IV SA 3430/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-19
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodnewał przeciwpowodziowyochrona środowiskamodernizacjadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjizagrożenie powodzią

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Środowiska i organu I instancji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na modernizację wału przeciwpowodziowego, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.

Sprawa dotyczyła skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy pozwolenie wodnoprawne na modernizację wału przeciwpowodziowego. Skarżący zarzucał naruszenie zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska oraz wadliwe uzupełnienie decyzji organu I instancji przez organ II instancji. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego (zakaz z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego) oraz proceduralnego (wadliwe uzupełnienie decyzji przez Ministra Środowiska).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Ogólnopolskiego T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego na modernizację wału przeciwpowodziowego. Organ I instancji, Wojewoda [...], udzielił pozwolenia na modernizację wału, która obejmowała m.in. przesunięcie jego osi. Ogólnopolskie T. wniosło odwołanie, podnosząc, że modernizacja jest niezgodna z zakazem zawartym w art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, ponieważ nowy fragment wału będzie lokalizowany na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, co może znacząco pogorszyć stan środowiska. Zarzucono również naruszenie art. 123 ust. 2 Prawa wodnego poprzez brak informacji o tym, że pozwolenie nie rodzi praw do nieruchomości i nie narusza praw osób trzecich. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, dodając jednak brakującą informację. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że Minister Środowiska, stwierdzając wadliwość decyzji organu I instancji (brak informacji z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego), nie mógł jej utrzymać w mocy, a powinien był ją uchylić zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd podzielił również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. zakazu z art. 40 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może jedynie uzupełnić treści decyzji organu I instancji, jeśli stwierdzi jej wadliwość. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, powinien ją uchylić w całości lub w części i rozstrzygnąć sprawę co do istoty lub zakończyć postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 138 kpa określa formy rozstrzygnięcia organu II instancji. Utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe tylko, gdy jest ona prawidłowa. Jeśli decyzja jest wadliwa, organ odwoławczy ma obowiązek wadliwość usunąć, co może oznaczać uchylenie decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Prawo wodne art. 40 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Prawo wodne art. 82 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

u.p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo wodne art. 122 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Prawo wodne art. 140 § 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo wodne art. 123 § 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przepisy wprowadzające u.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 93, poz. 589

Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 138 kpa przez organ II instancji, który zamiast uchylić wadliwą decyzję organu I instancji, jedynie ją uzupełnił. Naruszenie zakazu z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, poprzez lokalizację modernizowanego wału na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie może się ograniczyć tylko do kontroli zgodności z prawem decyzji organu I instancji, ale zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem, utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest, co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Wojciech Mazur

sprawozdawca

Wanda Zielińska-Baran

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania administracyjnego (art. 138 kpa) oraz zakazu lokalizowania przedsięwzięć na obszarach zagrożonych powodzią (Prawo wodne)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji wału przeciwpowodziowego i interpretacji przepisów Prawa wodnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony przeciwpowodziowej i środowiska, a także błędów proceduralnych popełnianych przez organy administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny organu administracji uchyla pozwolenie na modernizację wału przeciwpowodziowego.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3430/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /przewodniczący/
Wanda Zielińska - Baran
Wojciech Mazur /sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie WSA Wojciech Mazur /spr./ asesor WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Ogólnopolskiego T. w G. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. [...] Wojewoda [...] na
podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne / Dz.U. Nr 115, poz. 115/ oraz art. 104 kpa udzielił Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddziałowi w S. pozwolenia wodno prawnego na wykonanie modernizacji wału przeciwpowodziowego kl.II w km [...] -[...]prawobrzeżnej doliny [...] na terenie wsi T. i W., gm. M., powiat G., woj. [...]. Zakres robót modernizacyjnych obejmował między innymi przesunięcie osi wału w kierunku [...] średnio 15 m, w km [...] do [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż modernizacja wału przeciwpowodziowego zwiększy stopień zabezpieczenia przeciwpowodziowego Doliny Środkowej [...] oraz poprzez poprawę komunikacji stworzy korzystniejsze warunki do prowadzenia akcji powodziowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Ogólnopolskie T. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z zakazem zawartym w art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne, ponieważ przesunięcie odcinka wału przeciwpowodziowego w stronę koryta wód płynących oznacza, iż nowy fragment wału będzie lokalizowany na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią/ art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne/, a więc jest to przedsięwzięcie mogące znacząco pogorszyć stan środowiska. Ponadto naruszono przepis art. 123 ust. 2 w/w ustawy, nie zamieszczając informacji w zaskarżonej decyzji, iż wydanie pozwolenia nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. [...] Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 oraz art. 123 ust. 2 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dodając w treści orzeczenia następujący zapis: "Niniejsze pozwolenie wodno prawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń".
W uzasadnieniu decyzji podano, iż stosownie do przepisu art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, obszarem bezpośredniego zagrożenia powodziąjest w szczególności teren między wałem przeciwpowodziowym a linią brzegu, co oznacza, że właśnie wał przeciwpowodziowy jest tym urządzeniem, które wytycza zasięg obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią, nie można, zatem uznać, że zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dotyczy modernizacji wału. Za słuszny natomiast Minister Środowiska uznał zarzut naruszenia art. 123 ust. 2 i zamieścił w decyzji stosowną informację.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyło Ogólnopolskie T. zarzucając, iż zaskarżona decyzja narusza art. 138 kpa gdyż nie ma prawnej możliwości ażeby uzupełnić treść decyzji organu I instancji bez jej uchylenia w całości lub w części. Ponadto podtrzymano zarzut naruszenia zakazu wynikającego z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego i skarżący wniósł o uchylenie obydwu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, co do braku naruszenia zakazu wynikającego z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, natomiast odnośnie informacji wymienionej w art. 123. ust. 2 to z uwagi, iż nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji dodano brakującą informację do treści decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Formy rozstrzygnięcia organu II instancji określa art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, do czego uprawnia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest decyzją prawidłową z punktu widzenia zgodności z prawem, jeżeli natomiast rozstrzygnięcie jest wadliwe, organ odwoławczy obowiązany jest wadliwość tę usunąć. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć tylko do kontroli zgodności z prawem decyzji organu I instancji, ale zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę. Art. 138 § 1 pkt 2 kpa daje mu podstawę do uchylenia decyzji w całości lub w części i w tym zakresie rozstrzygnięcia, co do istoty albo zakończenia w inny sposób postępowania przed organem w danej instancji, tj. wzruszenia postępowania pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie Minister Środowiska stwierdza, iż pozwolenie wodno prawne jest wadliwe z uwagi na brak informacji zawartej w art. 123 ust. 2 Prawa wodnego a mimo to utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji jednocześnie uzupełniając ją o informację zawartą w art. 123 ust. 2 Prawa wodnego. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem, utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest, co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji.
Stwierdzone uchybienia są wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Należy również podzielić stanowisko skarżącego, co do naruszenia przepisów prawa materialnego a mianowicie zakazu wynikającego z treści art. 40 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego i obowiązujących w chwili wydania decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji / Dz.U. Nr 93, poz. 589/. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy je mieć na uwadze.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustaw przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Na podstawie art. 97& 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI