IV SA 3642/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenierozbiórkasamowola budowlanapostępowanie administracyjnezmiana przepisówdwuinstancyjność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w związku ze zmianą przepisów Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję nakazującą rozbiórkę części zjazdu z drogi wojewódzkiej wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, powołując się na zmiany w Prawie budowlanym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i zasad postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował nowe przepisy, a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę części zjazdu z drogi wojewódzkiej wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na zmiany w ustawie Prawo budowlane wprowadzone ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błędne zastosowanie przepisów przejściowych, naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., zasad pogłębiania zaufania i szybkości postępowania. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy nowelizacji Prawa budowlanego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji zapadła przed wejściem w życie nowelizacji, a organ odwoławczy rozpatrywał sprawę już po jej wejściu w życie. Sąd podkreślił, że zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy wymaga przeprowadzenia nowych ustaleń, których organ pierwszej instancji nie dokonał z uwagi na poprzednie brzmienie przepisów. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w celu dokonania tych ustaleń nie narusza zasady dwuinstancyjności, a wręcz jej przestrzega, zapobiegając rażącemu naruszeniu prawa przez organ odwoławczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jeśli zmiana przepisów wymaga nowych ustaleń, których organ pierwszej instancji nie dokonał z uwagi na poprzednie brzmienie prawa. Takie działanie nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Wobec nowej regulacji prawnej dotyczącej obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zmienił się zakres niezbędnych ustaleń organu. Istotne okoliczności nie były przedmiotem badania organu I instancji, bo nie przewidywała tego poprzednia regulacja prawna. Organ II instancji nie mógł zatem zastosować nowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i zgodnie z nią czynić nowych ustaleń, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. art. 151

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw art. 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw art. 1 pkt 37-39

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw art. 1 pkt 41

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy przejściowe nowelizacji Prawa budowlanego, ponieważ sprawa nie była zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w celu dokonania nowych ustaleń faktycznych, wynikających ze zmiany przepisów materialnoprawnych, nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zamiast rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Organ odwoławczy naruszył zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz zasadę szybkości postępowania (art. 8 i 12 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Takie działanie organu II instancji naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z przepisu art. 15 kpa. Naruszenie zaś zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skład orzekający

Bogusław Moraczewski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy zmianie prawa budowlanego oraz stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście nowelizacji przepisów materialnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów Prawa budowlanego i ich zastosowania w postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze zmianą przepisów prawa i jej wpływem na postępowania administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Zmiana prawa w trakcie postępowania: kiedy sąd może uchylić decyzję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3642/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 8, 12, 15, 138, 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 97
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie As. WSA Grzegorz Czerwiński WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części zjazdu z drogi wojewódzkiej. oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] nakazującej dokonanie rozbiórki części zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] strona lewa w km 10+120 w granicy pasa drogowego pow. 5,10 x 7,10 tj. wykonanego poszerzenia zjazdu oraz w pasie 3,7 x 7,10 wykonanego remontu nawierzchni, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wykonane zostały roboty budowlane związane z remontem i poszerzeniem zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości K. ( w wyżej wymienionym zakresie) bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia remontu.
Inwestor P. S.A. rozpoczął roboty budowlane w listopadzie 2002 r. Uzyskał wprawdzie pozytywne uzgodnienia od zarządcy drogi wojewódzkiej, które w sposób nieprecyzyjny określało zakres i technologię remontu zjazdu, ale roboty w części rozbudowy zjazdu wykonano bez pozwolenia na budowę, a w części wykonanego remontu bez zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W powyższych okolicznościach zapadła w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. decyzja organu I instancji – wyżej opisana.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ I instancji w związku z wprowadzonymi zmianami w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z 2003 r.).
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawę należy ponownie Rozpatrzyć w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego.
Skarżący S. K. w skardze z dnia 29 września 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego, błędnie zastosowano w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z 2003 r.) w niniejszej sprawie bowiem nie jest możliwe spełnienie warunków zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie naruszenie przepisów, które umożliwiałyby doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sprawa objęta zaskarżeniem nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a tylko oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja w tym kontekście narusza art. 138 § 2 kpa, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę szybkości postępowania (art. 8 i 12 kpa).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. dniem 11 lipca 2003 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem, ze do postępowań dotyczących obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126) – art. 1 pkt 41.
Decyzja organu I instancji zapadła w dniu 16 czerwca 2003 roku przed wejściem w życie w/w nowelizacji, co miało miejsce w dniu 11 lipca 2003 r.
Organ II instancji rozpoznawał sprawę wydając decyzję w dniu 29 lipca 2003 r. zatem prawidłowo przyjął, że zastosowanie mają przepisy wprowadzone w/w nowelizacją.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 138 § 21 kpa, gdy zważyć co następuje.
Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "w tym zakresie" – zawartego w przepisie art. 138 § 1 kpa, wynika istotne ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny.
Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy.
Wobec nowej regulacji prawnej dotyczącej obiektów wybudowanych w okolicznościach jak w niniejszej sprawie – zmienił się zakres niezbędnych ustaleń organu w toku postępowania administracyjnego. Istotne teraz okoliczności nie były przedmiotem badania organu I instancji, bo nie przewidywała tego poprzednia regulacja prawna. Zdaniem Sądu, organ II instancji nie mógł zatem zastosować nowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i zgodnie z nią czynić nowych ustaleń. Takie działanie organu II instancji naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z przepisu art. 15 kpa. Naruszenie zaś zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI