IV SA 3909/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanedecyzja ostatecznaart. 155 k.p.a.postępowanie administracyjnerozbiórkakontrola legalności

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, uznając, że decyzja organu I instancji nie posiadała przymiotu ostateczności po wniesieniu odwołania.

Skarga dotyczyła odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę konstrukcji stalowej hali. Strona wniosła o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., jednak organy administracji uznały, że pierwotna decyzja nie była ostateczna, ponieważ została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że tryb z art. 155 k.p.a. dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a po wniesieniu odwołania decyzja organu I instancji traci samodzielny byt prawny.

A. G. złożył wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 1994 r. nakazującej rozbiórkę konstrukcji stalowej hali. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany, uznając, że decyzja organu I instancji nie była ostateczna, gdyż była przedmiotem rozpoznania organu II instancji (decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995 r. została utrzymana w mocy). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że decyzja rozbiórkowa nie może być zmieniona lub uchylona wolą stron, jeśli istnieją przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak postępowania dowodowego i błędną interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a decyzja organu I instancji, po wniesieniu odwołania i wydaniu decyzji przez organ II instancji, traci samodzielny byt prawny i to decyzja organu odwoławczego jest ostateczna. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów k.p.a., uznając, że materiał dowodowy został zebrany prawidłowo, a skarżący miał zapewnione prawo do udziału w postępowaniu i zaskarżenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji, traci samodzielny byt prawny i nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ tryb ten dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych.

Uzasadnienie

Po wniesieniu odwołania i wydaniu decyzji przez organ II instancji, decyzja organu I instancji przestaje być ostateczna. Ostateczność uzyskuje decyzja organu odwoławczego, która rozstrzyga sprawę co do istoty. Wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. można kierować jedynie do decyzji ostatecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji w tym trybie ograniczona jest do decyzji ostatecznych.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna to taka, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji; ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości.

Pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące nakazu rozbiórki.

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu I instancji nie posiadała przymiotu ostateczności, ponieważ została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji, co wyklucza możliwość jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak postępowania dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 8 i 10 k.p.a. poprzez błędną interpretację i brak wykonania zaleceń. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. posiadała przymiot decyzji ostatecznej.

Godne uwagi sformułowania

przymiot ostateczności przysługuje tylko i wyłącznie decyzji Wojewody ze względu na brak ostateczności należało odmówić zmiany decyzji w tym trybie decyzja rozbiórkowa nie może być wolą stron zmieniona lub uchylona organ jest zobowiązany w przypadku wyczerpania przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego do orzeczenia rozbiórki sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji w tym trybie została przez ustawodawcę ograniczona jedynie do decyzji ostatecznych decyzja organu I instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego decyzją ostatecznie załatwiającą sprawę co do istoty jest w tej sytuacji decyzja organu odwoławczego

Skład orzekający

Krystyna Tomaszewska

przewodniczący

Andrzej Gliniecki

sędzia

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście decyzji, które były przedmiotem postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ostateczności decyzji organu I instancji po wniesieniu odwołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z możliwością zmiany decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy decyzja administracyjna przestaje być ostateczna? Kluczowa interpretacja art. 155 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3909/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Krystyna Tomaszewska /przewodniczący/
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. skargę oddala.
Uzasadnienie
A. G. wniósł o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 1994r. nr [...] nakazującej wnioskodawcy rozbiórkę konstrukcji stalowej hali na działce o nr [...] w R..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...], odmówił zmiany powyższej decyzji.
Organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego była przedmiotem rozpoznania organu II instancji. Oznacza to. iż przymiot ostateczności przysługuje tylko i wyłącznie decyzji Wojewody [...]. Wobec powyższego , ze względu na brak ostateczności należało odmówić zmiany decyzji w tym trybie.
W odwołaniu od decyzji A. G. podniósł, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ponieważ nie badał czy zachodzą przesłanki określone w art. 155 k.p.a., strona nie uczestniczyła w postępowaniu, ponadto organ wydał decyzję przed upływem 30 dniowego terminu, który przysługiwał stronie na wniesienie skargi do NSA na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Ponadto odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem organu iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nie posiada przymiotu ostateczność W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu Rejonowego wydał decyzję merytorycznie orzekającą w sprawie, zaś decyzja Wojewody nie może funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym ponieważ nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zatem uznać, iż przymiot decyzji ostatecznej uzyskała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z uwagi na fakt, iż zawarte w niej rozstrzygnięcia merytoryczne funkcjonują w obrocie prawnym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ uznał, iż decyzja rozbiórkowa nie może być wolą stron zmieniona lub uchylona, ponieważ organ jest zobowiązany w przypadku wyczerpania przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego do orzeczenia rozbiórki.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. G..
Zarzucił decyzji naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, naruszenie art. 8 k.p.a., art. 10 oraz art. 16 k.p.a. poprzez błędną interpretację oraz brak wykonania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaleceń zawartych w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003r. wydanej w trybie art. 138 §2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich uchybień, bądź naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią przepisu art. 155 k.p.a. możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji w tym trybie została przez ustawodawcę ograniczona jedynie do decyzji ostatecznych.
Jak trafnie wskazały organy administracji w uzasadnieniach decyzji, decyzja, co do której skarżący złożył wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a., takiego przymiotu nie posiada.
W stosunku do przedmiotowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego P. z dnia [...] lutego 1994r. nakazującej rozbiórkę należącego do skarżącego obiektu budowlanego, w wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, został uruchomiony tryb odwoławczy, i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r, powyższa decyzja na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. została utrzymana w mocy. Zasadnie zatem organy administracji wskazały, iż przymiot ostateczności służy tylko i wyłącznie decyzji Wojewody [...].
W myśl art. 16 § 1 kpa decyzja ostateczna to taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Przepis ten ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości. Z przytoczonego wyżej zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej.
Uruchomienie trybu odwoławczego i wydanie decyzji przez organ II instancji powoduje, iż decyzja organu I instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego. Pozostaje ona w obrocie prawnym dlatego, że utrzymał ją w mocy organ odwoławczy. Wynika to z zasady dwuinstancyjnego postępowania odwoławczego uruchamianego na wniosek strony. W wyniku wniesionego odwołania następuje bowiem przeniesienie kompetencji ( z wyjątkiem o którym mowa w art. 132 k.p.a.) do rozpatrzenia sprawy w całym jej zakresie. Zasada dwuinstancyjności postępowania polega bowiem nie tylko na możliwości wniesienia odwołania do organu II instancji, lecz przede wszystkim zapewnia stronie ponowną ocenę sprawy przez inny organ. Decyzją ostatecznie załatwiającą sprawę co do istoty jest w tej sytuacji decyzja organu odwoławczego. Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji ma niewątpliwie charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, podjętego przez organ odwoławczy. Tego typu decyzję organ odwoławczy podejmuje tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania sprawy organ odwoławczy podjąłby decyzję identyczną w swej treści jak zaskarżona decyzja organu I instancji. Tak też NSA w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985r. sygn.akt III SA 730/85 (M.Szubiakowski i In., Postępowanie administracyjne-ogólne, podatkowe i egzekucyjne, C.H.Beck, Wwa 2002, s. 189).
Kierowanie wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. do decyzji pierwszoinstancyjnej nie znajduje zatem uzasadnienia w przepisach prawa. .
Nie znajdują uzasadnienia również pozostałe zarzuty skarżącego.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 10 k.p.a., w stopniu, który miałby wpływ na rozpatrzenie sprawy, ponieważ skarżącemu doręczane były wydawane w toku postępowania decyzje administracyjne, miał możliwość zarówno wniesienia odwołania, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie może ostać się również zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ zebrał bowiem materiał dowodowy i rozpatrzył go w stopniu pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI