IV SA 3373/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie rowu melioracyjnego, uznając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Skarżący zarzucili organom administracji budowlanej i nadzoru budowlanego niewłaściwe rozpatrzenie sprawy dotyczącej poszerzenia i pogłębienia rowu melioracyjnego, twierdząc, że prace te wykraczają poza zakres konserwacji i wymagają pozwolenia wodnoprawnego. Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. WSA w Warszawie uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym kwestii związanych z Prawem wodnym.
Sprawa dotyczyła skargi J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rowu melioracyjnego na działce nr [...]. Organy administracji uznały, że prace wykonane przez właścicieli działki polegały na konserwacji istniejącego rowu i nie wymagały pozwolenia na budowę ani wodnoprawnego. Skarżący twierdzili jednak, że doszło do znaczącego poszerzenia i pogłębienia rowu, a nawet wykopania go na nowo, co stanowi budowę urządzenia wodnego i narusza przepisy Prawa wodnego, w tym art. 122. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 105 § 1 KPA, wydając decyzję o umorzeniu postępowania zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto, WSA wskazał na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, takich jak zakres prac, zmiana ukształtowania terenu oraz potencjalne naruszenie Prawa wodnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Prace te mogą wykraczać poza zakres konserwacji i wymagać pozwolenia wodnoprawnego, a organy administracji miały obowiązek to zbadać.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wystarczająco zakresu prac, w szczególności czy nie doszło do naruszenia przepisów Prawa wodnego, w tym art. 122, co mogłoby wskazywać na budowę urządzenia wodnego, a nie konserwację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
p.wod. art. 122 § 1
Ustawa - Prawo wodne
Zmiana ukształtowania terenu na gruntach przyległych do wód, mająca wpływ na warunki przepływu wody, może wymagać pozwolenia wodnoprawnego.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wyjaśniły, czy prace przy rowie nie stanowiły budowy urządzenia wodnego wymagającego pozwolenia wodnoprawnego. Organy nie rozpatrzyły wszechstronnie materiału dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Decyzja o umorzeniu postępowania była niezgodna z przepisami KPA, gdyż sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji o bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas , gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy nie można również w ten sposób także załatwiać sprawy wówczas, gdy okoliczności faktyczne i prawne podnoszone przez sam organ wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy
Skład orzekający
Halina Kuśmirek
przewodniczący
Bożena Walentynowicz
członek
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących umorzenia postępowania administracyjnego oraz obowiązków organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego w sprawach budowlanych i wodnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z rowem melioracyjnym i przepisami Prawa wodnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących robót budowlanych i ingerencji w środowisko wodne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy umorzenie postępowania jest niezgodne z prawem? WSA wyjaśnia obowiązki organów administracji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 3373/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-04-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Walentynowicz Halina Kuśmirek /przewodniczący/ Mariola Kowalska. /sprawozdawca/ Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i M. W. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie istniejącego rowu zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości W., będącej własnością P. H. B. i Z. B. W niniejszej sprawie w dniu 11 lutego 2002r. zostało wszczęte na wniosek J. G. postępowanie administracyjne w sprawie wykopanego kanału wodnego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. W toku postępowania ustalono , iż wnioskodawca nie jest stroną w postępowaniu i w związku z tym dalsze postępowanie organ prowadził z urzędu. W wyniku ustaleń poczynionych przez organ ustalono, iż na terenie działki o nr [...] istnieje rów odprowadzający wodę z własnej zlewni do rzeki N. Zgodnie z mapą zasadniczą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w Ł. na terenie ww. działki istniał rów w odległości około 2,5 m od granicy działki [...] stanowiącej własność M. i J. W. Sporny odcinek rowu posiada długość około 60 m od istniejącego przepustu drogowego o śr. 1200 mm w ulicy [...]. Głębokość rowu średnio wynosi 2 m, zaś szerokość pomiędzy górnymi krawędziami wynosi około 10 m. Skarpy porośnięte są trawą oraz wierzbą. Dokonane w obecności stron pomiary w terenie potwierdziły zgodność stanu utrwalonego na mapie ze stanem rzeczywistym występującym w terenie. Na podstawie oświadczenia właściciela działki w czerwcu 1998r. organ ustalił, iż dokonał on prac konserwatorskich na przedmiotowym rowie aby spowodować szybsze osuszanie w okresie wiosennym własnej działki. Organ uznał w tej sytuacji, iż inwestor – właściciel działki prowadził prace renowacyjno – konserwatorskie, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Umorzył zatem postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i M. W. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę ich zastrzeżeń podniesionych w trakcie wizji lokalnej w dniu 8 maja 2002r. Ich zdaniem Panowie Z. i H. B. w 1998r. dokonali na swojej działce prac ziemnych polegających na tym , iż na 2/3 długości poszerzyli istniejący strumyk z szerokości około 0,5 m do rozmiaru blisko 10 m szerokości i ponad 2 m głębokości. Natomiast na 1/3 długości kanał został wykopany na nowo z przesunięciem u samego ujścia o 6 m. Do 1998r. ów strumyk przybierał szerokość ok. 3,20 m i głębokość ok. 1,5 m, które to ujście istnieje do dziś. Na potwierdzenie swoich zarzutów przedłożyli "Protokół przekazania znaków punktu geodezyjnego", z którego wynika, iż od punktu geodezyjnego do krawędzi wówczas istniejącego strumyka jest pas łąki o szerokości 29,5 m. Obecnie od tego punktu do krawędzi nowo wykopanego kanału jest ok. 16,5 m. Ponadto ziemią z wykopanego kanału inwestorzy podwyższyli swoją działkę , przez co zmienili ukształtowanie linii brzegowej rzeki N. Do odwołania skarżący dołączyli ponadto pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2002r. w sprawie, m.in. naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego poprzez zmianę ukształtowania terenu na gruntach przyległych do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, iż w załączniku nr 4 do odwołania, który stanowi mapę terenu w skali 1:500, datowaną na dzień 3 marca 1994r., istnieje naniesiony ciek, którego położenie jest zgodne z obecnie istniejącym i nie stwierdza się jego przesunięcia przy ujściu do rzeki N. Szerokość cieku nie została określona wymiarami i można dokonać jego oceny jedynie przez porównanie z naniesioną drogą, co nie zgadza się z twierdzeniem skarżących, że jego szerokość wynosiła około 2 m. Przedstawiony załącznik nr 2 nie może być uznany jako dowód w sprawie, gdyż jest to plan sporządzony przez odwołujących się, a nie przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Ponadto nie znajduje on potwierdzenia we wcześniejszej dokumentacji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J. i M. W. Ponad zarzuty zawarte w odwołaniu skarżący podnieśli ponadto , iż GINB nie ustosunkował się do ich zarzutów dotyczących bezprawnego wykonania nasypu na działce. W sprostowaniu skarżący podali ponadto, iż szerokość nowego koryta kanału w najwęższym jego miejscu, czyli przy ujściu do rzeki N., wynosi 6,50m, natomiast samo dno kanału w najszerszym miejscu ma szerokość 4 m, a w najwęższym 1,5 m , zaś szerokość na środku kanału wynosi 3 m. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podał ponadto, iż jak wynika z akt sprawy w dniu 8 maja 2002r. miała miejsce wizja lokalna, w wyniku której ustalono , iż kanał wodny został zrealizowany w odległości 2,5 m od granicy działki nr [...], ponadto wbrew zarzutom skargi nie może być wykorzystywany jako kanał wodny, ponieważ u jego ujścia znajdują się dwa kręgi o średnicy 1000mm, które uniemożliwiają wykorzystanie kanału dla sprzętu wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, że decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas , gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy . Oznacza to, iż stan faktyczny i prawny są tego rodzaju, iż zbędne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę jak i przez organ z urzędu. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. Nie można również w ten sposób także załatwiać sprawy wówczas, gdy okoliczności faktyczne i prawne podnoszone przez sam organ wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzjach obu instancji były zagadnienia związane z merytorycznym załatwieniem sprawy. W świetle powyższego należało sprawę zakończyć wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Nawet jeżeli organ uznaje bezzasadność żądania strony , to musi to zostać wykazane w decyzji załatwiającej merytorycznie sprawę co do jej istoty , a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż jest to wówczas niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy. Z tej tylko przyczyny decyzje obu instancji nie mogły się ostać. Ponadto w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż właściciele działki nr [...] dokonali prac związanych z poszerzeniem i pogłębieniem istniejącego uprzednio na tej działce rowu melioracyjnego. Organy nie ustaliły jednakże, czy w związku z zakresem i rozmiarem wykonanych prac nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn.zm.) , w szczególności przepisów art. 122 tej ustawy. Skarżący zarówno w skardze jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieśli zarzuty , które nie zostały wyjaśnione przez organ odwoławczy. Skarżący twierdzili, iż szerokość nowego koryta kanału wynosi około 3 m , co oznaczałoby, iż prace wykonane przez Panów H. i Z. B. nie mieszczą się w kategorii prac konserwatorskich , nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Organy nie wyjaśniły również zarzutu przesunięcia linii rowu /kanału?/ w stosunku do znaku punktu geodezyjnego, co ma istotne znaczenie dla ustalenia przedmiotu sprawy. W przypadku bowiem potwierdzenia zarzutu skarżących w tym zakresie przedmiotem postępowania byłaby nie konserwacja urządzenia wodnego, lecz jego budowa. Ponadto organy stwierdziły, iż inwestorzy dokonali zmiany ukształtowania terenu przy rzece N. w związku z prowadzonymi pracami. Rozpoznając sprawę organy pominęły tę kwestię, tymczasem należałoby zbadać, czy zakres zmiany nie wypełnia dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego , co miałoby istotne znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy. Brak ustaleń także w oparciu o znajdujące się w aktach dowody powoduje brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego co prowadzi do naruszenia art. 7 kpa. Natomiast nierozpatrzenie w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego uchybia przepisowi art. 77 § 1 kpa. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI