IV SA 3592/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowępozwolenie na użytkowaniegarażprawo budowlanekpastwierdzenie nieważnościwygaśnięcie decyzjiśmierć stronyspadkobiercybezprzedmiotowość postępowania

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o wygaśnięciu pozwolenia na użytkowanie garażu, uznając, że śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie praw zbywalnych lub dziedzicznych.

Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o wygaśnięciu pozwolenia na użytkowanie garażu. Organy administracji stwierdziły nieważność decyzji o wygaśnięciu, ponieważ śmierć strony postępowania nie powoduje bezprzedmiotowości sprawy dotyczącej praw dziedzicznych, a organ naruszył art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Skarżący zarzucali błędy w ocenie stanu prawnego i zastosowaniu przepisów. Sąd oddalił skargę, uznając, że naruszenie przez organ art. 162 § 1 pkt 1 kpa było rażące, a decyzja o wygaśnięciu była wadliwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę L. i K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 1998 r. Decyzja ta stwierdzała wygaśnięcie wcześniejszej decyzji z [...].09.1983 r. odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie garażu z elementów blaszanych, z uwagi na śmierć zobowiązanego M. P. Organy administracji uznały, że śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, a w jej miejsce wstępują następcy prawni zgodnie z art. 30 § 4 kpa. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji było więc wadliwe. Skarżący zarzucali, że nie zachodził niewątpliwy stan prawny uzasadniający stwierdzenie nieważności oraz że garaż nie powodował zagrożeń. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu ustalenie wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Sąd zgodził się z organami, że naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa przez stwierdzenie wygaśnięcia decyzji było rażące, ponieważ nie zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości postępowania ani wymóg prawny, społeczny czy interes strony. Śmierć strony nie wyklucza przejścia obowiązków związanych z nieruchomością na spadkobierców. Wadliwa decyzja o wygaśnięciu naruszała zasadę trwałości decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, gdyż w jej miejsce wstępują następcy prawni.

Uzasadnienie

Przepis art. 30 § 4 kpa stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w jej miejsce wstępują następcy prawni. Dotyczy to również obowiązków nieosobistych związanych z władztwem nad rzeczą, które przechodzą na spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

kpa art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w jej miejsce wstępują następcy prawni.

kpa art. 162 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wymaga zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania oraz albo nakazu prawnego, albo interesu społecznego lub strony.

kpa art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji stwierdza się m.in. w przypadku wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

kpa art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna wiąże organ, który ją wydał.

u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Dotyczy podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (nie było podstaw do zastosowania w kontekście decyzji o wygaśnięciu).

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych. Naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa przez stwierdzenie wygaśnięcia decyzji bez spełnienia przesłanek jest rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w decyzji Prezydenta Miasta z [...].09.1983r. nie mógł zostać rozpoznany w sprawie niniejszej. Brak niewątpliwego stanu prawnego uzasadniającego stwierdzenie nieważności.

Godne uwagi sformułowania

śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w jej miejsce wstępują następcy prawni rażące naruszenie prawa skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Więch-Baranowska

członek

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów kpa dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji oraz skutków śmierci strony w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście praw dziedzicznych i obowiązków związanych z nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji administracyjnej i jej późniejszego stwierdzenia nieważności, z uwzględnieniem przepisów kpa i prawa budowlanego z 1974 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak trwałość decyzji i skutki śmierci strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Śmierć strony nie kończy sprawy administracyjnej: jak spadkobiercy dziedziczą obowiązki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3592/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Bożena Więch-Baranowska
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. i K. P. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji Skargę oddala.
Uzasadnienie
7/IV SA 3592/03
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].05.2003r., działając w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stwierdził z urzędu nieważność decyzji Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1998r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Nr [...] Prezydent [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.1983r. odmawiającej wydania pozwolenia na użytkowanie garażu z elementów blaszanych usytuowanego na nieruchomości przy ul. K. w K..
Przyczyną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji była śmierć zobowiązanego do wykonania decyzji M. P..
Zdaniem organu nadzorczego śmierć strony nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, bowiem zgodnie z art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w jej miejsce wstępują następcy prawni.
Orzekając więc o bezprzedmiotowości organ naruszył art. 162 § 1 pkt 1 kpa co spowodowało konieczność wyeliminowania wadliwej decyzji z obiegu prawnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2003r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania L. i K. P. oraz R. P. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego słuszny jest pogląd organu I instancji, iż śmierć strony, do której adresowana była decyzja Prezydenta [...] z [...].09.1983r. nie powoduje wygaśnięcia decyzji z uwagi na normę art. 30 § 4 Zmiana właściciela obiektu nie powoduje bowiem bezprzedmiotowości postępowania.
Wykładnia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 i 2 kpa prowadzi do wniosku, iż sama przesłanka bezprzedmiotowości nie powoduje wygaśnięcia decyzji, musi bowiem obok niej wystąpić druga przesłanka – albo umocowanie w odrębnym przepisie do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, albo też ustalenie dokonane przez organ, iż wygaśnięcie przedmiotowej decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli L. i K. P., domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2003r. bądź też ich uchylenia w całości.
Skarga zarzuca, iż w sprawie niniejszej nie zachodził niewątpliwy stan prawny, który zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz poglądami doktryny, musi mieć miejsce, aby mogło dojść do rażącego naruszenia prawa.
Nadto skarżący podnieśli, iż wzniesiony przez nich garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a więc brak było podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, dlatego też zarzut błędnego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...].09.1983r. nie może zostać rozpoznany w sprawie niniejszej, zwłaszcza, iż kontroli w postępowaniu nadzorczym poddana została decyzja z [...].03.1998r. Nr [...].
Zgodzić się trzeba z organami obu instancji, iż biorąc pod uwagę okoliczności sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 1 kpa przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Przy czym przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść decyzji stanowi zatem zaprzeczenie stanu prawnego.
Kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Prezydenta [...] z dnia [...].03.1998r. Nr [...] zapadła w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Z przepisu tego jasno wynika, że dla jego zastosowania wymagane jest zaistnienie dwóch przesłanek, tj. bezprzedmiotowość postępowania, a także wykazanie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W sprawie niniejszej żadna z dwóch opisanych przesłanek nie wystąpiła.
Decyzją z dnia [...].09.1983r. Prezydent Miasta [...] odmówił M. P. wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu z elementów blaszanych oraz nakazał usunięcie tego garażu w określonym terminie.
Adresat decyzji, M. P., zmarł w dniu [...].01.1995r. Art. 30 § 4 reguluje dwie kwestie. Pierwszą z nich stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą nabycie masy spadkowej przez spadkobierców strony postępowania administracyjnego. Decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu z istoty swej dotyczy nieruchomości objętej masą spadkową. Wobec tego w przypadku śmierci strony w jej miejsce wchodzą jej spadkobiercy.
Bezspornym jest także, iż nałożony decyzją nakaz rozbiórki jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, bowiem wynika on z faktu władztwa nad określoną rzeczą, które to władztwo w wyniku nabycia spadku przechodzi na spadkobierców. Na nich też przechodzi obowiązek wykonania decyzji (vide wyrok NSA z 21.03.2001r., IV SA 232/99).
Brak więc było, co słusznie podniosły organy, podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania uzasadniającej zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, zwłaszcza, iż w sprawie – co oczywiste - nie zaszła także druga z przesłanek opisana w cytowanym przepisie.
Naruszenie przez organ art. 162 § 1 pkt 1 kpa miało charakter rażący kwalifikujący zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem konsekwencją wydania wadliwej decyzji było wydanie kolejnych decyzji administracyjnych dotkniętych wadą nieważności, bowiem rozstrzygających w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną (dec. Prezydenta Miasta [...] z [...].09.1983r.) i doprowadziło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa.
Z tych wszystkich względów należało uznać, iż zarzuty skargi są chybione, a badana przez Sąd decyzja prawa nie narusza.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)