IV SA 4289/01

IV SA 4289/01 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2003-07-15
orzeczenie prawomocne
Sąd
NSA w Warszawie (przed reformą)
Sędziowie
Gliniecki Andrzej /przewodniczący/
Walentynowicz Bożena
Gorczycka-Muszyńska Barbara /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
OSK 157/04 - Wyrok NSA z 2004-10-13
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690
par. 3 pkt 22
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Tezy
Definicja zawarta w par. 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm./, które weszło w życie w dniu 15 grudnia 2002 r. nie wyklucza uznania za teren biologicznie czynny - powierzchni gruntu utwardzonego tzw. kostką biologiczną, skoro na tej powierzchni na gruncie rolniczym rośnie trawa, a ułożona kostka aeral nie uniemożliwia jej naturalnej wegetacji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Urszuli J. na decyzję Wojewody M. z dnia 12 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - skargę oddala.
Uzasadnienie
Wójt Gminy L. decyzją z dnia 3 sierpnia 2001 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Katarzynie i Adamowi S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze szczelnym zbiornikiem ścieków na działce nr ewid. 97 o pow. 1387 m2 we wsi J. Odwołanie od tej decyzji wniosła Urszula J., właścicielka sąsiedniej działki nr ew. 98 zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
W odwołaniu zarzucono, że planowana inwestycja na działce nr ew. 97 pozbawi dopływu światła dziennego pomieszczenia mieszkalne, istniejące w budynku odwołującej się. Od strony granicy z działką inwestorów znajdują się bowiem trzy okna -jedno doświetlające kuchnię i dwa doświetlające dwa pokoje. W ocenie odwołującej się wykonanie na działce nr 98 budynku w odległości zaledwie 4 m od granicy działki spowoduje, że ściana tego budynku przesłoni jedno z dwóch okien w kuchni /drugie okno znajduje się od strony północnej/ i jedyne dwa okna doświetlające dwa pokoje.
Wojewoda M. decyzją z dnia 12 listopada 2001 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że część planowanego budynku małż. S. o wysokości 7,5 m na odcinku o długości 5,7 m usytuowana została w odległości 4 m od granicy działki, część parterowa tego budynku na odcinku o długości 2,7 m usytuowana została w odległości 3,5 m od granicy, zaś w pozostałej części odległość ta wynosi 5,8 m do 10,8 m od granicy. Ponieważ ściana budynku odwołującej się Urszuli J. - z oknami od strony wspólnej z inwestorami granicy wynosi 4 m - usytuowanie planowanego budynku nie narusza wymogów określonych w par. 13 ust. 1 i 2 oraz par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (...).
Skargę na tę decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Urszula J., która zarzuca, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 35 w związku z art. 4 i 5 ust. 1 pkt 6 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ przez przyjęcie, że dopuszczalne było usytuowanie na działce sąsiedniej budynku w sposób, który całkowicie pozbawia jej dom mieszkalny światła dziennego oraz przez przyjęcie za dopuszczalne usytuowanie garażu i dojazdu do garażu bezpośredniego pod oknami pomieszczeń mieszkalnych skarżącej,
- art. 7, art. 75, art. 77 par. 1, art. 84-85 i art. 136 Kpa przez wydanie decyzji bez przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie i bez zasięgnięcia opinii biegłego a "jedynie w oparciu o jednostronną i wybiórczą lekturę projektu budynku objętego kwestionowanym pozwoleniem na budowę",
- art. 11 i art. 107 Kpa przez "uzasadnienie decyzji w sposób polegający na mechanicznym przytoczeniu przepisów /numerów/ paragrafów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. (...) bez odniesienia tegoż do sytuacji konkretnej, co czyni decyzję w jej najistotniejszej części całkowicie nieczytelną". Nadto, zdaniem skarżącej, faktyczna powierzchnia zabudowy działki przekracza powierzchnię 300 m2 wyłączoną z produkcji leśnej decyzją z dnia 9 kwietnia 2001 r.
W uzupełnieniu skargi, w piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2003 r., skarżąca wskazuje na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu, popełnione przez inwestorów w czasie wykonywania obiektu oraz szczegółowo opisuje toczące się przed organem państwowego nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie dokonanych przez inwestorów odstępstw od zatwierdzonego projektu. W toku postępowania sądowoadministracyjnego strona zainteresowana inwestorzy omawianego obiektu - przedłożyli analizę cienia rzucanego przez przedmiotowy obiekt na istniejącą zabudowę sąsiednią oraz sprawdzenie zgodności warunków nasłonecznienia w wymogami prawa /"linijkę słońca"/ opracowaną w równolegle ze sprawą niniejszą toczącym się postępowaniem przed organami nadzoru budowlanego, wszczętym w związku ze skargami Urszuli J. dotyczącymi realizowania omawianego obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej i stosownie do art. 22 ust. 2 powyższej ustawy - uchyla zaskarżony akt tylko wówczas, jeżeli stwierdzi, że został on wydany z naruszeniem prawa i to naruszeniem w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy. Dokonujące takiej oceny Sąd czyni to z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Nie może więc uwzględniać zdarzeń faktycznych i prawnych zaistniałych po wydaniu tej decyzji ani rozpatrywać i oceniać kwestii wykraczających poza granice wyznaczone przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Nie mogły więc mieć wpływu na wynik dokonywanej przez Sąd oceny legalności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - zarzuty podnoszone w skardze, odnoszące się do sposobu wykonywania zaskarżonej decyzji przez inwestora ani zarzuty i uwagi co do sposobu prowadzenia przez organy państwowego nadzoru budowlanego postępowania w sprawie ewentualnie popełnionych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zaskarżonej decyzji, a dotyczących w szczególności:
- ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych skarżącej poprzez usytuowanie na sąsiedniej działce budynku mieszkalnego w zbyt małej odległości od granicy działki i od istniejącego na działce skarżącej budynku mieszkalnego,
- usytuowania garażu i dojazdu do garażu bezpośrednio pod oknami pomieszczeń w budynku skarżącej,
- nie poprzedzenia decyzji wizją lokalną i opinią biegłych,
nie udostępnienia do wglądu skarżącej przez organy administracji projektu budowlanego,
- dopuszczenia do budowy obiektu nie dostosowanego swoim charakterem do krajobrazu i otaczającej zabudowy - Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe zwrócenie uwagi na to, że Konstytucja RP w art. 64 stanowi, iż "własność podlega ochronie prawnej i może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Zgodnie z art. 32 Konstytucji "wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Oznacza to, w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy, że zarówno skarżąca właścicielka działki nr ewid. 98, jak i właściciele działki sąsiedniej takie same mają prawa do korzystania ze swoich nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem i zgodnie ze swoją wolą i potrzebami i podejmowania wszelkich działań, które nie są zabronione prawem i żadna z osób będących właścicielem nieruchomości nie jest uprawniona do decydowania czy wymuszania na właścicielu sąsiedniej działki takich działań, które zabezpieczałyby jej interesy faktyczne kosztem ograniczenia praw drugiej strony. W szczególności więc skarżąca nie jest uprawniona do domagania się usytuowania budynku na sąsiedniej działce w innym miejscu lub w większej odległości od granicy działki niż odległości określone w przepisach prawa.
Skarżąca miała prawo do usytuowania swojego obiektu ze ścianą, posiadającą otwory okienne od strony granicy z działką małż. S. w odległości 4 m od tej granicy. Takie usytuowanie określa przepis par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Z prawa tego skorzystała. Bezpodstawne więc i sprzeczne z zasadą wyrażoną w pow. art. 32 Konstytucji RP byłoby odmawianie właścicielom sąsiedniej działki usytuowania ich budynku w analogiczny sposób. Należy przy tym podkreślić, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego opiera się wyłącznie na obiektywnej ocenie przestrzegania obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wymagań techniczno-budowlanych, norm i zasad wiedzy technicznej. Jeśli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje istotnych sprzeczności z powyższymi wymogami, to dolegliwości dla otoczenia mogące zaistnieć w wyniku jej realizacji nie mogą być zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich".
W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, aby zaskarżoną decyzją naruszone zostały chronione prawem budowlanym interesy skarżącej. Zarzut, że budynek małżonków S. spowoduje zacienienie pomieszczeń w budynku mógłby być uznany za zasadny tylko wówczas, gdyby istniały podstawy do przyjęcia, że zacienienie to spowoduje ograniczenie dopływu światła słonecznego w stosunku do wymogów określonych w par. par. 57-60 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi, skoro spełniony został podstawowy wymóg zastrzeżony w par. 13 ust. 1 powyższego rozporządzenia, który stanowi, że "odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń z zachowaniem przepisów par. par. 57-60". Warunek ten uznaje się za spełniony jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość /dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m/.
W skardze wprawdzie /str. 3/ skarżąca podaje, że budynek przesłaniający /budynek małżonków S./ jest wielokrotnie wyższy od jej budynku, jednakże w innym miejscu skargi podaje (...), że jej parterowy budynek ma wysokość w kalenicy nie przekraczającą 6 m, a projektowany budynek małż. S. "dochodzi do 10 m wysokości". Z zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu budowlanego wynika jednak, że na odcinku usytuowanym najbliższej granicy działki /4 m od granicy/ ma wysokość 7,5 m. Wysokość tego budynku na dalszych odcinkach, bardziej oddalonych od granicy działki, nie przekracza 9 m, przy czym odległości tych części budynku od granicy z działką skarżącej są już znacznie większe /od 5,8 m do 10,8 m/. Warunki zatem zastrzeżone przepisem par. 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w zatwierdzonym projekcie zostały zachowane. Ta część projektowanego obiektu /"schowek"/, która usytuowana jest w odległości 3,5 m od granicy przesunięta jest względem budynku skarżącej o około 14 m /w stosunku do obrysu budynku skarżącej/ nie stanowi więc "przesłony" dla odległego od niego o 14 m budynku i dla oceny prawidłowości usytuowania tej części budynku nie ma zastosowania przepis par. 13, lecz przepis par. 12 ust. 4 pkt 2 /w tej części budynku ściana od strony granicy działki nie posiada otworów okiennych/. Przewidziany więc tym przepisem wymóg zachowania odległości 3 m nie jest naruszony.
