IV SA 3874/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyzaliczka na kosztypostępowanie administracyjneopinia technicznanieważność postanowieniakpaprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego o zaliczce na poczet kosztów postępowania, uznając je za wydane bez podstawy prawnej.

Sprawa dotyczyła skargi K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora o zobowiązaniu do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów postępowania (opracowanie opinii technicznej). Sąd uznał, że postanowienie o zaliczce zostało wydane bez podstawy prawnej, co stanowiło przesłankę do stwierdzenia jego nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora zobowiązujące skarżącego do wpłacenia zaliczki w wysokości 2000 zł na pokrycie kosztów opracowania opinii technicznej dotyczącej budynku inwentarskiego. Skarżący kwestionował zasadność postanowienia, zarzucając kłamstwa i łamanie prawa przez organ pierwszej instancji. Sąd, rozpoznając sprawę, stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, obligującą sąd do stwierdzenia jego nieważności. Sąd podkreślił, że art. 262 § 2 kpa pozwala organowi na żądanie zaliczki w uzasadnionych przypadkach, jednakże powinno to nastąpić w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie jako samodzielny środek zaskarżenia. Ponieważ postanowienie organu II instancji rozpatrujące zażalenie zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa, sąd stwierdził jego nieważność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o zaliczce na poczet kosztów postępowania, wydane przez organ II instancji w wyniku rozpoznania zażalenia, może być uznane za wydane bez podstawy prawnej, jeśli narusza przepisy kpa dotyczące zaskarżalności postanowień.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienie o zaliczce na poczet kosztów postępowania, wydane przez organ II instancji w wyniku rozpoznania zażalenia, zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa, ponieważ na takie postanowienia nie służy zażalenie jako samodzielny środek zaskarżenia. Zgodnie z art. 142 kpa, postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Naruszenie to stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

kpa art. 262 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach, stosując uznanie administracyjne.

kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie postanowienia bez podstawy prawnej jest przesłanką do stwierdzenia jego nieważności.

kpa art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 2

Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu lub czynności z powodu naruszenia przepisów o właściwości albo postanowień wydanych z naruszeniem przepisów kpa.

Pomocnicze

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § ust 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o zaliczce zostało wydane bez podstawy prawnej. Postanowienie organu II instancji rozpatrujące zażalenie zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące kłamstw i łamania prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (choć sąd uznał skargę za zasadną, to z innych przyczyn).

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia jego nieważności. Zarówno w doktrynie , jak i orzecznictwie przyjmuje się, że żądanie przez organ zaliczki od strony powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie będzie stronie służyło zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia. Zgodnie z art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Skład orzekający

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów kpa dotyczących zaskarżalności postanowień o zaliczkach na poczet kosztów postępowania administracyjnego oraz przesłanek stwierdzenia nieważności postanowień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania postanowienia o zaliczce przez organ II instancji w trybie zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – możliwości zaskarżania postanowień o zaliczkach. Choć nie jest to sprawa o dużej wadze społecznej, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność postanowienia o zaliczce: kluczowa pułapka proceduralna w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3874/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący as. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczki. L stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 262 § 2 oraz art. 123 kpa zobowiązał K. S. do wpłacenia zaliczki w wysokości 2000 zł na pokiycie kosztów postępowania t.j. opracowanie opinii technicznej wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane dotyczącej wybudowanego budynku inwentarskiego zlokalizowanego w miejscowości W. popartej inwentaryzacją budowlaną z wyrysowanym przedmiotowym budynkiem na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 w terminie 14 dni od dnia kiedy niniejsze postanowienie stanie się ostateczne.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu zażalenia K. S. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. S. Skarżący podał, że postanowienie [...] Nadzoru Budowlanego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego jest bezzasadna ponieważ decyzja o inwentaryzacji budynku inwentarskiego jest oparta na kłamstwach i łamaniu prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.. 97 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i
ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 3 53
poz. 1271 z późn. zm.).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt i i art.
120 w/w ustawy.
Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez
skarżącego.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd
rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i
wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga K. S. umożliwiła wyeliminowanie z porządku prawnego
wadliwego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], jakkolwiek z innych
przyczyn niż w niej wskazanych.
Postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia jego nieważności.
Artykuł 262 § 2 kpa stanowi, że w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
Zatem organ ocenia na zasadzie uznania administracyjnego stosownie do okoliczności sprawy, czy należy od stron żądać zaliczki na poczet kosztów postępowania. Przepis ten powinien mieć zastosowanie zwłaszcza w takim przypadku, gdy konieczne jest przeprowadzenie pracochłonnych badań, ekspertyz, gdy strona domaga się dodatkowych jeszcze opinii biegłych pomimo wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Zarówno w doktrynie , jak i orzecznictwie przyjmuje się, że żądanie przez organ zaliczki od strony powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie będzie stronie służyło zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia ( por.
uwagi do art. 263 w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 795 ).
Nie przysługuje prawo zażalenia na postanowienia podejmowane w zakresie postępowania dowodowego, którego zakres i kształt w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Zgodnie z art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zatem wydane postanowienie przez organ II instancji rozpatrujące zażalenie K. S. zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa.
Zauważyć należy, że przepisy kpa nie wymieniają wyczerpująco składników kosztów postępowania administracyjnego, jedynie przykładowo niektóre z nich są wymieniane w art. 263 § 1, jednakże z możliwością zaliczenia do nich i innych wydatków ( § 2 ).
Obowiązek uiszczenia opłat administracyjnych i kosztów należności z tytułu spodziewanych kosztów postępowania, powstają na podstawie przepisów odrębnych. Ten obowiązek należy odróżnić od spełnienia żądania organu uiszczenia zaliczki na poczet kosztów postępowania ( art. 262 § 2 ). Zaliczka nie jest zaliczana ściśle do kosztów postępowania administracyjnego, a zatem art. 264 § 2 kpa nie ma zastosowania.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) orzeczono jak w wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI