IV SA 3610/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Gospodarki odmawiającą stwierdzenia nieważności nacjonalizacji fabryki cukierków, uznając, że organ nie ocenił prawidłowo dowodów z opinii biegłych.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Gospodarki odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji fabryki cukierków z 1948 r. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na błędy organu w ocenie dowodów z opinii biegłych dotyczących stanu zatrudnienia i zdolności produkcyjnej fabryki w dacie nacjonalizacji. Sąd podkreślił, że organ nie odniósł się do istotnych zarzutów stron i nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego.
Przedmiotem skargi była decyzja Ministra Gospodarki odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji Fabryki Cukierków i Czekolady z 1948 r. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem kontroli sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylał decyzje organu, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia stanu zatrudnienia i produkcji. Organ zlecał kolejne ekspertyzy, które jednak budziły zastrzeżenia stron, zwłaszcza R. T., podnoszącego nieścisłości w wyliczeniach dotyczących zdolności produkcyjnej i zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając kolejną skargę, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organ administracyjny ponownie popełnił błąd, nie oceniając wszechstronnie dowodów z opinii biegłych i nie odnosząc się do istotnych zarzutów stron. Sąd podkreślił, że organ powinien dokładnie analizować cały materiał dowodowy, uwzględniać uwagi stron i wyjaśniać przyczyny odmowy wiary określonym dowodom, zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, ograniczając się do przytoczenia wniosków z opinii biegłych i nie odnosząc się do istotnych zarzutów stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał, dlaczego odrzuca jedne opinie biegłych, a przyjmuje inne, nie odnosząc się do zarzutów stron i nie dokonując wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Dz.U. Nr 3 poz. 17 z 1946r
Ustawa o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej wadą wskazującą na naruszenie prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu ustosunkowania się do materiału faktycznego i prawnego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Szczególna moc dowodowa dokumentów urzędowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie ocenił prawidłowo dowodów z opinii biegłych. Organ nie odniósł się do istotnych zarzutów stron dotyczących ekspertyz. Organ nie dokonał wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
organ orzekający kolejny raz rozstrzygając sprawę popełnił ten sam błąd nie dokonał oceny przydatności i wiarygodności dowodów z opinii biegłych, ograniczając się do przytoczenia zawartych w nich wniosków nie odniósł się do istotnych zarzutów do tych opinii zgłoszonych w pismach procesowych swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący
Barbara Gorczycka-Muszyńska
sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nacisk na obowiązek wszechstronnej oceny dowodów i analizy materiału dowodowego przez organy administracji publicznej, a także na konieczność ustosunkowania się do zarzutów stron."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego kontekstu nacjonalizacji i pokazuje, jak ważne są rzetelne procedury dowodowe nawet po wielu latach. Pokazuje też zmagania spadkobierców z odzyskaniem majątku.
“Nacjonalizacja fabryki cukierków sprzed 60 lat wraca na wokandę: Sąd krytykuje organ za błędy w ocenie dowodów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 3610/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-08-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Barbara Gorczycka-Muszyńska /sprawozdawca/ Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Maria Rzążewska /przewodniczący/ Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska ( spr.) Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Protokolant A. Foks- Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi R. T., A. M., H. T. i A. G. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2001r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nacjonalizacji przedsiębiorstwa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2001r [...] Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2001r. i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2001 r odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej Fabryki Cukierków i Czekolady [...] w B. Decyzje wydawane w powyższej sprawie były dwukrotnie przedmiotem oceny dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 1996r sygn. akt IV SA 338/95 - Sąd uchylił pierwszą decyzję z dnia [...] grudnia 1994r o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego wskazując w motywach tego wyroku, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest ustalenie, jaki był stan zatrudnienia pracowników produkcyjnych na jednej zmianie oraz jaka była dzienna wielkość produkcji- na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946r o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( DZ.U. Nr 3 poz. 17 z 1946r) tj. na dzień 5 lutego 1946r. Zdaniem Sądu ustalenia te powinna poprzedzać ekspertyza sporządzona na zlecenie organu. Ponownie rozpoznając sprawę organ orzekający zlecił opracowanie takiej ekspertyzy rzeczoznawcy W. S. W ekspertyzie sporządzonej przez inż. W. S. w oparciu o spis inwentarza i innych składników majątkowych z dnia 13 lutego 1948r i wykazu maszyn i urządzeń produkcyjnych na dzień 14 lutego 1945r wg stanu na dzień 13 lutego 1948- metodą symulacji wyodrębniono i zestawiono komplety maszyn i urządzeń do produkcji w poszczególnych grupach asortymentowych. W zestawieniu urządzeń do produkcji czekolady ujęto 36 urządzeń ( w tym m. in. urządzenia chłodni - 70% zużycia, dryling - rozebrany na pojedyncze części-, niekompletny, piec do palenia ziarna kakaowego - niekompletny i podano. że zdolność produkcyjna działu czekolady wynosiła 600 kg dziennie, a przy tej produkcji "razem można zatrudnić 44 osoby", w zestawieniu urządzeń do produkcji karmelków wyliczono 27 urządzeń i zdolność produkcyjną karmelarni oceniono na 2000kg dziennie przy zatrudnieniu 43 osób. Zestawiono także urządzenia do produkcji drażetek (8szt) i podano, że do wykonania dziennej produkcji i na poziomie ok. 300 kg należy zatrudnić 18 osób. We wnioskach końcowych podano, że omawiana Fabryka posiadała potencjalną zdolność zatrudnienia 105 pracowników bezpośrednio produkcyjnych, zaś z sumowania wielkości produkcji w poszczególnych działach wynikało, że dzienna produkcja fabryki wynosiła 2,900kg wyrobów. Do ekspertyzy tej R. T. zgłosił szczegółowe zastrzeżenia w piśmie z dnia 9 stycznia 1998r zarzucając m.in. że : - w zestawieniu linii drażetek biegły uwzględnił maszyny uszkodzone i niekompletne (poz. 77 i 79) oraz maszyny wykazane w zestawieniu innych działów asortymentowych. - w zestawieniu linii do produkcji czekolady biegły uwzględnił maszynę nabytą przez Tymczasowy Zarząd Państwowy w październiku 1945r oraz uwzględnił maszyny niekompletne, a nawet rozebrane na pojedyńcze części. - W zestawieniu linii karmelarskiej ujął maszyny nie istniejące w fabryce ( od poz. 27 do poz. 40) oraz urządzenia ( kotły parowe) uwzględnione już w zestawieniach innych linii. W konkluzji tych zastrzeżeń podano, że ekspertyza zawiera hipotetyczne wyliczenia, nie znajdujące oparcia w dokumentach, na podstawie których została opracowana. Jednocześnie R. T. przedłożył ekspertyzę opracowaną w dniu 15 grudnia 1997r przez biegłego sądowego T. L. W ekspertyzie biegłego L. określono liczbę pracowników bezpośrednio produkcyjnych niezbędnych do obsługi linii technologicznych możliwych do zestawienia z istniejących w fabryce maszyn, uwzględniając sposób wytwarzania poszczególnych wyrobów, niezbędne wyposażenie techniczne linii i pracochłonność operacji jednostkowych. Ciągi technologiczne zestawione z maszyn i urządzeń sprawnych techniczne,( których stopień zużycia był nie większy niż 70%) wg biegłego pozwalały na funkcjonowanie następujących oddziałów: przeróbki ziarna kakaowego oraz produkcji kuwertury i czekolady, karmelarni i produkcji nadzień, oddział produkcji opakowań kartonowych ( magazyn). Wg oceny biegłego drażetkarnia nie mogła być uruchomiona ze względu na brak znacznej ilości podstawowych maszyn i urządzeń niezbędnych dla uruchomienia produkcji tych wyrobów. Produkcja zaś czekolady przy istniejącym parku maszynowym ( na 18 niezbędnych maszyn i urządzeń brakowało 8 ) mogła być realizowana tylko w sposób jednostkowy, przy znacznym udziale pracy fizycznej. Opierając się o dokument " koszty produkcji i sprzedaży wyrobów za okres od 1. I. 1946 r do 30 września 1946r" biegły wyliczył że : - łączna produkcja dzienna cukierków czekoladowych i czekolady wynosiła 91,3 kg przy zatrudnieniu 25 pracowników - łączna produkcja dzienna karmelków wynosiła 611, 6 kg/ dobę (przy braku 19 maszyn i urządzeń na 34 niezbędne do produkcji) i przy zatrudnieniu 52 pracowników, zaś zatrudnienie w oddziale produkcji opakowań i w magazynie biegły określił- na 3 osoby. Wg oceny biegłego łączna dzienna produkcja wyrobów gotowych mogła wynosić 703 kg, zaś zatrudnienie na dzień 5 luty 1946r określone szacunkowo wynosić mogło 80( +/- 5%) , pracowników produkcyjnych. Do ekspertyzy dołączono kopie dokumentów źródłowych, wykorzystanych przy jej opracowaniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 1998r Minister Przemysłu i Handlu odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr. [...] Ministra Przemysłu i Handlu, opierając swoje rozstrzygnięcie o ustalenia zawarte w ekspertyzie W. S. W wyniku skargi na tę decyzję wniesionej przez R. T. do NSA - Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2000r sygn. akt IV SA 1452/98 uchylił zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m.in., że organ orzekający dysponując dwiema ekspertyzami, które są dowodami równej mocy-obowiązany był ustosunkować się do każdej z nich i do różnic występujących pomiędzy tymi ekspertyzami oraz wykazać, z jakich przyczyn odmawia wiary jednej z tych ekspertyz a przyjmuje - jako prawidłową -drugą, niekorzystną dla wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Gospodarki zlecił opracowanie kolejnej ekspertyzy biegłemu S. W ekspertyzie tej biegły zastrzegł, że do obliczenia zdolności produkcyjnej fabryki przyjmuje maszyny, których stopień zużycia nie przekraczał 50%. Zestawiając linie technologiczne poszczególnych działów produkcji biegły ten ujął jednak także urządzenia, których zużycie przekraczało 50% ,w tym - agregat do tabliczkowania czekolady zużyty w 70%, z jednoczesnym zaakcentowaniem, że " decydującą maszyną ( przy produkcji czekolady) jest ten właściwie agregat do tabliczkowania". Biegły zestawił także linie do produkcji drażetek i wyliczył potencjalną zdolność zatrudnienia pracowników bezpośrednio produkcyjnych w przedsiębiorstwie na 128 osób. Do ekspertyzy tej szczegółowe zastrzeżenia zgłosił R. T. w piśmie z dnia 9 marca 2001r. W piśmie tym zarzucił, że : - w dziale czekolady i wyrobów czekoladowych biegły uwzględnił 3 maszyny o stopniu zużycia 60%, 70%, i 70%, bez których produkcja w tych działach byłaby wykluczona. W pozostałych działach uwzględniał maszyny, które wg archiwalnych dokumentów były nieczynne, zepsute, uszkodzone, wymagające naprawy( w dziale formowania karmelków dot. to urządzeń wymienionych w poz.28,94, 26, 72,100 spisu inwentarza na dzień 13 lutego 1948r). Skoro zatem z 10 maszyn wyliczonych w tym dziale przez biegłego- pięć było niesprawnych, to przy pracy tych maszyn nie można byłoby zatrudniać 10 osób- jak to podał biegły. - Przy zawijaniu karmelków przyjęto, że 8 maszyn do zawijania obsługuje 10 osób, a dodatkowo 9 osób zawija karmelki ręcznie. Zważywszy wydajność jednej zawijarki -127 kg/dz. to do zawinięcia 407 kg karmelków wystarczały 4 maszyny obsługiwane przez 4 osoby. Zawyżenie więc przez biegłego liczby pracowników zatrudnionych w tym dziale wynosi 15 osób. W punkcie B 3,2 biegły stwierdził, że zakład produkował irysy w sytuacji, gdy w protokole oszacowania z dnia 21 stycznia 1946r wskazano, że maszyna do produkcji irysów jest zepsuta. Zestawiając linie do produkcji drażetek ( cz. B pkt 3.3) biegły wskazał tylko bębny i nalewarki wówczas, gdy do produkcji tego asortymentu wymagana jest znacznie większa liczba maszyn i urządzeń. Z dokumentów źródłowych wynika, że Fabryka w 1946r nie produkowała drażetek. Zatrudnienie więc w dziale drażetek 18 osób nie było możliwe. Potencjalne zatrudnienie biegły zawyżył więc co najmniej o 49 osób. Ustosunkowując się do zarzutów zgłoszonych przez R. T. biegły S. w piśmie z dnia 22 marca 2001r podał, że: - wprawdzie stan techniczny agregatu do tabliczkowania wykazywał 70% zużycia, ale był na tyle dobry, że zakład zdolny był produkować w 1946r 2, 3 t / miesięcznie - wyroby czekoladowe ( cukierki) mogły być produkowane bez użycia [...] i chłodni- metodą rzemieślniczą" na widelec". - przyjęcie zatrudnienia 10 osób przy obsłudze 5 maszyn wynika stąd, że obsługa maszyn formujących na liniach pełnosprawnych składa się z 2 osób tj. operatora maszyny i nadzorującego transportery chłodzące, a przy karmelkach nadziewanych dochodzi obsługujący pompę nadzieniową. 10-osobowa obsługa przy znacznej awaryjności maszyn " wydaje się być uzasadniona" - do ustalenia liczby pracowników zatrudnionych przy zawijaniu w opinii przyjęto 7 maszyn zaplanowane łącznie 21 osób, zdaniem biegłego, "zapewni w całości wykończenie produkcji karmelarskiej" - 1 osoba przy produkcji irysów wymieniona została w punkcie 4.2 opinii " w celach doświadczalnych" osoba ta ( przewidziana do irysów) "znajdzie zawsze miejsce w zawijalni krówek", która wymaga dużej obsady - drażetki mogły być produkowane bez młyna do cukru, bowiem "można byłoby bazować na cukrze pudrze" - Młyn 5- walcowy zwrócono po 1946r , a więc w 1946r zakład zdolny był produkować czekoladę w tabliczkach. - brak oblewarki mechanicznej [...] nie uniemożliwiał produkcji cukierków czekoladowych, bo można było oblewać cukierki poprzez ręczne zanurzanie korpusów w kuwerturze czekoladowej. Odnosząc się do wyjaśnień biegłego S. R. T. w piśmie z 11 IV 2002r podtrzymał zarzuty zawarte w piśmie z 9 III 2001 r. i wskazywał na niekonsekwencje biegłego wyrażające się m. in. w tym, że w opinii podano, iż 10 formiarek obsługuje 10 osób , a po wykazaniu przez R. T., że 5 z tych formiarek, było niesprawnych- biegły przyznał, że było 5 formiarek, ale do ich obsługi potrzebna była także liczba 10 pracowników, a także w tym, że zdaniem biegłego użycie nalewarek i bębnów było wystarczające dla uruchomienia produkcji drażetek( przy jednoczesnym braku takich podstawowych urządzeń jak : urządzenia do trasowania, czyszczenia, odsiewania, mielenia cukru i innych). R. T. zarzucił także, że skoro maszyna do tabliczkowania czekolady została nabyta przez Tymczasowy Zarząd Państwowy w dniu 13 października 1945 r., to ustalane na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej potencjalne zatrudnienie i wielkość produkcji Fabryki, należącej do R. T., nie mogło uwzględniać istnienia tej maszyny. Podobna sytuacja dotyczy pięciowalcówki uwzględnionej przez biegłego jako uczestnicząca w procesie produkcyjnym. To urządzenie nie należało do wyposażenia fabryki i na mocy wyroku sądowego zostało zwrócone właścicielom. Jednocześnie R. T. przedłożył opinię biegłego sądowego E. O., który w oparciu o materiały źródłowe ( spis inwentarza na dzień 13 lutego 1948r, zestawienie maszyn i urządzeń produkcyjnych na dzień 14 lutego 1945r sporządzone 13 lutego 1948r, zestawienie maszyn i urządzeń nabytych w okresie zarządzania fabryką przez TZP, dokument "koszty produkcji i sprzedaży za okres od 1 stycznia 1946r do 30 marca 1946r , protokół oszacowania składników majątkowych) podał, że uwzględniając stan techniczny i rozwiązania konstrukcyjne maszyn, urządzeń i aparatów użytkowanych w om. Fabryce- uzyskanie wydajności produkcyjnej powyżej 703 kg wyrobów na dobę i zwiększenie zatrudnienia na dzień 5 lutego 1946r powyżej 71 osób nie byłoby możliwie - bez przeprowadzenia wymiany lub modernizacji parku maszynowego. Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] czerwca 2001r odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r o nacjonalizacji om. przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczono stwierdzenia zawarte w ekspertyzach i podano, że " na tle tych dokumentów nie jest przekonywująca argumentacja wnioskodawcy, poparta ekspertyzami T. L. i E. O., jakoby w dniu 5 lutego 1945r produkcja przedmiotowego przedsiębiorstwa wynosiła poniżej 750 kg na dobę, a zdolność zatrudnienia na 1 zmianie była mniejsza niż 100 osób , gdyż - nie znajduje to potwierdzenia w materiale źródłowym znajdującym się w aktach sprawy. - Biegli nie korzystali z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, która wydaje się być pełniejsza niż dokumentacja udostępniona im przez wnioskodawcę, a zatem nie ujmuje całości zagadnienia. Biorąc to wszystko pod uwagę organ orzekający uznał , iż w dniu 5 lutego 1946r w Fabryce Cukierków i Czekolady [...] w B. dzienna produkcja wynosiła ponad 750 kg przy zatrudnieniu przekraczającym 100 pracowników na jedną zmianę. Zatem nacjonalizacja tego przedsiębiorstwa odbyła się zgodnie z przepisami powyższej ustawy i rozporządzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127§ 3 kpa Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] września 2001r utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r - z tych samych motywów, które przytoczono wyżej, a które powtórzone zostały w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2001r . Skargę na tę decyzję wnieśli następcy prawni byłego właściciela om. Fabryki. R. T. , T. T., B. T. i Z. T. W związku ze śmiercią R. T. i T. T. w ich miejsce wstąpili R. T. i A. T. W związku ze śmiercią Z. T. w jego miejsce wstąpili R. T., A. G. i H. T. W skardze podtrzymane zostały dotychczas podnoszone zarzuty, iż w dniu wejścia w życie ustawy o nacjonalizacji z dnia 3 stycznia 1946r przedsiębiorstwo nie spełniało przesłanek określonych w tej ustawie uzasadniających nacjonalizację, wobec czego żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r jako dotkniętego wadą wskazaną w art. 156§ 1 pkt 2 kpa jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy niniejszej w związku z reformą sądownictwa administracyjnego i stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153 poz. 1271) zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Organ orzekający kolejny raz rozstrzygając sprawę popełnił ten sam błąd, który był przyczyną uchylenia przez sąd poprzednio wydanej decyzji: nie dokonał oceny przydatności i wiarygodności dowodów z opinii biegłych, ograniczając się do przytoczenia zawartych w nich wniosków, nie odniósł się do istotnych zarzutów do tych opinii zgłoszonych w pismach procesowych R. T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podając ogólnikowo, że opinie opracowane na zlecenie strony nie są przekonywujące, gdyż " nie znajdują potwierdzenia w materiale źródłowym znajdującym się w aktach sprawy, biegli nie korzystali z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, ( która wydaje się być pełniejsza niż dokumentacja udostępniona przez wnioskodawcę) a zatem nie ujmuje całości zagadnienia"- organ orzekający nie wskazał, które z ustaleń opinii biegłych L. i O. nie korespondują z dokumentami źródłowymi i jakie dokumenty zgromadzone w aktach, a mogące mieć wpływ na wynik sprawy nie zostały uwzględnione w tych opiniach. Wprawdzie zgromadzona w aktach dokumentacja istotnie może wydawać się pełniejsza niż dokumentacja udostępniona przez stronę biegłym ( i w kserokopiach dołączona do opinii) jednakże z akt nie wynika , aby ta , rzekomo pominięta, dokumentacja mogła być przydatna dla oceny zdolności produkcyjnej przedsiębiorstwa wg stanu na dzień wejścia w życie ustawy o nacjonalizacji i dla oceny liczby pracowników jaka w tej dacie mogłaby być zatrudniona bezpośrednio przy produkcji na jednej zmianie. Organ orzekający nie rozważył przy tym, czy przy dokonaniu tej oceny mogły być uwzględnione maszyny zakupione w czasie pozostawania przedsiębiorstwa pod zarządem państwowym oraz maszyny nie należące do tego przedsiębiorstwa, wypożyczone z innego zakładu. Nie rozważył też, że wykazywana w kwestionariuszach liczba zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników fizycznych nie jest równoznaczna z liczbą pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji na jedną zmianę. Pomijając w dokonanych ocenach zastrzeżenia R. T. zgłoszone do opinii biegłych, w szczególności- do opinii biegłego S. , a także pomijając treść pisma biegłego, w którym biegły ustosunkował się do tych zastrzeżeń organ przeoczył, że biegły uznał zasadność niektórych zastrzeżeń, mających istotny wpływ na potencjalną wielkość produkcji i wielkość zatrudnienia, natomiast nie zweryfikował w ślad za tym - wyliczeń podanych w opinii. I tak np. w punkcie 3.13 opinii biegły podał ,że zawijane są tylko karmelki nadziewane, których produkcja na 1 zmianie wynosi (407 kg. ) W punkcie 4.1 " produkcja karmelska" podał, że zawijanie mechaniczne na 10 zawijarkach wymagałoby zatrudnienia 10 pracowników, zaś zawijanie ręczne 9 pracowników. W "wyjaśnieniach" biegły przyznał, że w przedsiębiorstwie było czynnych tylko 7 zawijarek o wydajności łącznej 546 kg zawijanych karmelków na 1 zmianie. 7 zawijarek mechanicznych mogło zatem zawinąć cała produkcję dzienną tych wyrobów ( 407 kg) i pozostawałaby jeszcze niewykorzystana moc produkcyjna zawijarek- 139kg. Wielkość zatrudnienia przy zawijaniu nie powinna więc przekraczać 7 pracowników tj. o 12 pracowników mniej, niż podano w opinii. Organ orzekający nie ustosunkował się także do innych istotnych zastrzeżeń , zgłoszonych do opinii, w tym m.in. do zarzutu braku możliwości zestawienia ciągu produkcyjnego drażetkarmi- z powodu braku szeregu niezbędnych urządzeń i mimo, że z dokumentów źródłowych wynikało, iż te wyroby nie były produkowane w 1946r ( vide- dokument sporządzony 15 XI 1946r " koszty produkcji i sprzedaży na czas od 1. I 1946 do 30 IX 1946 oraz " kwestionariusz " z dnia 5 IX 1946r ). Tymczasem w opinii biegłego S. przyjęto dzienną produkcję tego wyrobu na poziomie 300 kg i zatrudnienie -18 osób. Już tylko uwzględnienie zawyżenia w opinii tego biegłego liczby pracowników zatrudnionych przy produkcji tych dwóch wyrobów powodowałoby, że wielkość zatrudnienia na 1 zmianę przy produkcji nie przekraczałaby by 100 pracowników. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający powinien mieć na uwadze, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ ma obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77§ 1 kpa). Należy przez to rozumieć wzięcie pod uwagę wszystkich , bez wyjątku, dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz uwzględnienie, bez wyjątku wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ administracyjny obowiązany jest dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany rozważyć uwagi stron co do przeprowadzonych dowodów i zgromadzonych materiałów. Z treści art. 10§ 1 kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego zgromadzonego w sprawie , który będzie podstawą do podjęcia decyzji jest podstawowym obowiązkiem organu i gwarancją uprawnień strony przysługujących jej w postępowaniu. Odstąpienie od oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa w art. 10 § 2 kpa. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa zasadą swobodnej oceny dowodów( art.. 80 kpa). Zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się , iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny: - po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ , z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa, - po drugie - ocena , powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, - po trzecie- organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76§ 1 kpa szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, - po czwarte- rozumowanie w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności - faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki, - po piąte- żadne niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony, - po szóste- oparcie rozstrzygnięcia na domniemanych okolicznościach faktycznych, której prawidłowości strona przeczy-stanowi o wadliwości postępowania. Naruszenie wymienionych reguł jak również norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych- stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów ( zob. A. Adamczak, B. Borkowski " Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne"- Wyd. Naukowe PWN W-wa 1992r str. 152-153 oraz wskazana tam literatura i orzecznictwo NSA) Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI