IV SA 3252/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniapozwolenie na budowęwspółwłasność nieruchomościzarząd nieruchomością wspólnąstwierdzenie nieważności decyzjiprawo administracyjnepostępowanie nadzorcze

WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB stwierdzającą nieważność pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu, uznając, że organy nadzoru nie wykazały rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu pierwotnej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu biurowego na restaurację. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB, uznając, że organy nadzoru nie wykazały, iż pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ brak było dowodów na współwłasność nieruchomości w dacie wydania pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] czerwca 2002 r., która utrzymywała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 1999 r. Pozwolenie to dotyczyło zatwierdzenia projektu budowlanego i zmiany sposobu użytkowania lokalu biurowego na restaurację. Organy nadzoru uznały, że pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor nie wykazał zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty dotyczące części wspólnych budynku. Sąd uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że organy nadzoru nie wykazały w sposób wystarczający, iż w dacie wydania pierwotnej decyzji istniała współwłasność nieruchomości ujawniona w księdze wieczystej, co byłoby warunkiem koniecznym do żądania zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd podkreślił, że brak wpisu do księgi wieczystej uniemożliwia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w tym zakresie, a późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości nie mają znaczenia dla oceny legalności pierwotnej decyzji w trybie nadzoru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności nie jest zasadne, ponieważ organy nadzoru nie wykazały, że w dacie wydania pierwotnej decyzji istniała ujawniona w księdze wieczystej współwłasność, co jest warunkiem koniecznym do żądania zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty dotyczące części wspólnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla oceny rażącego naruszenia prawa w kontekście zgody współwłaścicieli kluczowe jest ujawnienie współwłasności w księdze wieczystej na dzień wydania pierwotnej decyzji. Brak takiego wpisu uniemożliwia stwierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli późniejsze czynności prawne wykazały istnienie współwłasności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

P.b. art. 32 § 4 pkt 2

Prawo budowlane

Wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty budowlane dotyczące części wspólnych nieruchomości, jeśli zmiana sposobu użytkowania lokalu przekracza zwykły zarząd.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu nadzoru w przypadku naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych, zakaz rozszerzającej interpretacji wad.

u.w.l. art. 6

Ustawa o własności lokali

Dotyczy powstania wspólnoty mieszkaniowej i zarządu nieruchomością wspólną.

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Określa właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. – w sprawie warunków trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części art. 8 ust. 1 pkt 6

Dotyczy obowiązku legitymowania się przez inwestora dowodem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru nie wykazały, że w dacie wydania pierwotnej decyzji istniała ujawniona w księdze wieczystej współwłasność nieruchomości, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w zakresie braku zgody współwłaścicieli. Późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzoru.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów nadzoru oparta na założeniu rażącego naruszenia prawa z powodu braku zgody wszystkich współwłaścicieli, mimo braku dowodów na ujawnioną współwłasność w kluczowym momencie.

Godne uwagi sformułowania

brak jego powoduje, że nie sposób uznać, iż w dacie wydawania kontrolowanej decyzji zgoda ewentualnych współwłaścicieli była wymagana. Dla stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji bez znaczenia były dokonane po dniu [...] marca 1999 r. czynności prawne takie jak późniejszy wpis do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości, czy też sprostowanie aktu notarialnego. Prowadząc niniejsze postępowanie organy nadzoru naruszyły zawartą w art. 7 kpa zasadę zobowiązującą je do dokładnego uzupełniania stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu braku zgody współwłaścicieli kluczowe jest ujawnienie współwłasności w księdze wieczystej na dzień wydania pierwotnej decyzji oraz że późniejsze zmiany stanu prawnego nie wpływają na ocenę legalności w trybie nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ujawnionej współwłasności w księdze wieczystej w momencie wydawania pierwotnej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i administracyjnego związanego z własnością nieruchomości i zgodą współwłaścicieli, co jest istotne dla prawników praktyków.

Kluczowe znaczenie księgi wieczystej: Sąd wyjaśnia, kiedy zgoda współwłaścicieli jest niezbędna przy zmianie sposobu użytkowania lokalu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3252/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Kowalska
Sygn. powiązane
OSK 1434/04 - Wyrok NSA z 2005-07-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSAAgnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. i T. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i adaptację lokalu biurowego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. P. w K. na restaurację [...] wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu – utrzymał zaskarżona decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził co następuje;
Zamierzenie inwestycyjne polegające na zmianie sposobu użytkowania i adaptacji lokalu biurowego na restaurację wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu, przekracza zwykły zarząd nieruchomością wspólną i wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Wynika to z brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. – w sprawie warunków trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (dz. U. z 1995 r. nr 10, poz. 47).
W niniejszej sprawie w chwili wydania kontrolowanej decyzji inwestor nie wykazał, iż dysponuje zgodą wszystkich współwłaścicieli na wykonanie w/w robót. Zmiana sposobu użytkowania lokalu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością wspólną, wobec czego wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak tej zgody powoduje, że należy uznać, iż kontrolowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję ze skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpili I. i T. S..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, ze wydana ona została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także przepisów ustawy o własności lokali.
W dniu wydawania kontrolowanej decyzji o stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości rozstrzygała treść aktu notarialnego z dnia [...].08.1998 r. Z w/w aktu wynikało, że skarżący są jedynymi właścicielami nieruchomości.
Dopiero postanowienie Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2001 r. odmawiające wpisu do księgi wieczystej, zwróciło uwagę na zwarte w akcie notarialnym błędne sformułowanie, w tym względzie, oparte zresztą na wadliwie dokonanym wpisie do księgi wieczystej.
Niezależnie od tego podnieśli, że w związku z wyodrębnieniem w przedmiotowej nieruchomości 10 lokali, stosownie do brzmienia art. 6 ustawy o własności lokali powstała wspólnota mieszkaniowa. W tej sytuacji do zarządu nieruchomością mają zastosowanie przepisy w/w ustawy a nie prawa cywilnego. W imieniu wspólnoty mieszkaniowej winien działać zarząd, który do obecnej chwili nie został powołany z winy M. K. Dodali też, że aktualnie większość współwłaścicieli wyraziła zgodę na wykonanie w/w robót budowlanych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu handlowego na restaurację – z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest, czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przy czym, z uwagi na powołaną w art. 16 § 2 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych, żadna z w/w wad nie może być interpretowana rozszerzająco.
Stwierdzając nieważność kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji organy nadzoru przyjęły, iż w rażący sposób naruszony został art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. nr 10, poz. 47). Z przepisów tych wynika bowiem obowiązek legitymowania się przez inwestora dowodem stwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organów nadzoru, warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony, ponieważ inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości mimo, iż zakres robót wykonywanych w związku ze zmianą przeznaczenia lokalu obejmował części wspólne budynku, takie jak zmianę wyglądu elewacji, montaż instalacji na ścianach konstrukcyjnych, wyburzenia i wymurowania dokonywane na tych ścianach.
Zgodzić należy się z organami nadzoru, że o ile roboty remontowe dokonywane w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu dotyczą jego części wspólnych, wymagana jest na ich prowadzenie zgoda wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyć jednak należy, że osobom tym prawo to musiało przysługiwać w dacie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych.
W niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie miał zatem zapis w księdze wieczystej na dzień wydania decyzji tj. [...] marca 1999 r. W aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nr [...], z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w tym czasie współwłasność. Nadto z przedstawionego na rozprawie pisma Sądu Rejonowego w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych zdaje się wynikać, iż udziały M. i M. K. we współwłasności nieruchomości objętej Kw nr [...] nie były w/w okresie ujawnione. W tej sytuacji skoro przesadzające znaczenie w sprawie wykazania prawa własności do nieruchomości ma wpis do księgi wieczystej, brak jego powoduje, że nie sposób uznać, iż w dacie wydawania kontrolowanej decyzji zgoda ewentualnych współwłaścicieli była wymagana. W aktualnym stanie faktycznym sprawy brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż badana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i to rażącym.
Do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem w/w przepisów niezbędnym było wykazanie, iż w tym czasie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oprócz inwestora były inne osoby, których prawa zostały ujawnione w księdze wieczystej nr [...].
Dla stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji bez znaczenia były dokonane po dniu [...] marca 1999 r. czynności prawne takie jak późniejszy wpis do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości, czy też sprostowanie aktu notarialnego. Mogą one stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Reasumując stwierdzić należy, że posiadany aktualnie w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym bardziej, że naruszenie to ma rażący charakter. Prowadząc niniejsze postępowanie organy nadzoru naruszyły zawartą w art. 7 kpa zasadę zobowiązującą je do dokładnego uzupełniania stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Mając na uwadze, że naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy zatem na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI