IV SA 3509/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pomieszczenia mieszkalnego na tarasie, naruszającego przepisy prawa budowlanego z 1974 r.
Skarżący A. i J. B. domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pomieszczenia mieszkalnego na tarasie. Pomieszczenie to zostało wybudowane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego z 1974 r. i warunków technicznych dotyczących odległości od granicy działki. Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji, ponieważ naruszenie przepisów było rażące, a przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji były bezwzględnie obowiązujące.
Sprawa dotyczyła skargi A. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1993 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pomieszczenia mieszkalnego na tarasie budynku jednorodzinnego. Organy uznały, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego była dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz przepisów wykonawczych z 1980 r., które wymagały zachowania określonych odległości od granicy działki i braku otworów okiennych w ścianie od strony granicy. Skarżący podnosili, że budynek stał w odpowiedniej odległości od granicy, a działka sąsiednia nie była zabudowana w momencie budowy. Kwestionowali również konieczność zgody sąsiada na sytuowanie obiektu w zbliżeniu do granicy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji. Sąd podkreślił, że przepisy techniczno-budowlane były bezwzględnie obowiązujące, a naruszenie ich w stopniu rażącym uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji legalizującej samowolę budowlaną. Sąd wyjaśnił również, że powoływane przez skarżących przepisy późniejsze, w tym orzecznictwo TK, nie miały zastosowania w sprawie, gdyż nie obowiązywały w dacie wydawania spornej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego, które były bezwzględnie obowiązujące w dacie jej wydania, podlega stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, ponieważ samowolnie wybudowane pomieszczenie mieszkalne na tarasie zostało wykonane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego z 1974 r. i warunków technicznych z 1980 r. dotyczących odległości od granicy działki i braku otworów okiennych w ścianie od strony granicy. Naruszenie to było rażące i uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji legalizującej samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
Pb art. 5 § ust. 1 pkt 6
Prawo budowlane
Obiekty budowlane powinny być projektowane i budowane w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich, zgodnie z przepisami, zwłaszcza techniczno-budowlanymi.
Dz. U. nr 17, poz. 62 z 1980r. art. 12
Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
Budynki mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, a odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Dz. U. nr 17, poz. 62 z 1980r. art. 13 § ust 1
Rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
Dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego, jeżeli nie utrudni to zabudowy działki sąsiedniej.
PPSA art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądowa kontrola administracji ogranicza się do przedmiotu zaskarżonego aktu.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego z 1974 r. i warunków technicznych z 1980 r., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Odrzucone argumenty
Budynek stał w odpowiedniej odległości od granicy działki. Działka sąsiednia nie była zabudowana w momencie budowy, a obecni właściciele powinni dostosować się do wymogów prawnych. Obecni właściciele działki sąsiedniej nie wykazali, by została im utrudniona prawidłowa zabudowa. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wymagana zgoda sąsiada na usytuowanie obiektu w zbliżeniu do granicy.
Godne uwagi sformułowania
decyzja dotknięta wadą nieważności w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa przepisy techniczno-budowlane to przepisy bezwzględnie obowiązujące i ich przestrzeganie nie jest pozostawione uznaniu ani inwestora ani organów nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu
Skład orzekający
Tadeusz Nowak
przewodniczący
Bożena Walentynowicz
sprawozdawca
Bogusław Cieśla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w przypadku rażącego naruszenia prawa budowlanego oraz zasada stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 90. i przepisów obowiązujących przed nowelizacjami prawa budowlanego i postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie bezwzględnie obowiązujących przepisów technicznych. Jest to typowy przykład sprawy administracyjnej, ale z wyraźnym elementem naruszenia prawa.
“Samowola budowlana na tarasie zakończona stwierdzeniem nieważności pozwolenia – kluczowe znaczenie przepisów z lat 90.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 3509/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogusław Cieśla Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/ Tadeusz Nowak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. znak [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. znak [...], którą udzielono A. i J. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pomieszczenia mieszkalnego na istniejącym tarasie budynku jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] [...] w G. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, że Wojewoda [...] stwierdził nieważność opisanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. bowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa budowlanego z 1974r. i przepisów § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny opowiadać budynki i ich użytkowanie" (Dz. U. nr 17, poz. 62 z 1980r.). Inwestorzy małżonkowie B. zabudowali samowolnie taras pomieszczeniami mieszkalnymi, w odległości 1,5m od granicy działki umieszczając w ścianie od granicy okna. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego aprobująca powyższe naruszenie przepisów technicznych i pozwalająca na użytkowanie wykonanej samowoli dotknięta jest wadą nieważności w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestorzy A. i J. B. kwestionując słuszność rozstrzygnięcia. Podnieśli, że budynek, w którym wykonano samowolną zabudowę stoi 2,18m od granicy działki. W dacie zabudowy działka sąsiednia nie była zabudowana, a zatem to obecni jej właściciele winni dostosować się do wymogów prawnych w zakresie odległości od granicy, ponadto właściciele ci nie wykazali by została im utrudniona prawidłowa zabudowa działki nr [...]. Skarżący podnosili też, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wymagana zgoda sąsiada na usytuowanie obiektu w zbliżeniu do granicy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji – Wojewody [...] – nie naruszają przepisów prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, z 2002r., poz. 1269) – tylko w takim zakresie jest dopuszczalna ich sądowa kontrola, a ta z kolei ogranicza się do przedmiotu zaskarżonego aktu. Należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego charakter określa się jako nadzwyczajny. Jego celem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wady te enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi, że nieważność decyzji stwierdza się gdy: "(...) 1/została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, (...)". Wbrew zarzutom skargi – organ nie stwierdził bezpodstawnie nieważności decyzji – obowiązek eliminowania rażąco wadliwych decyzji z obrotu prawnego wynika z przepisów prawa. Ocenę organów w sprawie niniejszej co do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. Sąd uznał za prawidłową. Badając legalność decyzji w trybie przepisów art. 156 § 1 kpa dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Przedmiotowa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w G. wydana została [...] października 1993r., to znaczy pod rządami ustawy "Prawo budowlane" z 1974r. oraz przepisów wykonawczych Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974r. zawiera wymóg by obiekty budowlane były projektowane i budowane w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich, zgodnie z przepisami, zwłaszcza techniczno budowlanymi (...) Zaś § 12 w.w. warunków technicznych jakim powinni odpowiadać budynki i ich usytuowanie wymaga, by budynki mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych były usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z § 13 ust 1 przepisów w/w rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku ale gospodarczego, jeżeli nie utrudni to zabudowy działki sąsiedniej. Jak przyznali skarżący zabudowę istniejącego tarasu nad gankiem domu na działce Nr [...] przy ul. [...] [...] w G. wykonali samowolnie to znaczy bez pozwolenia na budowę. Mając na uwadze treść przepisów prawa budowlanego oraz przepisów techniczno- budowlanych obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powyższej samowoli, zasadnie organy obu instancji oceniły, że decyzja ta narusza przytoczone wyżej przepisy prawa w stopniu rażącym, skoro pozwala na użytkowanie wykonanej części budynku w zbliżeniu mniejszym niż 3 m od granicy działki, z otworami okiennymi w ścianie od strony granicy z działką sąsiednią. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności decyzji legalizującej samowolę budowlana tj. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1993r. o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu. Przed doprowadzeniem samowoli budowlanej wyżej opisanej do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. decyzja taka nie mogła być wydana. Prawidłowej oceny prawnej organu nadzorczego nie podważają podnoszone w skardze okoliczności dotyczące zabudowy działki sąsiedniej nr 217 i braku utrudnienia tej zabudowy przez obiekt skarżących wykonany samowolnie. Należy bowiem podkreślić, że przepisy techniczno – budowlane to przepisy bezwzględnie obowiązujące i ich przestrzeganie nie jest pozostawione uznaniu ani inwestora ani organów. Wobec podnoszenia przez skarżących stanowiska Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego kwestii zgody na sytuowanie budynku przy granicy działki, ale regulowanej w § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. – należy stwierdzić, iż dotyczy ono przepisów techniczno – budowlanych późniejszych, które nie miały zastosowania w sprawie nieważnościowej, jako że, nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co uzasadnia jej oddalenie. Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI