VII SA/Wa 604/04

VII SA/Wa 604/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi P. M. s.c K. M., J. M., E. M., M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. udzielającej P. K. M., J. M., E. M., M. M. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-handlowego (część handlowa) z parkingami, instalacjami wewnętrznymi i infrastrukturą techniczną o powierzchni zabudowy 1160,92 m2, kubaturze 5814,60 m3 położonego na działkach [...],[...],[...] w R. przy ul. K. W uzasadnieniu decyzji organ ten podniósł, iż opisana decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa – art. 59 Prawa budowlanego – w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003 r., który miał zastosowanie w sprawie.
Przepis ten stanowił, iż pozwolenie na użytkowanie właściwy organ wydaje po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę i po uporządkowaniu terenu budowy. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie części handlowej budynku usługowo-handlowego w R. przy ul. K. złożony został 4 marca 1999 r. W dacie wydawania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na budowę części opisanego obiektu w obrocie prawnym nie istniała już decyzja o pozwoleniu na budowę tej inwestycji. W dniu [...] maja 1999 r. Starosta Powiatu [...] na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzją znak: [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1998 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce M. pozwolenia na budowę kompleksu handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą w R. W sprawie realizacji budowli z istotnymi odstępstwami toczyło się postępowanie, w którym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wydana została ostateczna decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. nakazująca inwestorowi Przedsiębiorstwu Handlowemu M. s.c. zaniechania dalszych robót budowlanych przy realizacji obiektu. W decyzji pouczono inwestora, że wznowienie robót może nastąpić po uzyskaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 32 Prawa budowlanego. Takiej decyzji inwestor nie uzyskał mimo starań. W powyższych okolicznościach nie mogła być wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] bez dopełnienia wymogów określonych art. 59 Prawa budowlanego.
Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...]. Organ ten ustalił, że przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nie badał wymagań określonych art. 56 ust. 1 i art. 57 ust. 1 oraz art. 59 Prawa budowlanego.
Art. 57 Prawa budowlanego wymaga, by do wniosku o pozwolenie na użytkowanie dołączany był: dziennik budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, obowiązującymi Polskimi Normami oraz o doprowadzeniu terenu budowy do należytego porządku, protokoły badań i sprawdzeń oraz oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego.
Z treści protokołu w oparciu, o który wydano pozwolenie na użytkowanie wynika, że obiekt był zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1998 r. Organ nie wziął pod uwagę, że Starosta Powiatowy uchylił decyzją powyższą decyzję z dnia [...] maja 1999 r. znak: [...] ze względu na istotne odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. W trybie art. 50 Prawa budowlanego organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. W trybie art. 51 nałożono na inwestora szereg czynności celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na wznowienie robót, lecz po zakończeniu budowy realizowanej po wstrzymaniu robót w trybie art. 50, wystąpili o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie i uzyskali je zakwestionowaną decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta została wydana wbrew treści decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L z dnia [...] maja 1999 r. Nr [...].
Uzasadnia to stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).
W skardze złożonej na powyższą decyzję odwoławczą P. s.c. K.M., J. M., M. M., E. . – strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny. Organ nadzorczy wydając decyzję w tym postępowaniu, w przypadku dopatrzenia się zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki określonej w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.) zmierza do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W każdym przypadku zaistnienia taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa przesłanek uzasadnione jest stwierdzenie nieważności decyzji. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., ponieważ organ ten wydał swoją decyzję z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zapadła z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). "Rażącym naruszeniem prawa" jest naruszenie przepisów prawa w sposób oczywisty, tzn. organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej, która jest na tyle wyraźna, że nie budzi wątpliwości interpretacyjnych (wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 27 października 2003 r. o sygn. akt. IVSA 905/02). Przepis art. 59 ust 1 Prawa budowlanego wprost stwierdza, iż właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Tak, więc treść tego przepisu nie nastręcza żadnych trudności interpretacyjnych, bowiem przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (kompetencje określone w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego) przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia czy przeprowadzono ją zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] października 2003 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z wymaganiami art. 59 Prawa budowlanego przed wydaniem stosownej decyzji w dniu [...] listopada 2003 r. dokonał kontroli, z której sporządzony został protokół. Z treści tego protokołu wynika, iż organ nie dokonał żadnych ustaleń, które zostały nałożone na niego w art. 59a w zw. z art. 59 ust.1 Prawa budowlanego. Stwierdził jedynie, iż w części handlowej budynek ten jest użytkowany oraz, że budynek ten zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 1998 r. wydanego przez Urząd Rejonowy w R. Jak zaś wynika z akt sprawy decyzja z dnia [...] lutego 1998 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji została uchylona decyzją z dnia [...] maja 1999 r. przez Starostę Powiatu R. Tak więc w dacie wydania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie w obrocie prawnym nie istniała żadna decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, a więc organ nie mógł w oparciu o treść tej decyzji wydać pozwolenie na użytkowanie wg przesłanek z art. 59 a nawiązujących do decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ organ wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie postąpił niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego - nie mógł stwierdzić czy przedmiotowa inwestycja zrealizowana została zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, gdyż takiej decyzji nie było w obrocie prawnym od dnia 17 maja 1999r..
Organ wydający pozwolenie na użytkowanie pominął w prowadzonym postępowaniu fakt, że w sprawie niniejszej wydane było postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, oraz że nie wydano decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Zakończenie części budowy z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu, które spowodowało uchylenie tej decyzji stwarzało po stronie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego bezwzględny obowiązek skontrolowania czy inwestor dopełnił wymogów określonych w art. 56 Prawa budowlanego i czy zawiadomił o zakończeniu budowy obiektu wskazane tym przepisem organy. Winien też ustalić jaka była reakcja tych organów gdyż art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego taki wymóg zawiera.
Także inne powinności w myśl art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, winny być dopełnione przez inwestora ubiegającego się o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego wykonanego z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę. Szczególną uwagę należy zwrócić na treść art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego.
Dopełnienie obowiązków określonych wskazanymi przepisami zarówno przez inwestora jak i właściwy organ – obliguje ten organ do przeprowadzenie kontroli o której mowa w art. 59 Prawa budowlanego.
Zasadnie organ nadzorczy stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu – podniósł, iż nic z warunków określonych wskazanymi przepisami nie zostało przeprowadzone ani sprawdzone przez organ w postępowaniu zakończonym zakwestionowaną decyzją. Organ nie wskazał żadnego dowodu na którym oparł rozstrzygnięcie swoje, nie zbadał czy obiekt przedmiotowy po stwierdzonych odstępstwach został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Nie można podzielić stanowiska zajętego przez organ w decyzji zakwestionowanej Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r., że skoro Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego swoją decyzją odwoławczą z dnia [...] maja 1999r. nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych na spornym obiekcie, to decyzja ta legalizuje wykonane do tego momentu roboty budowlane, oraz stanowi zakończenie postępowania w sprawie.
Z załączonego do akt sprawy protokołu oględzin z dnia 12 listopada 2003r. wynika iż organ dokonujący kontroli i oględzin oparł się na nieokreślonych bliżej dokumentach przesłanych przez Starostwo Powiatowe w R. dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu i inwentaryzacji powykonawczej złożonej przez inwestora w dniu kontroli.
Z zawiadomienia organu o zaplanowanych oględzinach spornego obiektu na dzień 27 sierpnia 2003r.- związanych z przystąpieniem do użytkowania tego obiektu przez inwestora i protokołu oględzin wynika, iż oględziny te przeprowadzono pod kątem przesłanek z art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Wskazuje to na badanie okoliczności nie związanych z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego przez inwestora.
Powyższe rozważania Sądu w pełni potwierdzają słuszność oceny organów nadzorczych, iż decyzja Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została z rażącym naruszeniem omówionych przepisów Prawa budowlanego i jej eliminacja z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest uzasadniona.
Podniesione w skardze zarzuty zmierzają do polemiki z oceną organu czy w sprawie o pozwolenie na użytkowanie dopuszczono się rażącego naruszenie prawa, nie podważyły skutecznie prawidłowej oceny organu nadzorczego stwierdzającego nieważność spornej decyzji.
Z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.