Miejsce postojowe dla samochodu /wiata garażowa/,wbrew zarzutom skarżącej nie jest usytuowane pod oknami jej budynku, lecz jest przesunięte względem obrysu budynku skarżącej i odległość pomiędzy tym miejscem postojowym a oknami w budynku skarżącej wynosi ca 10 m. Trudno więc podzielić trafność zarzutu skarżącej, że dojazd samochodów do miejsca postojowego o wymiarach 6 m x 5 m (...) będzie stanowił szczególną uciążliwość. Zaprojektowany dojazd do wiaty garażowej między granicą działki a projektowanym budynkiem małż. S. nie może być oceniany jako naruszający przepisy prawa budowlanego, bowiem przepisy te nie regulują tej kwestii. Podnoszony przez skarżącą zarzut, że dojazd zaprojektowano bez zachowania odległości 4m od granicy jest o tyle niezasadny, że odległość 4 m dotyczy sytuowania budynków, a nie dróg wewnętrznych wytyczonych w granicach działki inwestora.
Bezzasadny jest także zarzut, iż wydanie decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę, nie poprzedzone wizją lokalną i opinią biegłych - narusza prawo. Przepisy prawa nie uzależniają dopuszczalności wydania takiej decyzji - od przeprowadzenia wskazywanych w skardze dowodów.
Jeśli w ocenie skarżącej, dowód z biegłego był w okolicznościach sprawy niniejszej, potrzeby - nic nie stało na przeszkodzie temu, aby we własnym zakresie zleciła ekspertyzę i przedłożyła do akt tym bardziej, że wbrew twierdzeniom podnoszonym na rozprawie jakoby projekt budowlany nie był udostępniony do wglądu skarżącej w postępowaniu administracyjnym - zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w aktach. Sama skarżąca w piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2002 r. podaje, że "nieprawdą jest, jakobym wniosła odwołanie nie zapoznając się z projektem kwestionowanej budowy.
Przed wniesieniem odwołania przeglądałam w Gminie w L. w Wydziale Architektury projekt budynku państwa S. Wraz ze mną projekt przeglądał kompetentny urzędnik, który, w oparciu o projekt udzielał odpowiedzi na wszystkie moje pytania, a dotyczyły one głównie lokalizacji budynku na działce i jego wysokości".
Przepis art. 4 Prawa budowlanego stanowi wytyczną dla projektanta i inwestora nie obwarowaną żadnymi sankcjami. Wątpliwości zgłoszone przez skarżącą co do tego, czy zaprojektowany obiekt zapewnia formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy - są wynikiem jej subiektywnych odczuć, przy czym nietypowość rozwiązań architektonicznych nie jest równoznaczna z brakiem harmonii z otoczeniem, o której mowa w art. 4. Zarzut w kwestii dotyczącej zatwierdzenia projektu przewidującego wyższy i większy budynek niż istniejące w sąsiedztwie mógłby uzasadniać wzruszenie zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdyby wielkość tego budynku przekraczała gabaryty obiektów możliwych do realizacji na tym terenie, zastrzeżone w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego i określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Zarzut, że powierzchnia zabudowana i utwardzona działki /wraz z podjazdami/ przekracza 300 m2 skarżąca uzasadnia tym, że do powierzchni zabudowanej i utwardzonej /254 m2/ należy doliczyć 68 m zaprojektowanej drogi dojazdowej do garażu utwardzonej kratką aeral wypełnionej trawą. Ani ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych ani ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, nie definiowały pojęcia "tereny biologicznie czynne". W punkcie 3.4 części tekstowej planu zagospodarowania przestrzennego wskazano, że powierzchnia działki zabudowywanej, przekraczająca 300 m2 powierzchni zabudowanej i utwardzonej winna być zagospodarowania jako biologicznie czynna /ogród, drzewa, trawa/. Powołane przez skarżącą rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. weszło w życie w dniu 15 grudnia 2002 r. ale i definicja zawarta w par. 3 pkt 22 tego rozporządzenia nie wyklucza uznania za teren biologicznie czynny - powierzchni gruntu utwardzonego tzw. kostką biologiczną, skoro na tej powierzchni na gruncie rolniczym rośnie trawa, a ułożona kostka aeral nie uniemożliwia jej naturalnej wegetacji.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego - działając na podstawie art. 27 ust. 1 pow. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalił.