IV SA 3406/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomości rolneprzejęcie gospodarstwarentaSkarb Państwawłasnośćspadekakt własności ziemiustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnychprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę.

Skarżący F. P. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę, argumentując naruszenie jego praw jako spadkobiercy współwłaściciela. Sąd uznał, że w dacie wydania decyzji o przejęciu, wyłącznym właścicielem gospodarstwa była S. P., która spełniała wymogi do przekazania go za rentę. Ponadto, sąd wskazał na przepisy wyłączające możliwość wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie starszych ustaw, co uniemożliwiło uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi F. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę. Skarżący twierdził, że przejęcie nastąpiło z naruszeniem jego praw jako spadkobiercy współwłaściciela. Sąd oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z aktem własności ziemi z 1973 r., wyłącznym właścicielem gospodarstwa była S. P. w momencie wydawania decyzji o przejęciu w 1977 r. S. P. spełniała wymogi ustawowe do przekazania gospodarstwa za rentę (wiek i posiadanie co najmniej 2 ha). Sąd podkreślił również, że przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie starszych przepisów, co uniemożliwiało skuteczne zakwestionowanie aktu własności ziemi i pierwotnej decyzji o przejęciu. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody nie naruszają prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli w dacie wydania decyzji o przejęciu, osoba przekazująca gospodarstwo była jego wyłącznym właścicielem, a przepisy prawa wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie starszych ustaw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że S. P. była wyłącznym właścicielem gospodarstwa w momencie wydania decyzji o przejęciu, a przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie wcześniejszych przepisów, co uniemożliwia uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia praw spadkobiercy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Dz. U. Nr 21, poz. 118 art. 9 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne

Państwo na wniosek rolnika przejmowało na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto mężczyzna osiągał 65 lat, a kobieta 60 lat.

Dz. U. z 1995r. nr 57, poz. 299 art. 63 § 2

Ustawa z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych oraz ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1271

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

S. P. była wyłącznym właścicielem gospodarstwa rolnego w dacie wydania decyzji o przejęciu. S. P. spełniała wymogi formalne do przekazania gospodarstwa za rentę (wiek, powierzchnia). Przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie starszych ustaw.

Odrzucone argumenty

Przejęcie gospodarstwa nastąpiło z naruszeniem praw F. P. jako spadkobiercy współwłaściciela M. P. Organy naruszyły przepisy KPA, nie pouczając należycie skarżącego o jego prawach do obrony.

Godne uwagi sformułowania

nie znajduje prawnego uzasadnienia nie może mieć w sprawie znaczenia nie jest również możliwe wykazanie, że decyzja [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejmowania gospodarstw rolnych za rentę, stosowania przepisów przejściowych i wyłączenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie starszych ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 70. XX wieku oraz przepisów przejściowych z lat 90. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących przejmowania gospodarstw rolnych za rentę i kwestii prawnych związanych z dziedziczeniem i własnością ziemi w kontekście historycznych przepisów. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i nieruchomościach.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3406/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi F. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa - oddala skargę -
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy, zakwestionowaną w odwołaniu F. P. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 200lr. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] grudnia 1977r. nr [...]o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego bez zabudowań o pow. 8,28 ha, położonego we wsi K., stanowiącego własność S. P.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało przejęte na rzecz Państwa w trybie przepisów art. 9 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 z późn. zm.). W dacie wydania decyzji o przejęciu tego gospodarstwa to jest w dniu [...] grudnia 1977r. S. P. była wyłączną właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 8,28 ha, położonego w K., co wynika z aktu własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1973r. nr [...].
Zdaniem organu naczelnego żądanie F. P., domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego, nie znajduje prawnego uzasadnienia. Stosownie bowiem do art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Państwo na wniosek rolnika przejmowało na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto mężczyzna osiągał 65 lat, a kobieta 60 lat.
S. P. spełniała ustawowe wymogi do przekazania gospodarstwa na rzecz Państwa w zamian za rentę.
Zdaniem organu naczelnego zarzut F. P., iż przejęcie przedmiotowego gospodarstwa nastąpiło z naruszeniem jego praw do tegoż gospodarstwa nie może mieć w sprawie znaczenia. Wynika to z faktu, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1999r. sygn. akt [...] wskazujące, że F. P. nabył w lA części własność udziału w przedmiotowym gospodarstwie należącego do jego ojca M. P., zostało wydane w 29 lat po śmierci spadkodawcy. W dniu wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa to jest w dniu [...] grudnia 1977 r. S. P. była wyłączną właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 8,28 ha, położonego w K., co wynika z aktu własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1973r. nr [...].
Zgodnie zaś z przepisem art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t. jedn. Dz. U. z 1995r. nr 57, poz. 299 ze zm.) do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji.
Wobec braku prawnych możliwości zakwestionowania aktu własności ziemi z dnia 28 sierpnia 1973r. wskazującego jako jedynego właściciela gospodarstwa S. P., nie jest również możliwe wykazanie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] grudnia 1977r. o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego stanowiącego własność S. P. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję F. P. zarzucił, że całe przedmiotowe gospodarstwo zostało przejęte na własność Państwa z jawnym naruszeniem jego praw jako spadkobiercy M. P. będącego do chwili swojej śmierci w 1970r. współwłaścicielem gospodarstwa.
Poza tym, skarżący podniósł, że organy obu instancji naruszyły przepisy k.p.a. ponieważ nie pouczyły go w sposób należyty jak ma korzystać z prawa do obrony swoich interesów.
W odpowiedzi na skargę organ naczelny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
S. P. spełniała formalne wymogi do złożenia wniosku o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za rentę, bowiem urodzona w dniu [...] listopada 1916r. w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] grudnia 1977r. o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego miała ukończone 61 lat życia.
Była także wyłączną właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 8,28 ha położonego we wsi K.
Zarzut, iż o przejęcie na własność Państwa tego gospodarstwa nastąpiło z naruszeniem prawa własności F. P. jako spadkobiercy M. P. będącego do chwili swojej śmierci w 1970r. współwłaścicielem gospodarstwa, nie mógł być uwzględniony, ponieważ zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1973r. nr [...] wyłączną właścicielką gospodarstwa była S. P. Miała ona zatem prawo do rozporządzenia swoją własnością. Prawo to zrealizowała występując z wnioskiem do organu administracji państwowej o przejęcie gospodarstwa rolnego w zamian za rentę.
Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] grudnia 1977r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego o pow. 8,28 ha bez zabudowań, położonego we wsi K. była w pełni zgodna z wnioskiem właścicielki i nie naruszała obowiązującego prawa.
Skoro zatem S. P. jako właścicielka całego gospodarstwa rolnego (na podstawie aktu własności ziemi z [...] sierpnia 1973r.) mogła skutecznie rozporządzać swoim gospodarstwem, to prawidłowo organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważność decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za rentę. Decyzja ta bowiem nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak też utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. nie naruszają prawa w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI