IV SA 4324/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-09
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęsamowola budowlanapostępowanie administracyjneumorzenie postępowanianadzór budowlanydecyzja ostatecznauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy stacji bazowej, uznając, że roboty rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo jej późniejszego uchylenia.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy stacji bazowej. Skarżący zarzucali, że inwestor rozpoczął budowę bez prawomocnego pozwolenia i że postępowanie było prowadzone nierzetelnie. Sąd uznał, że roboty budowlane rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wykluczało samowolę budowlaną, a późniejsze uchylenie tej decyzji nie wpływało na prawidłowość rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w momencie ich wydawania. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi G. Sp. z o.o., R. C. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stacji bazowej. Postępowanie zostało umorzone z powodu jego bezprzedmiotowości, gdyż ustalono, że roboty budowlane rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].04.2001 r. Skarżący twierdzili, że inwestor nie posiadał prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ toczyło się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także że roboty rozpoczęto wcześniej niż ustalił organ. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, wskazując, że fakt zaskarżenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie zmienia jej statusu jako ostatecznej w momencie rozpoczęcia robót. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły, iż inwestycja nie była samowolą budowlaną, ponieważ rozpoczęto ją na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił, że prace wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, nawet jeśli później okazała się wadliwa (np. została uchylona wyrokiem sądu z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1677/01 z powodu stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy), nie mogą być uznane za samowolę budowlaną. Niemniej jednak, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego powinien z urzędu podjąć czynności kontrolne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa (np. została uchylona), nie mogą być uznane za samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym inwestor, który rozpoczął roboty na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie dopuszcza się samowoli budowlanej, nawet jeśli decyzja ta została później unieważniona lub uchylona. Kluczowe jest posiadanie ostatecznej decyzji w momencie rozpoczęcia prac.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

u.p.b. art. 28

Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

u.p.b. art. 83

Prawo budowlane

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ostateczną decyzją jest decyzja, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji.

PPSA art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa sprawowana jest wyłącznie w zakresie zgodności z prawem.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wyklucza samowolę budowlaną. Fakt zaskarżenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie wpływa na jej status jako ostatecznej w momencie rozpoczęcia robót. Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie.

Odrzucone argumenty

Inwestor rozpoczął budowę bez prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane rozpoczęto wcześniej niż ustaliły organy. Postępowanie było prowadzone nieobiektywnie, pobieżnie, bez wnikliwej analizy.

Godne uwagi sformułowania

Prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną. Fakt jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego statusu tego nie zmienia. Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania.

Skład orzekający

Anna Żak

sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Wojciech Mazur

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że rozpoczęcie robót na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet późniejszego uchylonego, nie stanowi samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roboty rozpoczęto przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność prawa budowlanego i postępowania administracyjnego, gdzie ostateczna decyzja może zostać uchylona, ale działania podjęte na jej podstawie niekoniecznie są wadliwe.

Czy budowa na podstawie ostatecznej decyzji, która później została uchylona, to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4324/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Mariola Kowalska.
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o., R. C., T. W. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania administracyjnego skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]lipca 2003 r. Nr [...], działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), w związku z art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), postanowił umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie stacji bazowej [...] wraz z przyłączem elektrycznym, wybudowanej na działce nr [...] w m. [...], ponieważ stało się bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte dnia 29 maja 2001 r. na wniosek T. W. i R. C. "[...]" Sp. z o.o. W dniu 21 czerwca 2001r. i w dniu 17 lipca 2003r.przeprowadzono oględziny zrealizowanej przedmiotowej stacji bazowej. W ich toku na podstawie okazanych przez przedstawiciela inwestora dokumentów ustalono, że roboty budowlane jak wynika z zapisów z dziennika budowy, rozpoczęto 21 maja 2001 r. na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2001r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].02.2001r.o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Tak więc inwestor prowadził roboty budowlane posiadając ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu w tej sytuacji wybudowana stacja bazowa [...] nie jest samowolą budowlaną, gdyż inwestor dopełnił obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Inwestor uzyskał także decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu w dniu [...].09.2001r.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. W. i R. C. "[...]" Sp. z o.o., którzy zarzucili organowi I instancji, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone "nieobiektywnie, pobieżnie, bez wnikliwej analizy".
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przystępując do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej inwestor nie posiadał prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w sprawie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Ponadto skarżący twierdzą, że z zeznań świadków wynika, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane w marcu 2001 r., a nie jak ustalił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego 21maja 2001 r., skarżący podnoszą również, że inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę stacji.
Decyzją z dnia [...]września 2003 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że kwestia ewentualnego uchylenia przez Sąd ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji nie stanowi podstawy do podjęcia przez organ nadzoru władczych rozstrzygnięć w ramach nadzoru budowlanego.
Postępowanie przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionych dokumentów (odpisu dziennika budowy ) wynika w sposób jednoznaczny, że roboty budowlane rozpoczęto dnia 21 maja 2001 r. Wpisów w dzienniku dokonała osoba uprawniona. Dziennik Budowy jest dokumentem stanowiącym dowód w postępowaniu zarówno przed organami administracji, jak i innymi organami państwa. Wobec tego [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że budowa została rozpoczęta w momencie, gdy inwestor posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].04.2001r. , a fakt zaskarżenia jej do Sądu Administracyjnego nie zmienia jej statusu. Kwestia braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma w rozpatrywanej sprawie żadnego znaczenia. Ponadto inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu z dnia [...].09.2001r. w tej sytuacji organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne gdyż stan faktyczny sprawy nie pozwala na podjecie jakichkolwiek nakazów wobec inwestora. Ponadto odnosząc się do odwołania organ II instancji wskazał, iż w piśmie z dnia 29 maja 2001r. skierowanym do inspektora nadzoru budowlanego skarżący informują ze roboty budowlane rozpoczęto 29 maja 2001r. by następnie w odwołaniu powołując się na świadków niewymienionych z nazwisk twierdzić, iż roboty te rozpoczęto w marcu 2001r. Twierdzeń takich nie można uznać za wiarygodne.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. W. i R. C. "[...]" Sp. z o.o.
W uzasadnieniu podnoszą, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, nie dopuścił do przesłuchania świadków potwierdzających rozpoczęcie prac budowlanych w marcu 2001 r. Określając termin rozpoczęcia przedmiotowej inwestycji organ nadzoru budowlanego oparł się jedynie na informacjach pochodzących z "tzw. dziennika budowy. Ponadto organy nie wzięły pod uwagę iż przystępując do budowy stacji bazowej inwestor nie posiadał prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, bo w tej sprawie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Podnieśli ponadto, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. Zdaniem skarżących postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone "nieobiektywnie, pobieżnie, bez wnikliwej analizy" i wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
Skarga nie jest zasadna.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia dokonanego przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stanowi art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania, o której stanowi powołany artykuł Kodeksu postępowania administracyjnego, oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanką bezprzedmiotowości postępowania jest brak podstaw do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. "Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu" (wyrok NSA z 24.04.03 r., III SA 2225/01, Biul Skarb. 2003/6/25).
Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty. Jego umorzenie powinno być traktowane jako środek ostateczny i mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego : T. W. i R. C. "[...]" Sp. z o.o. podnoszącego, iż sporna stacja została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wynika, że roboty budowlane rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Sądu zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy w oparciu o przedstawione dokumenty tj. wpis w dzienniku budowy dokonany przez uprawnioną osobę, poczyniły prawidłowe ustalenia, iż przedmiotowa inwestycja nie jest samowolą budowlaną, ponieważ roboty budowlane rozpoczęto na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie było potrzeby w świetle tego dowodu przeprowadzanie postępowania dowodowego w postaci przesłuchania świadków. Ponadto jak słusznie wskazał to organ odwoławczy i co wynika z akt sprawy, sami skarżący w piśmie z dnia 29 maja 2001r. poinformowali organ nadzoru, iż roboty budowlane przy budowie tej stacji zostały rozpoczęte 29 maja 2001r. Zatem twierdzenie strony skarżącej, iż rozpoczęto je w marcu 2001r. jest niewiarygodne.
Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt sprawy inwestor dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu powołanego artykułu, gdyż rozpoczął budowę w momencie, gdy posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę tj. decyzję Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2001 r. nr [...]. Zgodnie z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją jest decyzja, od której nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Innymi słowy decyzja ostateczna ma walor trwałości, co oznacza, że nie można wnieść już od niej odwołania, gdyż stanowi ona ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Fakt jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego statusu tego nie zmienia.
Wobec prawidłowych ustaleń dokonanych przez organy obu instancji nie można mówić o tym, aby inwestor zrealizował przedmiotowy obiekt w ramach samowoli budowlanej..
W piśmie z dnia 01 lutego 2005 r. skarżący podali, że wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt 7/IV SA 1677/01 została uchylona decyzja Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2001 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...].
Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku przyczyną uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę było stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Jest to oczywiście okoliczność istotna dla stron postępowania, ale nie zmienia to faktu, że w momencie wydawania decyzji przez organ II instancji decyzja Wojewody [...]o pozwoleniu na budowę funkcjonowała w obrocie prawnym i organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do podjęcia wobec inwestora działań nadzorczych. Zatem organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.
Przypomnieć należy, że prace budowlane wykonane na podstawie ostatecznej decyzji, która z jakichkolwiek przyczyn później okazała się wadliwa, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną. / wyrok NSA z dnia 31.10.2000r IVSA 1814/98/. Zgodnie zaś wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 1998 r. (Sygn. akt IV SA 1399/96) inwestor , który prowadzi roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie unieważniona albo uchylona w wyniku wznowienia postępowania, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę.
Trzeba jednak podkreślić , iż obecnie z chwilą uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, organ nadzoru budowlanego z urzędu powinien podjąć czynności kontrolne w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego.
Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku należało skargę oddalić w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI