IV SA 3583/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-28
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanypostępowanie egzekucyjnewykonanie zastępczeKPAnaruszenie proceduryprawo administracyjneuchylenie decyzjizażalenie

WSA w Warszawie uchylił postanowienie WINB w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym z powodu naruszenia przepisów KPA dotyczących związania organu wydanym rozstrzygnięciem i braku rozpoznania zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 8 i 110 KPA, ponieważ organ egzekucyjny był związany wcześniejszym postanowieniem, na które nie zostało rozpoznane zażalenie strony. Dodatkowo, sąd wskazał na nieprawidłowość w zwiększeniu kwoty zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego.

Sprawa dotyczyła skargi K. i K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym. Wcześniej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. wezwał skarżących do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z 1995 r., grożąc zleceniem wykonania zastępczego na ich koszt i niebezpieczeństwo oraz zobowiązując do wpłaty 3000 zł zaliczki. Na to postanowienie skarżący złożyli zażalenie, podnosząc jego uciążliwość i wpływ na warunki mieszkaniowe. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. nierozpatrywanie ich spraw merytorycznie, niezrozumiałość egzekwowania decyzji po 24 latach oraz naruszenie prawa własności. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 8 i 110 KPA. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny był związany wcześniejszym postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r., na które zażalenie skarżących nie zostało rozpoznane, a które zostało następnie uchylone w innym postępowaniu, co przywróciło pierwotne postanowienie do obrotu prawnego. WSA podkreślił, że organ nie może zmieniać ani modyfikować pierwotnego rozstrzygnięcia ani wydawać nowego w tym samym przedmiocie. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowość w zwiększeniu kwoty zaliczki z 2000 zł do 3000 zł. Sąd oddalił zarzuty skarżących dotyczące merytorycznej zasadności decyzji nakazującej rozbiórkę balkonu, wskazując, że kwestia ta została już przesądzona wyrokiem NSA z 1995 r. i wykonanie takiej decyzji nie ulega przedawnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny jest związany wydanym postanowieniem i nie może go zmieniać ani modyfikować, ani wydawać nowego rozstrzygnięcia w tym samym przedmiocie, jeśli wcześniejsze zażalenie nie zostało rozpoznane.

Uzasadnienie

Wydanie nowego postanowienia w sytuacji, gdy istnieje nierozpoznane zażalenie na wcześniejsze postanowienie w tym samym przedmiocie, narusza art. 110 KPA (zastosowany odpowiednio do postanowień) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 KPA).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 154 § §1 pkt.l pkt.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez WSA.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez WSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień.

u.p.e.a. art. 126

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy KPA stosuje się do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje stosowanie przepisów KPA do postanowień w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 56 § §1 pkt.1 i §3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny mógł wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania, jeżeli uznał zarzuty za uzasadnione (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania postanowienia).

k.p.a. art. 138 § §1 pkt.3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania przez organ odwoławczy.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § §1

Przepis wprowadzający.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny był związany wcześniejszym postanowieniem, na które nie zostało rozpoznane zażalenie. Wydanie nowego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie narusza przepisy KPA. Zwiększenie kwoty zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego było nieprawidłowe. Organ odwoławczy powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie zażalenia, a nie jedynie stwierdzać jego bezprzedmiotowość.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące merytorycznej zasadności decyzji nakazującej rozbiórkę balkonu i zamurowanie okna nie mogły być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż kwestia ta została już przesądzona przez NSA.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny mógł wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania jeżeli uznał zarzuty za uzasadnione. Skoro jednak postanowienie to zostało uchylone i postępowanie w tym przedmiocie umorzone to postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] powróciło do obrotu prawnego. Tym samym winno być rozpoznanie zażalenie K. i K. J. na to postanowienie. Nie może go w żaden sposób zmieniać ani modyfikować. Nie można też w trakcie toczącego się postępowania wydawać w tym samym przedmiocie nowego rozstrzygnięcia, gdyż będzie to nic innego jak zmiana rozstrzygnięcia pierwotnego. Niedopuszczalne jest stwierdzanie, że zażalenie jest bezprzedmiotowe w piśmie lub w uzasadnieniu innego postanowienia. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki płyty balkonowej i zamurowaniu okna nie ulega przedawnieniu.

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Bogusław Cieśla

członek

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA dotyczących związania organu wydanym rozstrzygnięciem, konieczność rozpoznania zażalenia, prawidłowość postępowania egzekucyjnego i wydawania postanowień w jego toku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpoznania zażalenia i wydania kolejnego postanowienia w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak proceduralne błędy organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli merytoryczna podstawa egzekucji jest prawidłowa. Podkreśla wagę przestrzegania KPA i konsekwencje dla obywateli.

Nawet 24 lata po decyzji, błąd proceduralny organu może ją unieważnić – lekcja z postępowania egzekucyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3583/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. i K. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.l28§l pkt.2 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał K. i K. J. zamieszkałych przy ul. [...] w [...] do wykonania w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia obowiązku wymienionego w Tytule Wykonawczym, Nr [...] z dnia [...] września 1995 roku wystawionym przez Urząd Rejonowy w [...]. W postanowieniu zawarty też został warunek, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie zostanie w ciągu jednego miesiąca zlecone wykonanie tego obowiązku Zarządowi Dróg Powiatowych w [...] na koszt i niebezpieczeństwo K. i K. J.
Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązał K. i K. J. do wpłacenia kwoty 3000 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku. W wypadku nie wpłacenia w/w kwoty w terminie kwota ta ma być ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
W postanowieniu zawarto też stwierdzenie, że wykonanie obowiązku spowoduje jego wygaśnięcie i zwolnienie K. i K. J. z obowiązku uiszczenia kwoty 3000 zł na pokrycie kosztów wykonania zastępczego.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli K. i K. J. podnosząc zarzut, iż zastosowany środek egzekucyjny jest dla nich zbyt uciążliwy. Nadto podnieśli, że w pokoju na poddaszu zamieszkuje ich córka wraz z rodziną, a zamurowanie otworu w tym pokoju nie pozwoli na korzystanie z niego jako mieszkania. Pozostanie jedynie możliwość wykorzystania go jako schowek. Ponieważ oni oraz ich córka są bezrobotni nie stać ich na wynajęcie mieszkania i opłacenie czynszu konieczne jest zachowanie funkcji mieszkalnych tego pokoju.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie z Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 roku.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozstrzygniecie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe. Wobec niewypełnienia przez K. i K. J. dobrowolnie nałożonego na nich obowiązku konieczne stało się zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli K. i K. J. W obszernej skardze opisali przebieg dotychczasowych postępowań administracyjnych związanych z ich budynkiem. W dalszej części skargi skarżący podnieśli zarzut, że ich dom znajduje się w odległości 5,08 m od budynku sąsiadów, który miał być rozebrany ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Podnieśli, że ich skargi, odwołania i zażalenia nie były rozpatrywane dość starannie pod względem merytorycznym. Nadto podnieśli, że nie sposób zrozumieć jak można zlikwidować okna balkonu w domu mieszkalnym, w którym mieszka 6 osób i który posiada wszystkie media. Niezrozumiałym ich zdaniem jest wykonywanie decyzji po upływie 24 lat od jej wydania. W dalszej części skargi podnieśli, że wykonana została inwentaryzacja ich budynku co potwierdza pismo Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Podnieśli też, że sąsiedzi budują szereg budynków nie posiadając pozwolenia na budowę. Nadto nigdzie nie zostało wyjaśnione czy korzystanie z ich nieruchomości ma jakikolwiek wpływ na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej. Wobec faktu, iż prawo własności jest podstawową zasadą ustrojową konieczne jest zdaniem skarżących stwierdzenie nieważności tytułu wykonawczego z uwagi na wady wynikające z art.l56§l pkt.2 i pkt.4 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 8 kpa oraz art.110 kpa w zw. z art. 126 kpa.
Zgodnie z treścią art.8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z kolei zgodnie z treścią art.110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis art.110 kpa stosuje się odpowiednio do postanowień. Do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24 poz.151 ze zm.) zastosowane mają przepisy kpa o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.
Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadani Budowlanego wydane zostało w dniu [...] lipca 2003 roku zaś utrzymane ran w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostało w dniu [...] marca 2003 roku. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] na mocy którego zastosowano wobec K. i K. J. środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego. Na postanowienie to zażalenie złożyli K. i K. J. Zażalenie to nie zostało dotychczas rozpoznane. Z akt sprawy wynika, że zażalenie to zostało przekazane do Urzędu Wojewódzkiego w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 1998 roku. Następnie w piśmie z dnia [...] września 1998 roku skierowanym do Dyrektora Wydziału Nadzoru Architektoniczno - Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zawarte zostało stwierdzenie, że wobec wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zażalenie K. i K. J. uznać należy za bezprzedmiotowe. Wreszcie w uzasadnieniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 roku o uchyleniu postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1998 roku, Nr [...] o zwieszeniu postępowania egzekucyjnego i umorzeniu postępowania również znalazło się stwierdzenie, że zażalenie K. i K.J. uznać należy za bezprzedmiotowe.
Postanowienie z dnia [...] sierpnia 1998 roku, wydane zostało w oparciu o art.56§l pkt.l i §3 przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią tego przepisu - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania - organ egzekucyjny mógł wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania jeżeli uznał zarzuty za uzasadnione. Skoro jednak postanowienie to zostało uchylone i postępowanie w tym przedmiocie umorzone to postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] powróciło do obrotu prawnego. Tym samym winno być rozpoznanie zażalenie K. i K. J. na to postanowienie.
Organ administracji publicznej wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] i doręczając je stronom postępowania został nim związany. Adresatom tego postanowienia wskazał bowiem w jaki sposób wpływać będzie ono na ich prawa lub obowiązki. Nie może go w żaden sposób zmieniać ani modyfikować. Nie można też w trakcie toczącego się postępowania wydawać w tym samym przedmiocie nowego rozstrzygnięcia, gdyż będzie to nic innego jak zmiana rozstrzygnięcia pierwotnego. Wydanie nowego rozstrzygnięcia narusza przepis art.110 kpa w zw. z art.126 kpa. Narusza to również przepis art. 8 kpa tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jeżeli w tej samej sprawie wydawane są dwa rozstrzygnięcia to osoba do której kierowane są takie rozstrzygnięcia nie wie w istocie jakie nałożone zostają na nią obowiązki. W niniejszej sprawie prowadziłoby to również do pogorszenia sytuacji K. i K. J. W postanowieniu z dnia [...] czerwca 1998 roku, Nr [...] zobowiązani zostali oni do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego w wysokości 2000 zł. W postanowieniu z dnia [...] marca 2003 roku kwota zaliczki do wpłacenia której zostali zobowiązani wnosi już 3000 zł.
Nadto stwierdzić należy, że gdyby nawet organ odwoławczy uznał, że zażalenie K. i K. J. stało się bezprzedmiotowe to winien wydać w tym przedmiocie stosowne rozstrzygnięcie tj. umorzyć postępowanie na podstawie art.138§l pkt.3 kpa. Niedopuszczalne jest stwierdzanie, że zażalenie jest bezprzedmiotowe w piśmie lub w uzasadnieniu innego postanowienia.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących stwierdzić należy, iż nie mogą być one podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W niniejszym postępowaniu nie podlega ocenie prawidłowości wydania decyzji o nakazie rozbiórki balkonu i zamurowaniu okna. Wyrokiem dnia 07 marca 1995 roku, sygn. akt IV SA 467/94 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż decyzja ta została wydana zgodnie z prawem oddalając wniesioną na nią przez K. i K. J. skargę. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki płyty balkonowej i zamurowaniu okna nie ulega przedawnieniu. Niezależnie od tego, ile lat minęło od jej wydania organy egzekucyjne mają obowiązek jej egzekwowania.
Z powyższych względów na podstawie art. 154§1 pkt.l pkt.c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI