy fundamentów, nie mogła być ona inwestorem tego obiektu.
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ocenę prawidłowości ustaleń organów zarówno co do daty zrealizowania fundamentów, jak i nieruchomości na której się znajdują. Bez dokładnego wyjaśnienia tych okoliczności przyjęcie, że postępowanie w sprawie wykonanych fundamentów stało się bezprzedmiotowe było przedwczesne.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 61 § 1 KPA postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczynając postępowanie na wniosek W. J. organ przede wszystkim powinien zbadać czy wniosek ten pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 KPA. W niniejszej sprawie zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczynając postępowanie na wniosek skarżącego, jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując wniesione przez niego odwołanie nie ustalili czy ma on przymiot strony w tym postępowaniu, w szczególności zważywszy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 Października 2001 r. sygn. akt I SA 787/00.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI