IV SA 3268/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą reformy rolnej, uznając, że postępowanie nieważnościowe nie wykazało rażącego naruszenia prawa przy przejęciu nieruchomości.
Skarga dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o przejęciu nieruchomości ziemskiej na cele reformy rolnej. Skarżący domagali się zadośćuczynienia i zwrotu części majątku. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i nie pozwala na badanie sprawy co do istoty, a wady wymienione w art. 156 kpa nie zostały stwierdzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. R., W. R., A. N. i M. M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. stwierdzającą, że nieruchomość ziemska o powierzchni 209,04 ha podlega przepisom dekretu o reformie rolnej. Skarżący domagali się zadośćuczynienia i zwrotu części majątku, argumentując, że przejęta nieruchomość jest rozprzedawana. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i polega na ocenie wystąpienia wad określonych w art. 156 kpa, a nie na badaniu sprawy co do jej istoty. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani innych wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, a nieruchomość dworska była funkcjonalnie związana z całością majątku. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest ocena, czy kwestionowane akty dotknięte są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, a nie rozpatrywanie sprawy co do jej istoty.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił nadzwyczajny charakter postępowania nieważnościowego i zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, co wyklucza wykładnię rozszerzającą i badanie merytoryczne sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji jest zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej. Dotyczy wad formalnych i rażącego naruszenia prawa.
Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 2 § ust. 1 lit. e
Określa kryteria nieruchomości podlegających przejęciu na cele reformy rolnej, w tym nieruchomości ziemskie o określonej powierzchni.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje kwestię wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § §1
Dotyczy rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i nie pozwala na badanie sprawy co do jej istoty. Nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani innych wad z art. 156 kpa. Nieruchomość dworska była funkcjonalnie związana z całością majątku ziemskiego podlegającego reformie rolnej.
Odrzucone argumenty
Żądanie zadośćuczynienia i zwrotu majątku w postępowaniu nieważnościowym. Zarzuty dotyczące rozsprzedaży części majątku przez Skarb Państwa. Kwestionowanie interpretacji pojęcia 'nieruchomość ziemska' w kontekście dekretu o reformie rolnej.
Godne uwagi sformułowania
Istotą tego postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena, czy kwestionowane akty dotknięte są którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy, co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Wszyscy skarżący wielokrotnie podnoszą w swoich pismach, że ich problemy może rozstrzygnąć ustawa reprywatyzacyjna.
Skład orzekający
Tadeusz Cysek
przewodniczący
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Wojciech Mazur
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz stosowanie przepisów dekretu o reformie rolnej w kontekście nieruchomości ziemskich i zespołów pałacowo-parkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z okresu PRL, choć zasady postępowania nieważnościowego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznej reformy rolnej i jej konsekwencji, co może być interesujące z perspektywy prawnej i historycznej, choć sam wyrok jest proceduralny.
“Czy można odzyskać majątek przejęty na mocy dekretu o reformie rolnej? Sąd wyjaśnia granice postępowania nieważnościowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 3268/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-08-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Tadeusz Cysek /przewodniczący/ Wojciech Mazur /sprawozdawca/ Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant A. Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. R., W. R., A. N., M. M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie reformy rolnej -oddala skargę- Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. stwierdzającej, że nieruchomość ziemska [...] o ogólnej powierzchni 209,04 ha / wraz z zespołem pałacowo -parkowym / podlega w całości przepisom art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /jednolity tekst: Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zra./. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nieruchomość ziemska [...] stanowiąca własność braci A. i F. R. z uwagi na ogólną powierzchnię 209,04 ha spełniała kryteria dekretu i podlegała w całości przejęciu na cele reformy rolnej, łącznie z zespołem pałacowo - parkowym, dlatego brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż decyzja wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyli J. R., W. R., A. N. i M. M. K. podnosząc, iż decyzja rozstrzyga w sprawach, o które nie występowali a mianowicie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., żądali tylko zadośćuczynienia z uwagi na poniesione przez ich rodzinę straty w związku z utratą majątku. Ponadto zarzucili, iż przejęta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość jest rozprzedawana osobom prywatnym a oni od wielu lat nie mogąjej odzyskać, wnieśli również o ewentualne przyznanie mienia zastępczego za przejęty majątek. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ponowne rozpatrzenie sprawy nie potwierdziło ażeby decyzja organu stopnia wojewódzkiego wydana została z rażącym naruszeniem prawa jak i również innych wad przewidzianych przepisem art. 156 kpa, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skargę od powyższej decyzji złożyli J. R., W. R., A. N. i M. M. K., podnieśli, iż nie kwestionują dekretu o reformie rolnej jednakże za przejęty i rozparcelowany majątek należy im się odszkodowanie a ponadto część majątku, która nie została rozparcelowana powinna zostać zwrócona spadkobiercom. Podtrzymali zgłaszany wcześniej zarzut, iż przejęta przez Skarb Państwa nieruchomość jest rozprzedawana prywatnym osobom. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest postępowaniem nadzwyczajnym. Istotą tego postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena, czy kwestionowane akty dotknięte są którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy, co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Postępowanie nieważnościowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma skarżących z dnia 20 lipca 2001 r., w którym to przedstawili historię przejętego majątku ziemskiego [...] i wnieśli o " przyznanie nam zadośćuczynienia moralnego i materialnego z tytułu doznanych prześladowań, przyznanie odszkodowania z tytułu przejęcia całości majątku i zwrot części naszego majątku wraz z domem rodzinnym, która nie uległa parcelacji". Wniosek ten nie wskazuje wprost jednej z przyczyn stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa, nie jest to jednak wiążące dla organu, który i tak musi z urzędu zbadać czy nie zaistniała jedna z przesłanek nieważnościowych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po zbadaniu dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, która stanowiła podstawę do wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. nie stwierdził zaistnienia żadnej z przesłanek przewidzianych treścią art. 156 § 1 kpa a bardziej szczegółowo zajął się kwestią wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się w tym miejscu do ustaleń stanu faktycznego to za bezsporne należy przyjąć, iż nieruchomość o pow. 3.07 ha stanowiąca zabudowania dworskie majątku [...] była nierozerwalnie związana funkcjonalnie z całym majątkiem, przyznają to sami skarżący w pismach: z dnia 20 lipca 2001 r. / wszczynającego postępowanie nieważnościowe/, z dnia 13 sierpnia 2002 r. i podczas wyjaśnień złożonych na rozprawie. Dlatego też należy przyjąć, iż brak było podstaw w chwili wydania decyzji przez wojewodę [...] do przyjęcia, iż przedmiotowa nieruchomość nie podpada pod działanie przepisu art. 2 lit. 3 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pozwala to na jednoznaczne stwierdzenie, iż decyzja ta nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa a w szczególności wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Również podniesione w skardze zarzuty nie dają podstaw na przyjęcie, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. została wydana z naruszeniem prawa. Można mieć uwagi do interpretacji niektórych przepisów dekretu o reformie rolnej przedstawionych w uzasadnieniach decyzji wojewody [...] i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w szczególności interpretacji pojęcia "nieruchomość ziemska", jednakże nie są to podstawy do przyjęcia, iż postępowanie było przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi to większość przedstawionych w niej problemów nie dotyczy prawidłowości postępowania, którego badaniem zajmował się Sąd rozpoznający przedmiotową skargę i wykraczają poza ramy tegoż postępowania. Jak sami skarżący wielokrotnie podnoszą w swoich pismach, że ich problemy może rozstrzygnąć ustawa repry watyzacyj na. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.. Na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI