IV SA 3213/02

IV SA 3213/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Bogusław Moraczewski
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pomostu drewnianego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2002 r. II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2002 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał M. C. rozbiórkę drewnianego pomostu wybudowanego na jeziorze [...] przy nieruchomości stanowiącej własność J. i M. C. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł ,że przeprowadzono w dniu 16 kwietnia 2002 r. wizję na przedmiotowym jeziorze i ustalono w oparciu o oświadczenie inwestora , że pomost drewniany został wykonany na przełomie lat 1997 – 1998 . M. C. nie posiadał pozwolenia na budowę tego obiektu ale posiadał pozwolenie wodno- prawne wydane dnia [...] listopada 1998 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. na warunkach iż pomost ma być : wybudowany zgodnie z projektem , ogólnie dostępny , z terminem ważności pozwolenia do [...] .12.2006 r. Organ ustalił , że pozwolenie wodnoprawne nie upoważniało inwestora do budowy i zakwalifikował obiekt jako zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej . Nadto ustalił ,że nie zachodzą warunki do zastosowania art. 49 prawa budowlanego gdyż nie upłynęło jeszcze 5 lat od chwili budowy obiektu .
Od decyzji z dnia [...] maja 2002 r. nakazującej rozbiórkę odwołanie złożył M. C. Podnosił w nim , że uzyskując pozwolenie wodnoprawne w dniu [...] listopada 1996 r. nie był świadomy , że powinien uzyskać także pozwolenie na budowę pomostu .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu organ wskazał , że zasadnie organ I instancji przyjął iż w sprawie należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego i orzec rozbiórkę do której organ był zobligowany. Nadto wskazał , że pomost jest obiektem budowlanym stosownie do art. 3 Prawa budowlanego i zgodnie z art. 28 roboty budowlane ( w tym budowę pomostu ) można rozpocząć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę . Na realizację budowy pomostu niezbędne było takie pozwolenie bowiem art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie przewidują tego typu obiektów co uzasadniałoby brak konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę . Względy ekonomiczne czy społeczne nie mogły stanowić o odstąpieniu od orzeczenia rozbiórki.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki wniósł M. C. Podniósł w nim brak świadomości co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy wcześniej dysponował pozwoleniem wodnoprawnym. Nadto wskazał na ekonomiczną bezzasadność rozbiórki w sytuacji gdy nowy pomost wybudowany zgodnie z ewentualnie otrzymanym pozwoleniem na budowę powstanie w tym samym miejscu .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe argumenty i wniósł o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie za materialnoprawną podstawę wydawanych decyzji organy uznały art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Przepis ten nakazuje organom nadzoru budowlanego orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wobec tego kwestią podstawową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy wybudowany przez skarżącego drewniany pomost na jeziorze [...] na stanowiącej jego własność działce i służący do celów rekreacyjnych wymagał pozwolenia na budowę. Pozwolenie takie będzie wymagane wówczas, gdy obiekt ten zostanie uznany za budowlę hydrotechniczną. Stosownie bowiem do brzmienia art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów prawa wodnego jedynie w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych.
Definicja budowli hydrotechnicznej została zawarta w § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 21, poz. 111). Z treści tego przepisu wynika, że przez budowlę hydrotechniczną należy również rozumieć "budowle, wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, a w szczególności: zapory ziemne i betonowe, jazy, upusty, przelewy i spusty, śluzy żeglugowe, wały przeciwpowodziowe, przepusty, śluzy wałowe i mnichy, siłownie i elektrownie wodne, ujęcia śródlądowych wód powierzchniowych, wyloty ścieków, czasze zbiorników wodnych, wraz ze zboczami i skarpami, pompownie, kanały, sztolnie, rurociągi hydrotechniczne, syfony, lewary, akwedukty, stopnie wodne i progi, budowle regulacyjne na rzekach i potokach, grodzie, nadpoziomowe stawy gromadzące substancje płynne i półpłynne, porty, baseny, zimowiska, pirsy, mola, nabrzeża, bulwary, pochylnie i falochrony na wodach śródlądowych, przepławki dla ryb, w tym łososiowatych". Wymieniając przykładowo obiekty i urządzenia uznane za budowle hydrotechniczne, ustawodawca nie wymienił pomostów.
W tej sytuacji należy odnieść się do przedstawionej na wstępie cytowanego przepisu charakterystyki tych obiektów. Muszą to być budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich.
Stwierdzając, że sporny pomost stanowi budowlę hydrotechniczną, organy administracji nie wykazały, że obiekt spełnia te warunki, to znaczy służy gospodarce wodnej i wpływa na kształtowanie zasobów wodnych. Należy przy tym podkreślić, że sformułowanie powyższego przepisu świadczy, iż wymienione wyżej warunki powinny być spełnione łącznie.
Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że pomost ma niewielkie rozmiary . Brak jest dowodów wskazujących na prowadzenie przez inwestora działalności gospodarczej na wodach jeziora związanej z tym pomostem. Wręcz przeciwnie ma on być ogólnie dostępny .A zatem w obecnym stanie sprawy brak jest podstaw do uznania tego pomostu za budowlę hydrotechniczną.
W ocenie Sądu, mały drewniany pomost, używany do celów rekreacyjnych przez właściciela działki przylegającej do jeziora, ze względu na swoje gabaryty, jak i cel, któremu służy, nie mieści się w kategorii obiektów zaliczanych do budowli hydrotechnicznych. Nie ma on bowiem żadnego znaczenia dla gospodarki wodnej, jak również nie ma wpływu na kształtowanie zasobów wodnych. Wymienione przykładowo w § 4 cytowanego rozporządzenia mola, nabrzeża i bulwary, ze względu na ich wielkość, sposób użytkowania oraz cel, któremu służą, stanowią - mimo pewnego podobieństwa - inne rodzajowo obiekty niż kwestionowany pomost.
Zaliczenie pomostów do obiektów, na których wykonanie musi być udzielone pozwolenie wodnoprawne, nie przesądza o konieczności uzyskania dodatkowo pozwolenia na budowę. Stosownie do cytowanego już art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego w stosunku do obiektów budownictwa wodnego pozwolenie na budowę jest wymagane jedynie wówczas, kiedy stanowią one jednocześnie budowle hydrotechniczne. Tylko wtedy bowiem do obiektów budownictwa wodnego mogą mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego, w tym również art. 48 tej ustawy. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2002 w sprawie IV SA 1752/00 , ONSA 2003/4/131 )
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że brak było podstaw do zakwalifikowania kwestionowanego pomostu jako budowli hydrotechnicznej. Do tego rodzaju obiektów budownictwa wodnego mają wyłącznie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, w tym art. 82 ust. 1 pkt 7. Nie ma natomiast podstaw do stosowania wobec tego rodzaju obiektów przepisów prawa budowlanego. Skoro postawienie tego pomostu nie wymagało - oprócz posiadanego już pozwolenia wodnoprawnego - uzyskania zezwolenia władz budowlanych na jego budowę, brak było przesłanek do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 48 prawa budowlanego.
Ujawnione naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] maja 2002 r. - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) .
Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II i III wyroku.