IV SA 3747/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneremontpozwolenie na budowęsamowola budowlanaczęści wspólnewspółwłasnośćzgoda współwłaścicielistwierdzenie nieważnościlegalizacja robótnadzór budowlany

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB nakazującej doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Skarga dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Strony skarżące podnosiły, że roboty (remont) dotyczyły części wspólnych budynku i zostały wykonane bez zgody współwłaścicieli oraz bez wymaganego pozwolenia na budowę, co miało stanowić rażące naruszenie prawa. Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 (nakaz rozbiórki), ponieważ roboty dotyczyły remontu, a nie budowy. Kwestia braku zgody współwłaścicieli na prace w częściach wspólnych powinna być rozstrzygana na drodze cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi G. i J. małżonków S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2002 r., która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2000 r. Decyzja PINB nakazywała K. L. doprowadzenie wykonanych robót remontowych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucali, że roboty te, polegające m.in. na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej i przebudowie schodów do piwnicy, dotyczyły części wspólnych budynku i zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz bez zgody pozostałych współwłaścicieli, co stanowiło rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że stanowisko GINB było prawidłowe. Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 Prawa budowlanego (legalizacja robót budowlanych), nie miał obowiązku badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – ta kwestia jest badana przy wydawaniu pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego). Sąd podkreślił, że roboty dotyczyły remontu, a nie budowy, dlatego nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki). W odniesieniu do prac w częściach wspólnych, sąd stwierdził, że jeśli nie ingerowały one w elementy konstrukcyjne, wątpliwa była konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestie naruszenia praw współwłaścicieli powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. W związku z tym, sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli roboty dotyczyły remontu, a nie budowy, i nie ingerowały w elementy konstrukcyjne. Kwestia naruszenia praw współwłaścicieli powinna być rozstrzygana na drodze cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego (legalizacja robót) zamiast art. 48 (nakaz rozbiórki), ponieważ roboty były remontem. Badanie prawa do dysponowania nieruchomością jest wymagane przy pozwoleniu na budowę, a nie przy legalizacji wykonanych robót. Naruszenie praw współwłaścicieli rozstrzyga sąd powszechny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2 i ust. 4

Ustawa z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten pozwala na nakazanie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie nakładając obowiązku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, jeśli nie narusza prawa.

Pomocnicze

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie miał zastosowania, ponieważ dotyczy budowy lub wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, a nie remontu.

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa obowiązek badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy występowaniu o pozwolenie na budowę.

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłącza z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę remont obiektów budowlanych, jeśli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia uchylenie zaskarżonej decyzji i odmowę stwierdzenia nieważności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nie musiał badać prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Roboty budowlane dotyczyły remontu, a nie budowy, dlatego nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki). Kwestia naruszenia praw współwłaścicieli przez prace w częściach wspólnych powinna być rozstrzygana na drodze cywilnej.

Odrzucone argumenty

Robotnicy budowlane wykonane bez pozwolenia na budowę i zgody współwłaścicieli stanowiły rażące naruszenie prawa i powinny skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. W sprawie powinien mieć zastosowanie nakaz rozbiórki (art. 48 Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego nie musiał badać prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Okoliczność ta - stosownie do art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego podlega badaniu przy występowaniu o pozwolenie na budowę. nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego - czyli nakaz rozbiórki Fakt przeprowadzenia remontu w części wspólnej budynku, do której inwestor nie miał wyłącznego prawa , oraz skutki z tym związane mogą być przedmiotem roszczeń współwłaścicieli dochodzonych na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym .

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Bogusław Moraczewski

członek

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących remontów, legalizacji robót budowlanych (art. 51) w kontekście braku pozwolenia i zgody współwłaścicieli, a także rozgraniczenie kompetencji między sądem administracyjnym a cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji remontu, który ingerował w części wspólne budynku, ale nie w elementy konstrukcyjne. Kwestia zgody współwłaścicieli jest rozstrzygana w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i remontami w budynkach wielorodzinnych, a także rozgraniczenie kompetencji między różnymi trybami postępowania i sądami.

Remont części wspólnych bez zgody: kiedy sąd administracyjny odsyła do sądu cywilnego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3747/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Bogusław Moraczewski
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant: Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i J. małżonków S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
7 IV SA 3747/02
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. wydaną w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał K. L. doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem . Roboty te prowadzone były przez K. L. na przełomie roku 1999 – 2000 w budynku przy ulicy [...] w G. gdzie lokal nr [...] stanowi jego odrębną własność . Polegały między innymi na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej pomiędzy pokojem a werandą (we własnym lokalu) i umieszczeniu w jej miejsce podciągu żelbetowego oraz przebudowie ścianki działowej w sieni wejściowej , przebudowie schodów do piwnicy (w części wspólnej budynku ).
Organ uznał ,że wykonane przez inwestora roboty wymagały pozwolenia na budowę . Skoro K. L. go nie uzyskał to obecnie należało zastosować art. 51 ust 1 Prawa budowlanego , natomiast nie miał - zdaniem organu zastosowania art. 48 tej ustawy pozwalający na orzeczenie nakazu rozbiórki. Inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki i przedłożył inwentaryzację architektoniczno – budowlaną uwzględniającą wprowadzone remontem zmiany oraz orzeczenie techniczne dotyczące naruszonych elementów konstrukcyjnych i ich wpływu na bezpieczeństwo budynku .
W dniu 18 września 2001 r. G. S. właścicielka innego lokalu w tym budynku złożyła wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2000 r. wydanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego . W uzasadnieniu wniosku podniosła ,że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 czyli orzeczenie nakazu rozbiórki, gdyż inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę a zatem była to samowola budowlana . Nadto prace dotyczyły części wspólnych budynku to jest korytarza i schodów do piwnicy a na ich wykonanie inwestor nie posiadał zgody pozostałych współwłaścicieli budynku . Jako podstawę wniosku wskazała art. 156 § 1 pkt 2 kpa to jest rażące naruszenia prawa .
Po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2001 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że K. L. przeprowadził remont bez pozwolenia na budowę. Remont dotyczył także części wspólnych budynku ( sień i klatka schodowa ) a zatem roboty przekraczały zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną . Na ich wykonanie inwestor posiadać musiał zezwolenie pozostałych współwłaścicieli budynku . Zaniechanie żądania takiej zgody stanowiło według organu rażące naruszenie prawa. Dlatego uznano, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ustawy Prawo budowlane .
Od decyzji tej odwołanie złożył K. L. . W odwołaniu podniósł ,że uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli wymagane byłoby w sytuacji występowania o pozwolenie na budowę . Natomiast gdy roboty były już wykonane bezpodstawnym byłoby zobowiązywanie inwestora do uzyskiwania tej zgody . Analogiczne stosowanie wymogu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością przy trybie wynikającym z art. 51 Prawa budowlanego nie jest dopuszczalne . Nadto podniósł ,że współwłaściciele wyrazili zgodę na remont a nawet uczestniczyli w jego wykonaniu .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2000 r. .
W uzasadnieniu organ podniósł ,że zgoda współwłaścicieli budynku wymagana byłaby w sytuacji , gdyby inwestor wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, bowiem tylko wtedy musiałby wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego . Z uwagi na fakt ,że roboty zostały wykonane , kwestia naruszenia praw pozostałych współwłaścicieli rozstrzygnięta może być tylko przez sąd powszechny. Ponadto organ uznał ,że zrealizowane przez inwestora roboty budowlane nie wchodzą w zakres dyspozycji z art. 48 Prawa budowlanego i jedynym możliwym rozstrzygnięciem mogło być nakazanie dokonania określonych czynności w oparciu o art. 51 ust . 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli G. i J. małżonkowie S. i podnieśli, że w sprawie powinien mieć zastosowanie nakaz rozbiórki , gdyż roboty przekraczały zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną a inwestor nie miał zgody na ich wykonanie od pozostałych współwłaścicieli. Z tego względu odmowę stwierdzenia nieważności uznali za rażąco sprzeczną z prawem .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna . Prawidłowe jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , co do tego że organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego nie musiał badać prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . Okoliczność ta - stosownie do art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego podlega badaniu przy występowaniu o pozwolenie na budowę. Inwestor musi wtedy wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane .
Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżących , że K. L. mając zamiar przystąpić do remontu powinien wcześniej uzyskać pozwolenie budowlane . Planował roboty budowlane , przez które art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego rozumie także remont. Z kolei art. 29 ust 2 pkt 2 stanowi , że pozwolenia na budowę nie wymaga tylko remont obiektów budowlanych jeśli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcji. Inwestor przeprowadził remont , który ingerował w ściany konstrukcyjne budynku , jednak ta część robót budowlanych dotyczyła lokalu którego jest wyłącznym właścicielem . W tym zakresie uzyskiwanie zgody właścicieli innych lokali byłoby zbędne nie naruszał bowiem ich prawa własności . W pozostałej części remont dotyczył przebudowy sieni i schodów do piwnicy a zatem części wspólnych budynku . Skoro jednak prace nie ingerowały w elementy konstrukcyjne to wątpliwa była konieczność uzyskiwania pozwolenia na budowę ( remont ) w tej części.
Rozważania te dotyczą procedur , które inwestor powinien był zachować jednak tego nie uczynił . Organ nadzoru budowlanego powziął informację o przedmiotowym remoncie wtedy gdy były on już wykonany . Powstaje zatem pytanie czy organ powinien wówczas wydać nakaz rozbiórki skoro remont wykonany był bez wymaganego pozwolenia (co aktualnie podnosi skarżąca) .
Wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd ,że w sprawie nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego - czyli nakaz rozbiórki, jest prawidłowy . Stosownie do tego przepisu nakaz rozbiórki może być wydany jedynie w przypadku budowy lub wybudowania bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia obiektu budowlanego albo jego części. Natomiast K. L. prowadził remont , który stanowił w świetle przepisów prawa budowlanego roboty budowlane . Skoro zatem nie była to budowa obiektu budowlanego lub jego części a jedynie prowadzenie robót polegających na remoncie to nie miał zastosowania art. 48 prawa budowlanego .
W tej sytuacji należy uznać, że organ prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r. nakładającą obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej , mającej na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem ( art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ) . Przepis ten nie nakładał obowiązku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w tym przypadku na remont. Podobny pogląd wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie II S A /Lu 1376/00
( nie publikowany ).
Dlatego w ocenie Sądu niesłuszny jest zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. tak w zakresie konieczności wdania nakazu rozbiórki zamiast działań zmierzających do legalizacji jak również w zakresie konieczności uzyskania zgody współwłaścicieli przed wydaniem kwestionowanej decyzji .
Fakt przeprowadzenia remontu w części wspólnej budynku, do której inwestor nie miał wyłącznego prawa , oraz skutki z tym związane mogą być przedmiotem roszczeń współwłaścicieli dochodzonych na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym . Podnoszone przez skarżących zarzuty nie mogły spowodować wzruszenia w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym ostatecznej decyzji administracyjnej Brak było do tego ustawowych przesłanek - w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa .
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI