IV SA 3833/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówplan zagospodarowania przestrzennegoprzebudowa budynkuprawo budowlanekonserwator zabytkówukład urbanistycznyprawo własności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury dotyczącą negatywnej opinii w sprawie przebudowy zabytkowego budynku, uznając zgodność decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący G. i S. C. domagali się uchylenia decyzji Ministra Kultury, która utrzymała w mocy negatywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie przebudowy budynku przy ul. [...] w G. Skarżący argumentowali, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i planowana obwodnica wymusi jego wyburzenie. Sąd uznał jednak, że budynek, mimo braku wpisu do rejestru, figuruje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako element historycznego układu ulicznego i podlega ochronie konserwatorskiej.

Sprawa dotyczyła skargi G. i S. C. na decyzję Ministra Kultury, która utrzymała w mocy negatywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącą przebudowy budynku przy ul. [...] w G. Wojewódzki Konserwator Zabytków negatywnie zaopiniował projekt przebudowy, wskazując, że budynek znajduje się w "strefie Miasta Ogrodu" i jest elementem historycznego układu ulicznego, a jego obniżenie o jedną kondygnację zmieniłoby wygląd całej ulicy. Minister Kultury podtrzymał tę decyzję, podkreślając, że budynek figuruje w wykazie obiektów zabytkowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wymaga spełnienia wymogów konserwatorskich. Skarżący argumentowali, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i planowana obwodnica wymusi jego wyburzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma moc wiążącą i musi być respektowany, a ingerencja w prawo własności w tym przypadku była uzasadniona ochroną dóbr kultury i zachowaniem układu urbanistycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, negatywna opinia jest zgodna z prawem, jeśli budynek jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma moc wiążącą i musi być respektowany. Nawet jeśli budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, jego ochrona wynika z planu, który przewiduje wymogi konserwatorskie dla obiektów w danej strefie, chroniąc tym samym układ urbanistyczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 1, 2, 3, 13, 145, 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i orzeka w sprawach skarg na postanowienia administracyjne, uwzględniając skargę w przypadku stwierdzenia wad wskazanych w ustawie.

p.b. art. 39 § 1, 2

Ustawa Prawo budowlane

Przebudowa obiektu wpisanego do rejestru zabytków wymaga zezwolenia konserwatora. W przypadku obiektów objętych ochroną na podstawie planu miejscowego, pozwolenie na budowę wymaga opinii konserwatora.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 7

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym o mocy wiążącej, który musi być respektowany.

Pomocnicze

Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 3

Przebudowa budynku bez respektowania wymogów ochrony prawnej pozostaje w sprzeczności z celem i zasadami ochrony dóbr kultury.

Konstytucja RP art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma moc wiążącą i musi być respektowany. Ochrona konserwatorska budynku jest uzasadniona ze względu na jego położenie w historycznym układzie ulicznym.

Odrzucone argumenty

Budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków. Planowana obwodnica wymusi wyburzenie budynku. Decyzje organów prowadzą do ograniczenia prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

obniżenie przez inwestorów budynku o jedną kondygnację zmieniłoby jego wygląd także w kontekście całej ulicy będącej elementem układu urbanistycznego do zachowania Przebudowa budynku bez respektowania wymogów wynikających z ochrony prawnej tego obiektu pozostawałoby w sprzeczności z celem i podstawowymi zasadami ochrony dóbr kultury miejscowy plan zagospodarowania jest przepisem gminnym, co oznacza, że ma moc wiążącą tak jak akt normatywny i musi być respektowany bez względu na to, czy jego rozwiązania budzą stosunek krytyczny, dopóki nie zostanie zmieniony Słuszność rozwiązań planu miejscowego nie może być przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi, złożonej na konkretną decyzję organu administracyjnego plan zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę dla ingerencji w prawo własności, dotyczyć to może sposobu wykonywania prawa, a nie samego prawa

Skład orzekający

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sprawozdawca

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz ingerencji w prawo własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku objętego ochroną planu miejscowego, ale nie wpisanego do rejestru zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a ochroną dziedzictwa kulturowego i urbanistycznego, co jest częstym tematem w prawie administracyjnym i nieruchomościowym.

Czy można przebudować zabytkowy budynek, jeśli nie jest wpisany do rejestru?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3833/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /sprawozdawca/
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Skarżony organ
Minister Kultury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i S. C. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii dotyczącej przebudowy budynku skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r., po rozpatrzeniu wniosku Urzędu Miejskiego w sprawie zaopiniowania projektu przebudowy budynku przy ul. [...] w G. – [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. zaopiniował negatywnie możliwość przebudowy obiektu.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy G. – budynek przy ul. [...] położony jest w "strefie Miasta Ogrodu" i ulica [...] oznaczona jest jako element historycznego układu ulicznego do zachowania, ponadto obiekt jest wyszczególniony w spisie obiektów zabytkowych jako kamienica z lat 10 XX wieku.
Po rozpatrzeniu zażalenia G. G. i S. C. Minister Kultury utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowy budynek nie jest wprawdzie wpisany jest do rejestru zabytków natomiast figuruje w wykazie obiektów zabytkowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 1994 r. – który przewiduje w miejscu lokalizacji obiektu strefę [...] – Miasta – Ogrodu. Wśród nakazów wynikających z ustanowienia niniejszej strefy wymieniona jest konieczność spełnienia wymogów konserwatorskich określających gabaryt zabudowy w odniesieniu do obiektów sprzed 1946 r. – obniżenie przez inwestorów budynku o jedną kondygnację zmieniłoby jego wygląd także w kontekście całej ulicy będącej elementem układu urbanistycznego do zachowania.
Przebudowa budynku bez respektowania wymogów wynikających z ochrony prawnej tego obiektu pozostawałoby w sprzeczności z celem i podstawowymi zasadami ochrony dóbr kultury zawartymi w art. 3 ustawy o ochronie dóbr kultury tj. m.in. zapewnieniu im warunków trwałego zachowania.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli G. i S. C., w której wnieśli o uchylenie postanowienia Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r.
Skarżący wyjaśnili, że ich budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, a jego zabytkowy charakter nie został w toku postępowania udowodniony w żaden sposób. Ponadto podali, że planowana jest budowa obwodnicy, która tworzyć będzie z ulica [...] skrzyżowanie. Szerokość obwodnicy powoduje, iż budynki położone na jej trasie, a zlokalizowane przy ul. [...] muszą ulec zdaniem skarżących wyburzeniu, a leżą również w strefie Miasta-Ogrodu i wybudowane zostały zdecydowanie wcześniej niż w 1946 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na postanowienie w przypadku stwierdzenia jego wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 w/w ustawy mógłby uzasadniać uchylenie tego postanowienia.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. – (wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) – odbudowa, przebudowa, nadbudowa, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymaga przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwolenia na budowę może być wydane przez właściwy organ, po wyrażeniu opinii przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. negatywnie zaopiniował możliwość przebudowy obiektu położonego przy ul. [...] w G.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek nie jest wprawdzie wpisany do rejestru zabytków natomiast figuruje w wykazie obiektów zabytkowych i inkorporowanym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 1994 r. (Dz. U. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 1994 r.), który przewiduje w miejscu lokalizacji obiektu strefę [...] – Miasta – Ogrodu.
Wśród nakazów wynikających z ustanowienia niniejszej strefy są: intensywność zabudowy min. 0,5; zbilansowanie potrzeb parkingowych w ramach własnej inwestycji oraz spełnienie wymogów konserwatorskich określających gabaryt zabudowy – dotyczy to bloków zainwestowanych przed 1 stycznia 1946 r.
Budynek skarżących położony przy ul. [...], co wynika z rejestru i ewidencji zabytków Urzędu Miejskiego w G. Wydział Architektury i Urbanistyki, jest kamienicą w stylu art deco i pochodzi z lat 10-tych XX wieku.
Natomiast również zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta G. - ul. [...] na której położony jest budynek skarżących stanowi elementy historycznego układu ulicznego do zachowania.
Słusznie zatem przyjął Minister Kultury, że obniżenie budynku przez inwestorów o jedną kondygnację zdeprecjonowałoby jego wygląd także w kontekście całej ulicy będącej elementem układu urbanistycznego do zachowania.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15, poz. 139 z 1999 r.) miejscowy plan zagospodarowania jest przepisem gminnym, co oznacza, że ma moc wiążącą tak jak akt normatywny i musi być respektowany bez względu na to, czy jego rozwiązania budzą stosunek krytyczny, dopóki nie zostanie zmieniony.
Słuszność rozwiązań planu miejscowego nie może być przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi, złożonej na konkretną decyzję organu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt 993/96, LEX nr 45727).
Ani zatem Sąd, ani też organy administracyjne, w tym wypadku organy służby konserwatorskiej nie mogą kwestionować zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wiec obowiązującego prawa miejscowego.
Plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli chodzi o zarzut skarżących, że skarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. prowadzą do ograniczenia prawa własności, to zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy do szczególnych kategorii aktów normatywnych, tj. aktów zawierających normy planowe. Normy planowe określają cele, które powinny być osiągnięte nie przesądzając środków, które mogą być zastosowane dla osiągnięcia danego celu. Jak już podkreślono plan zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę dla ingerencji w prawo własności, dotyczyć to może sposobu wykonywania prawa, a nie samego prawa.
W świetle poczynionych ustaleń w sprawie, brak jest uzasadnionych podstaw dla przyjęcia, iż zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora zostały wydane z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI