IV SA 3961/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-07
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewspółwłasnośćzgoda współwłaścicieliprawo do dysponowania nieruchomościąpostępowanie administracyjneorgan odwoławczyuchylenie decyzjiplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z powodu niewłaściwego wyjaśnienia przez organ odwoławczy kwestii prawa inwestora do dysponowania nieruchomością.

Skarga dotyczyła decyzji Wojewody zatwierdzającej projekt budowlany i pozwolenie na budowę dla budynku mieszkalnego. Głównym zarzutem skarżącej było to, że inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na realizację inwestycji, co naruszało art. 199 k.c. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii, bezkrytycznie przyjmując ustalenia organu pierwszej instancji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi B. O. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dla A. N. na działkach stanowiących współwłasność kilku osób. Skarżąca podnosiła, że decyzja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością, ponieważ nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda utrzymał decyzję Prezydenta, uznając, że wymagania prawa budowlanego zostały spełnione i że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak dogłębnej analizy przesłanek materialnoprawnych i procesowych oraz niezweryfikowanie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością. Sąd podkreślił, że do rozporządzania rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w tej sprawie nie wykazano takiej zgody od wszystkich spadkobierców zmarłej współwłaścicielki. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że decyzja o warunkach zabudowy, na której oparto pozwolenie na budowę, została wcześniej uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny i podlegała ponownemu rozpatrzeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością, jeśli nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli, a brak takiej zgody stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W analizowanej sprawie nie wykazano, aby inwestor posiadał zgodę wszystkich współwłaścicieli, w tym spadkobierców zmarłej współwłaścicielki, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

PPSA art. 145 § pkt.1 lit.a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 3 § ust. 11

Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę merytorycznie, związany przepisami o postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na realizację inwestycji. Organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Organ odwoławczy powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa. Organ przyjął bezkrytycznie oświadczenia inwestora oraz ustalenia organu I instancji co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.

Skład orzekający

Ewa Machlejd

przewodniczący

Halina Kuśmirek

członek

Tadeusz Nowak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością przez współwłaścicieli w postępowaniu administracyjnym, obowiązki organu odwoławczego w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współwłasności nieruchomości i konieczności uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na inwestycję budowlaną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu współwłasności i prawa do dysponowania nieruchomością, a także pokazuje, jak istotne jest dokładne postępowanie administracyjne.

Budowa domu na działce ze współwłaścicielami? Uważaj na zgodę wszystkich!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3961/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd /przewodniczący/
Halina Kuśmirek
Tadeusz Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Prezydent W. decyzja Nr [...] z dnia [...].06.2003r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla A. N. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z bezodpływowym zbiornikiem ścieków , na działkach o nr ew. [...] w obrębie [...] położonych przy ul. D. w W.
W uzasadnieniu Prezydent stwierdził, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji nr [...] z dnia [...].02.2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Gminy [...] oraz z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [os. M. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1994 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr [...]), jest kompletny i został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Decyzję Prezydenta zaskarżyła B. O., właścicielka sąsiedniej działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. D. [...] w W. podnosząc, że zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalnego, jednorodzinnego i przyłączy w rejonie ulicy D. w W.
Odwołująca się wnosi także o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji twierdząc, że decyzja jaskrawo narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które określają minimalną wielkość nowotworzonej działki - 800 m , natomiast omawiana działka posiada mniejszą niż zalecana w planie powierzchnię. Ponadto odwołująca się twierdzi, że jedna z ww. działek jest drogą konieczną.
Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta nr [...] z dnia [...].06.2003 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę dla A. N., na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego
Zdaniem Wojewody analiza akt sprawy wykazała, że wymagania określone w przepisach prawa budowlanego zostały spełnione. W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...].02.2001 r. utrzymanej następnie w mocy ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].05.2001 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], określono wymagania dot. sposobu zagospodarowania terenu, charakterystykę projektowanej inwestycji, warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych, warunki obsługi technicznej oraz, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ II instancji wskazał, że inwestor złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 ust. 11 Prawo budowlane, potwierdzone w wypisie rejestru gruntów co do działek nr [...] - [...].
Organ odwoławczy nie stwierdził uchybień w przyjętych rozwiązaniach w zakresie prawa materialnego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, określające wymogi sytuowania w odniesieniu do granicy działki i do budynków znajdujących się na sąsiednich działkach.
Wyjaśniając poszczególne zarzuty organ odwoławczy ustalił, że w świetle ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, brak było podstaw prawnych do odmowy wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.
Organ podniósł również , że minimalna wielkość działki (pow. 800 m2) dotyczy nowych działek (nowoutworzonych geodezyjnie) a nie istniejących.
Decyzję Wojewody zaskarżyła B. O., wnosząc o jej uchylenie lub uznanie za nieważną.
Zdaniem skarżącej decyzję oparto na warunkach decyzji nr [...] z dn. [...].02.2001 o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , która po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.09.2003r będzie przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny.
Zdaniem skarżącej inwestor nie posiada pełnomocnictwa wszystkich współwłaścicieli w/w działek do dysponowania nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stwierdzonego na podstawie pełnomocnictwa współwłaścicieli działek nr [...] zagwarantowanego aktem notarialnym- Repertorium A nr [...] i oświadczenia współwłaścicieli ww. działek (p. A. M. i P. D.) oraz w oparciu o ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...].02.2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną przez Burmistrza Gminy [...].
W związku z powyższym Wojewoda podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji , a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa.
Strona skarżąca podniosła w skardze, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością.
Zgodnie z przepisem art. 199 kc do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Ja wynika z akt administracyjnych sprawy nieruchomość na której ma być realizowana inwestycja stanowi współwłasność A. N., A. M., P. M., M. M., K. S., E. G. i Z. M. i nie żyjącej L. H.
L. H. zmarła 6 marca 2003r. a więc przed wydaniem decyzji z dnia [...].06.2003r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę domu.
Fakt iż zostało wszczęte postępowanie spadkowe na podstawie nie kwestionowanego testamentu nie może stanowić przesłanki do uznania, że wszyscy współwłaściciele wyrazili zgodę na realizację inwestycji.
Ponadto A, N, występując w dniu 18.12.2002r. z wnioskiem o pozwolenie na budowę jako dowód dysponowania nieruchomością załączył oświadczenie A, M, i P, T, D.
Załączył również pełnomocnictwo notarialne A. M. i P. T. D. działających w imieniu E. G., A.M., M. M., P. M., K. S. oraz Z. M. do odbioru decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
Nie ulega wątpliwości, ze inwestor A. N. dysponował zgodą A. M. i P. T. D. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie dysponował jednak zgodą pozostałych współwłaścicieli nieruchomości bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa nie można tego wywieść.
Organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania odwołania, powinien dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa. Tego najwyraźniej nie uczynił w tej sprawie, skoro nie miał żadnych uwag do ustaleń organu I instancji.
Organ II instancji uznał, że inwestor dysponuje prawem do nieruchomości nie sprawdzając jednak uprawnień inwestora w tym zakresie.
Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Podkreślić też trzeba, iż postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art.7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. A przepis art. 136 kpa daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przyjął bezkrytycznie oświadczenia inwestora oraz ustalenia organu I instancji co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.
Nadmienić również należy, że w rozpatrywanej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2001r. utrzymująca decyzję Burmistrza Gminy [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2003r. (sygn. akt IV Sa.2541/01).
Dnia [...] maja 2004r. Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania do ponownego rozpatrzenia a inwestor zaskarżył decyzję Kolegium. Do chwili obecnej Sąd Administracyjny nie rozpoznał tej skargi.
Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 pkt.1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI