IV SA 4034/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-08
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęnadzór budowlanydecyzja o pozwoleniu na użytkowaniesamowola budowlanaodstępstwa od projektuprzymiot stronyinteres prawnynieważność decyzjipostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji WINB, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał sprawę na skutek odwołania osób, które utraciły przymiot strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi K. i A. B. na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji inwestycji budowlanej. WSA w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie osób, które utraciły przymiot strony w postępowaniu, co potwierdził wcześniejszy wyrok NSA. Skoro skarżący nie posiadali interesu prawnego, organ odwoławczy nie powinien był merytorycznie rozpatrywać ich odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. i A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] września 2003 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła inwestycji budowlanej zespołu domów jednorodzinnych, która została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od projektu. Po nałożeniu przez PINB obowiązku wykonania dokumentacji w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, inwestor wykonał nałożone obowiązki, co skutkowało umorzeniem postępowania przez PINB. WINB utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania K. i A. B. WSA w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji WINB, opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 706/98). NSA w tamtej sprawie uznał, że K. i A. B. utracili przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zmiany pozwolenia budowlanego, ponieważ zbyły na rzecz córek działki, które wcześniej posiadali i które graniczyły z terenem inwestycji. WSA w obecnej sprawie podzielił to stanowisko, uznając, że skarżący nie legitymowali się interesem prawnym w postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji. W związku z tym, organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie K. i A. B., rażąco naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 127 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., ponieważ uruchomił tryb odwoławczy na żądanie osób niebędących stroną w sprawie. Sąd stwierdził nieważność decyzji WINB na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może merytorycznie rozpoznać odwołania wniesionego przez osobę, która utraciła przymiot strony w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszym wyroku NSA, który przesądził o braku interesu prawnego i przymiotu strony skarżących w postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji. Rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy było rażącym naruszeniem przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

PPSA art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, jeśli stwierdzi rażące naruszenie prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo uchyla ją w całości lub części i w tym zakresie wydaje decyzję merytorycznie rozstrzygającą.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyj interes prawny lub obowiązek pozostaje w związku z przebiegiem postępowania albo kto żąda wszczęcia postępowania lub মুজিবুর się jego wszczęcia.

Pb art. 51 § 1

Prawo budowlane

W przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Przepisy wprowadzające PPSA art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący utracili przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji budowlanej, co zostało przesądzone wyrokiem NSA. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie osób, które nie posiadały interesu prawnego i przymiotu strony, co stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

przeoczył istotną dla tej sprawy okoliczność, wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego utracili oni przymiot strony w sprawie dotyczącej zmiany pozwolenia budowlanego brak przymiotu strony A. i K. B., jako negatywna przesłanka materialnoprawna, spowodował oddalenie ich skargi, wobec niewykazania, aby miały one sprawie swój interes prawny Kwestia ta została przesądzona w prawomocnym wyroku NSA i wiąże wobec tego inne składy sądu oraz organy administracyjne organ winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a. decyzja ta rażąco naruszyła art. 127 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., rażącość tego naruszenia przejawia się zaś w bezpodstawnym uruchomieniu instancji

Skład orzekający

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący

Leszek Kamiński

sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrata przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w wyniku zbycia nieruchomości sąsiadującej z inwestycją oraz konsekwencje rozpatrzenia odwołania przez osobę niebędącą stroną."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wcześniejszy wyrok NSA przesądził o braku przymiotu strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i jak konsekwencje może mieć błąd organu w tym zakresie, nawet po latach i mimo wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym – jak błąd organu może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4034/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący/
Leszek Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Bogusław Cieśla,, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi K. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zrealizowała inwestycję zespołu domów jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na terenie działek nr ew. [...] we wsi N. gm. [...] w oparciu o prawomocne pozwolenie budowlane oraz decyzję z dnia [...] października 1997 r. zmieniającą wcześniej wydane pozwolenie. Decyzję tę uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 706/98. Po zakończeniu robót budowlanych ustalono też, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego zamiennego projektu budowlanego. Wobec powyższego [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nałożył na inwestora na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, obowiązek wykonania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji opracowań dokumentacji określonej w tym rozstrzygnięciu, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektów budowlanych. Inwestor wykonał obowiązek nałożony decyzją Nr [...] oraz wykonał zalecenia rzeczoznawcy budowlanego. Po stwierdzeniu tych okoliczności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. umorzył postępowanie administracyjne w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego, uznając, że wykonanie wszystkich obowiązków czyni dalsze postępowanie przed organami nadzoru bezprzedmiotowym. Odwołanie od tej decyzji złożyli K. i A. B., podnosząc szereg argumentów merytorycznych wobec decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także wobec wcześniej wydawanych przez inne organy decyzji w sprawie tej inwestycji.
Swój interes prawny do wniesienia odwołania K. i A. B. wywiedli z tytułu prawnego do działki nr [...], której własność kiedyś posiadali. Na skutek podziału tej działki skarżący zachowali własność jej części o nr [...] (nie graniczącą obecnie z terenem inwestycji), dwie pozostałe o nr [...] i [...] przekazali w 1999 r. swoim córkom w drodze darowizny.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał odwołanie merytorycznie i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
K. i A. B. złożyli skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, a także w piśmie uzupełniającym żądali dołączenia do akt szeregu dokumentów i decyzji, żeby wyjaśnić "meritum sprawy". Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. .
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie złożone przez K. i A. B. przeoczył istotną dla tej sprawy okoliczność, wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zmiany decyzji, zatwierdzającej projekt budowlany opisanego na wstępie osiedla. W wyroku z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 706/98 Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę K. i A. B. uznał, iż utracili oni przymiot strony w sprawie dotyczącej zmiany pozwolenia budowlanego tego osiedla, z datą zbycia na rzecz córek, w drodze darowizny, działek powstałych z podziału działki [...]. Wyrokując wówczas, Sąd uznał , iż przymiot strony można było przypisać jedynie B. S., której nieruchomość graniczy z terenem objętym zaskarżoną decyzją. Natomiast brak przymiotu strony A. i K. B., jako negatywna przesłanka materialnoprawna, spowodował oddalenie ich skargi, wobec niewykazania, aby miały one sprawie swój interes prawny.
Jak wynika z powyższego Sąd, w wymienionym wyroku, przesądził już okoliczność, iż stroną w postępowaniu dotyczącym terenu tej inwestycji może być jedynie B. S. (właścicielka działki [...] graniczącej z terenem inwestycji), a nie K. i A. B., którzy przymiot strony utracili wraz ze zbyciem ww. działki na rzecz córki. Kwestia ta została przesądzona w prawomocnym wyroku NSA i wiąże wobec tego inne składy sądu oraz organy administracyjne.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela nadto pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2001 r., iż K. i A. B. nie legitymowali się interesem prawnym, w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji, skoro zbyli własność nieruchomości graniczącej z inwestycją. W sprawie obecnie będącej przedmiotem kontroli Sądu zachodzi ta sama okoliczność, gdyż organy nadzoru orzekały o legalizacji tej samej inwestycji, co do której orzekał NSA w sprawie, sygn. akt IV SA 706/98. Materialnoprawny związek spraw jest oczywisty, skoro chodzi o tę samą inwestycję. Nie zmienił się też status własnościowy skarżących, nie było zatem powodów do zmiany oceny legitymacji procesowej K. i A.B.
Organ odwoławczy, jak wspomniano, przeoczył tę okoliczność. Skoro tak, to oznacza, iż uruchomił tryb odwoławczy na żądnie osób nie będących stroną w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wprawdzie rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji, ale zważywszy na opisaną wyżej wadę, rozpoznał odwołanie od decyzji, która była ostateczna i nie mogła zostać skutecznie podważona przez skarżących. Zasadniczo, orzeczenie co do negatywnej legitymacji osób odwołujących się zapada w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. to jednak, wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzającego o braku interesu prawnego wobec tej inwestycji, a co za tym idzie, również o braku legitymacji procesowej K. i A. B. w niniejszej sprawie, organ winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Por. B.Adamiak/J.Borkowski: K.P.A.. - Komentarz, C.H.BECK, W-wa 2000, Wydanie III, str. 525).
Tymczasem, jak wspomniano, organ II instancji merytoryczne rozpoznał sprawę, a zatem decyzja ta rażąco naruszyła art. 127 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., rażącość tego naruszenia przejawia się zaś w bezpodstawnym uruchomieniu instancji i w konsekwencji w wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej przez organ, który nie uzyskał właściwości do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji ostatecznej. Nie było zatem podstawy do rozważania zarówno przez organ administracyjny, a także przez Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję, zarzutów merytorycznych zgłoszonych przez skarżących.
Wada powyższa uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.