IV SA 3792/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkawznowienie postępowaniafałszerstwo dokumentuprawo budowlanepostępowanie administracyjnekpadecyzja ostatecznasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej ścianki działowej, uznając brak podstaw do wznowienia.

Skarga dotyczyła odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym, w której skarżący domagali się wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki ścianki działowej. Podstawą wniosku było twierdzenie o sfałszowaniu dokumentu inicjującego pierwotne postępowanie (skarga osoby zmarłej przed datą jej rzekomego wpływu). Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania określone w k.p.a., w szczególności brak było prawomocnego orzeczenia stwierdzającego przestępstwo lub fałszerstwo dowodu, a ponadto pierwotna decyzja nie była oparta na rzekomo sfałszowanym dokumencie, lecz na stwierdzeniu braku pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi G.H. i H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Skarżący domagali się wznowienia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej ścianki działowej, argumentując, że decyzja została wydana w oparciu o podrobiony dokument (skarga osoby zmarłej przed datą jej wpływu). Organy administracji, w tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówiły wznowienia postępowania, wskazując na brak spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., a mianowicie brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa lub fałszerstwo dowodu. Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że podstawą nakazu rozbiórki nie była skarga W.Z., lecz stwierdzenie braku pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji i może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach. Podkreślono, że okoliczności podnoszone przez skarżących nie mogły być podstawą wznowienia, ponieważ nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że kwestia podrobienia pisma była już podnoszona w poprzednim postępowaniu sądowym, które zakończyło się oddaleniem skargi. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym nie można wznowić postępowania na podstawie okoliczności, które były znane sądowi rozpatrującemu skargę na pierwotną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania w takiej sytuacji, ponieważ brak jest prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego popełnienie przestępstwa lub fałszerstwo dowodu, a także okoliczności te nie mogły być znane sądowi rozpatrującemu skargę na pierwotną decyzję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. (wydanie decyzji w wyniku przestępstwa lub na podstawie fałszywych dowodów) wymagają stwierdzenia tych faktów prawomocnym orzeczeniem. Ponadto, jeśli sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, okoliczności uzasadniające wznowienie nie mogły być znane sądowi w poprzednim postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wznowienia postępowania, w tym wydanie decyzji w wyniku przestępstwa (pkt 2) lub na podstawie fałszywych dowodów (pkt 1), wymagają stwierdzenia tych faktów prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogły być znane sądowi administracyjnemu w czasie rozpoznawania skargi na pierwotną decyzję.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przepis wprowadzający przepisy PPSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa lub fałszerstwo dowodu. Okoliczności podnoszone przez skarżących były znane sądowi w poprzednim postępowaniu. Podstawą decyzji o rozbiórce było stwierdzenie braku pozwolenia na budowę, a nie treść rzekomo sfałszowanego dokumentu inicjującego postępowanie. Decyzja o nakazie rozbiórki nie zależy od istnienia wniosku, lecz od ustalenia samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Decyzja została wydana w oparciu o podrobiony dokument (skarga osoby zmarłej przed datą wpływu). Organ powinien z urzędu powiadomić Prokuraturę i zawiesić postępowanie. Podpis W.Z. na dokumencie inicjującym postępowanie został sfałszowany.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą spełniać warunek polegający na tym, że nie mogły być one znane również Sądowi Administracyjnemu w czasie gdy rozpoznawał skargę. brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego [...] gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelnego Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane.

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Bogusław Moraczewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, gdy podnoszone zarzuty fałszerstwa dowodów lub popełnienia przestępstwa nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, a okoliczności te były znane sądowi w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd administracyjny rozpatrywał już skargę na decyzję, a następnie strona domaga się wznowienia postępowania na podstawie okoliczności znanych w poprzednim postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście sądów administracyjnych do wznowienia postępowania, podkreślając znaczenie prawomocnych orzeczeń i ograniczenia wynikające z zasady trwałości decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy sfałszowany dokument nie wystarczy do wznowienia postępowania administracyjnego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3792/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosława Kowalska, Sędziowie SNSA Bogusław Moraczewski, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi G.H. i H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nakazał G.H. i K.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej ścianki działowej w budynku wielorodzinnym w N. Nr [...] w Gminie [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po rozpoznaniu odwołania G.H. i K.K. utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2001 roku, sygn. akt II SA /Wr 759/99, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi G.H. i K.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku skargę oddalił.
Pismem z dnia 04 lutego 2002 roku G.H. i K.K. złożyły wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...]
W uzasadnieniu wniosku podniosły, że decyzja ta została wydana w oparciu o podrobiony dokument w postaci skargi W.Z., która to skarga miała wpłynąć do organu administracji wydającego decyzję w dniu [...] listopada 1998 roku podczas gdy W.Z. zmarł w dniu 11 października 1998 roku. Jego podpis na tym dokumencie został więc ich zdaniem sfałszowany.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1998 roku [...].
W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że G.H. i K.K. we wniosku o wznowienie postępowania powołały się na podstawę wznowienia określoną w art.145§1 pkt.2 kpa tj. wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. Jednakże zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ta przesłanka wznowienia nie została spełniona. Nie zaistniał bowiem fakt popełnienia przestępstwa stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Brak jest również podstaw do wznowienia postępowania przewidzianych w art.145§1 pkt.1 kpa tj. w przypadku gdy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Również w tym przypadku fakt sfałszowania dowodu musi być stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia G.H. i K.K. nie przedstawiły.
Na powyższą decyzję skargę do Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego złożyły G.H. i K.K. podnosząc zarzut, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa organ wydający decyzję powinien z urzędu powiadomić Prokuraturę i do czasu wyjaśnienia sprawy zawiesić postępowanie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji podzielił argumenty Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto stwierdził, że podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nie był brak zgody W.Z. na wybudowanie ścianki działowej lecz ustalenie przez organ administracji publicznej, że G.H. i K.K. wybudowały ściankę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły G.H. i K.K. podnosząc zarzut, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1998 roku została zainicjowana na skutek pisma W.Z., które wpłynęło do organu wydającego decyzję w dniu 10 listopada 1998 roku. W.Z. zmarł w dniu 11 października 1998 roku. Organ wydający decyzję kierował się więc skargą osoby nieżyjącej. Skoro W.Z. zmarł to zdaniem skarżących jego podpis na tym dokumencie został sfałszowany.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić tyko w wypadkach przewidzianych w art.145§1 kpa i art.145a§1kpa.
Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżące wskazywał na podstawę wznowienia przewidzianą w art.145§1pkt.1,2 i 5 – wydanie decyzji w oparciu o fałszywe dowody, wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
W niniejszej sprawie dodatkowym elementem, który musi być brany pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o wznowienie postępowania jest okoliczność, iż decyzja, której dotyczy wniosek była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który skargę na tę decyzję oddalił. W tej sytuacji przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą spełniać warunek polegający na tym, że nie mogły być one znane również Sądowi Administracyjnemu w czasie gdy rozpoznawał skargę.
W wyroku z dnia 17 lutego 1988 roku, sygn. Akt I SA 891/07 (ONSA 1988/1/38) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu administracji państwowej, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane".
Pogląd ten znalazł potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 grudnia 1998 roku, sygn. Akt I SA 619/98 (niepublikowane) w którym Sąd ten stwierdził, że "brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny i jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane".
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżące okoliczności nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie.
Po pierwsze jak słusznie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania przewidziane w art.145§1 pkt.1 i 2 kpa. Zarówno fakt popełnienia przestępstwa w wyniku którego wydana została decyzja administracyjna jak również okoliczność, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe musi być stwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu. Nie zachodzą bowiem przesłanki pozwalające wznowić postępowanie przed wydaniem takiego orzeczenia tj. konieczność uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Po drugie jak również słusznie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ścianki działowej nie była skarga W.Z. lecz stwierdzenie przez organ administracji publicznej braku posiadania przez G.H. i K.K. pozwolenia na budowę. Nawet jeśli postępowanie administracyjne zainicjowane zostało na skutek informacji zawartej w podrobionym dokumencie to dokument ten nie był podstawą wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części nie zależy bowiem od tego czy do organu administracji publicznej wpłynie wniosek o wydanie takiej decyzji. Nawet jeśli wniosek taki wpłynie to jest on jedynie źródłem informacji o zaistnieniu samowoli budowlanej, które organ administracji musi zweryfikować w toku postępowania administracyjnego. To wynik tego postępowania decyduje o tym jaka decyzja zapadnie w sprawie. Taka weryfikacja została w niniejszej sprawie dokonana. Argumenty przedstawione przez skarżące w istocie sprowadzają się do tego, że gdyby do organu administracji nie wpłynęło podrobione pismo to organ ten nigdy nie wszczął by postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż nie wiedziałby o zaistnieniu tej samowoli.
Nadto stwierdzić należy, że okoliczność podrobienia pisma W.Z. była przez skarżące podnoszona w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione zarzuty uznał za niezasadnie.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI