IV SA 3613/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2003 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy Konstancin-Jeziorna z dnia 6 czerwca 2003 r. Burmistrz odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie willi w stylu dworkowym na działce o powierzchni 3318 m2, położonej w Konstancinie-Jeziornie przy ul. [...]. Podstawą odmowy był obowiązujący plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta i uzdrowiska Konstancin-Jeziorna z 1987 r., zgodnie z którym działka znajdowała się na terenie lasów ochronnych strefy "A" uzdrowiskowej, przeznaczonym wyłącznie na cele uzdrowiskowe. SKO uchyliło decyzję Burmistrza, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wykazania, że teren został zaliczony do lasów ochronnych i przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2004 r. uchylił decyzję SKO, uznając, że wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa powinno być wyjątkiem, a organ odwoławczy powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił moc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1987 r. W związku z tym, wykonanie wyroku WSA, który zobowiązywał SKO do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o nieobowiązujący plan, stało się niemożliwe. NSA uznał, że zarzuty skargi J. S. stały się bezprzedmiotowe z powodu zmiany stanu prawnego i oddalił skargę. W konsekwencji, w obrocie prawnym pozostała decyzja SKO uchylająca decyzję Burmistrza i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, który miał rozpatrzyć sprawę w oparciu o przepisy dotychczasowe (ustawę z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność przepisów przejściowych w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego, wpływ zmian stanu prawnego na możliwość rozpoznania sprawy przez sądy administracyjne, zasada związania sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa) w kontekście zmian legislacyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji utraty mocy planu zagospodarowania przestrzennego i wpływu tej zmiany na postępowanie sądowe. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie stan prawny nie uległ tak drastycznej zmianie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed datą rozpatrzenia skargi kasacyjnej przez NSA uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie zarzutów skargi i wykonanie wyroku WSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata mocy planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 1 stycznia 2004 r. uniemożliwiła merytoryczne rozpatrzenie skargi przez NSA i wykonanie wyroku WSA, który zobowiązywał SKO do wydania decyzji merytorycznej w oparciu o nieobowiązujący plan.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan z 1987 r. utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. W związku z tym, zobowiązanie SKO do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o ten plan, zgodnie z wyrokiem WSA, stało się niemożliwe. Ponadto, ponowne wydanie decyzji przez SKO na podstawie art. 138 § 2 kpa byłoby sprzeczne z art. 153 ppsa.
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję merytoryczną (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) w oparciu o nieobowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji merytorycznej w oparciu o ustalenia organu pierwszej instancji, które opierają się na planie, który utracił moc.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa wymaga oparcia się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji. Jeśli ten materiał opiera się na nieobowiązującym planie, organ odwoławczy nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy.
Czy organ pierwszej instancji powinien rozpatrzyć sprawę w oparciu o przepisy dotychczasowe po uchyleniu wyroku WSA i oddaleniu skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ pierwszej instancji powinien rozpatrzyć sprawę w oparciu o przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ pierwszej instancji powinien sprawę rozpatrzyć w oparciu o przepisy dotychczasowe.
Przepisy (21)
Główne
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 87 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 85 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.z.p. art. 43
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.g.r.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.l. art. 15 § ust. 7b
Ustawa z dnia 29 września 1991 r. o lasach
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 136
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.g.r.l. art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.l. art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
u.o.l. art. 15 § pkt 7 lit. a i b
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
u.o.l. art. 16
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez WSA, który nie wziął pod uwagę utraty mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dniem 1 stycznia 2004 r. • Niemożność wykonania wyroku WSA, który zobowiązywał SKO do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w oparciu o nieobowiązujący plan.
Odrzucone argumenty
Argumenty J. S. dotyczące błędnej wykładni przepisów materialnych i naruszenia przepisów postępowania, które stały się bezprzedmiotowe z powodu zmiany stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
"Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tak jak wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wymaga aby organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, ewentualnie go uzupełnił w nieznacznej części w trybie art. 136 kpa." • "W tym przypadku, na skutek zmian stanu prawnego (utraty mocy planu zagospodarowania przestrzennego), wykonanie zaskarżonego wyroku, czyli wydanie przez Kolegium decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa staje się niemożliwe, gdyż organ ten, nie może wydać orzeczenia co do istoty sprawy, opierając się na ustaleniach organu pierwszej instancji opartych na postanowieniach planu, który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003 r." • "Zarzuty podniesione w skardze (...) po dniu 31 grudnia 2003 r. z przyczyn powyżej omówionych, stały się bezprzedmiotowe, co nie oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Określenie zarzutów skargi jako bezprzedmiotowych w tym przypadku oznacza tyle, co by je określić, jako już nieaktualne w dacie rozpatrywania skargi przez Sąd, w związku z czym bezcelowe jest ich rozpatrywanie, gdyż była by to "sztuka dla sztuki"."
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący-sprawozdawca
Izabella Kulig-Maciszewska
członek
Alicja Plucińska-Filipowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność przepisów przejściowych w prawie planowania i zagospodarowania przestrzennego, wpływ zmian stanu prawnego na możliwość rozpoznania sprawy przez sądy administracyjne, zasada związania sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa) w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji utraty mocy planu zagospodarowania przestrzennego i wpływu tej zmiany na postępowanie sądowe. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie stan prawny nie uległ tak drastycznej zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są przepisy przejściowe i jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na bieg postępowań sądowych, nawet po wydaniu wyroku przez sąd niższej instancji. Jest to ciekawy przykład zawiłości proceduralnych w prawie administracyjnym.
“Zmiana prawa pogrzebała szanse na budowę willi: NSA uchyla wyrok WSA z powodu utraty mocy planu zagospodarowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.