IV SA 3180/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadbudowasamowolne roboty budowlanezmiana sposobu użytkowaniagranica działkinaruszenie prawa własnościnadzór budowlanyprawo budowlanewarunki techniczneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego dotyczące samowolnej nadbudowy budynku gospodarczego, wskazując na błędy proceduralne i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

Skarga dotyczyła samowolnej nadbudowy budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na cele hotelowe. Organy nadzoru budowlanego nakazały wypełnienie otworów okiennych, uznając, że pozostałe spełniają normy z 1974 r. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały legalności pierwotnych obiektów, nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżących dotyczących naruszenia granicy działki i nie wyjaśniły stanu faktycznego w sposób kompletny.

Sprawa dotyczyła skargi K. K., T. K., M. K., R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą I. R. wypełnienie samowolnie wykonanych otworów okiennych w nadbudowanej części budynku gospodarczego. Skarżący zarzucali samowolną nadbudowę kondygnacji nad garażem i komórkami, zmianę ich przeznaczenia na pokoje hotelowe, naruszenie granicy działki oraz zasłanianie dostępu do światła. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały samowolne użytkowanie, a następnie nakazały doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, opierając się m.in. na opinii technicznej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie zbadały w sposób wszechstronny stanu faktycznego, w szczególności legalności i daty powstania obiektów, na których dokonano nadbudowy. Sąd wskazał na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżących. Ponadto, organ odwoławczy nie rozpatrzył merytorycznie wszystkich żądań strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nie zbadały wszechstronnie stanu faktycznego, nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżących i naruszyły zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły legalności pierwotnych obiektów, na których dokonano nadbudowy, nie zbadały naruszenia granicy działki i nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 1c

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 50 § 1 pkt 1 i pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 71 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 81c

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 2 i ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa art. 270 § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie zbadały legalności pierwotnych obiektów budowlanych. Organy nie odniosły się do zarzutów skarżących dotyczących naruszenia granicy działki. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ odwoławczy nie rozpatrzył merytorycznie wszystkich żądań strony.

Godne uwagi sformułowania

nie zbadały legalności oraz daty wybudowanego budynku gospodarczego który został nadbudowany naruszył zasady wyrażone w art. 7 k.p.a., art. 8 kpa., art. 9 kpa i art. 77 kpa nie uczynił tego i nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem argumenty podnoszone przez skarżących nie dotyczą meritum sprawy

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Krystyna Tomaszewska

sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niewłaściwe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego, w szczególności w zakresie ustalania stanu faktycznego i rozpatrywania zarzutów stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nadzoru budowlanego i wymagań proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli sam problem samowolnej zabudowy jest oczywisty. Podkreśla wagę dokładnego badania stanu faktycznego.

Błędy proceduralne organów nadzoru budowlanego doprowadziły do uchylenia decyzji w sprawie samowolnej nadbudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3180/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Mariola Kowalska.
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 492/05 - Wyrok NSA z 2006-04-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg K. K., T. K., M. K., R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
7/IV SA 3177/03
U Z A S A D N I E N I E
Pismami z dnia 21 lutego 2000r i 6 marca 2000r M., T. i R. K.- współwłaściciele działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], informowali o dokonanej przez ich sąsiada właściciela działki nr [...] I. R., nielegalnej nadbudowie kondygnacji nad garażem i kilkoma komórkami znajdującymi się na granicy działek, domagając się jej rozbiórki.
Z pism powyższych wynika, iż I. R. na komórkach z których jedna spełniała rolę garażu dobudował kondygnację i przerobił te pomieszczenia na pokoje hotelowe wykonując w nich okna wychodzące na działkę skarżących i zasłaniając im dostęp do naturalnego oświetlenia.
Ponadto I. R. zburzył ogrodzenie między działkami i pobudował nowe wchodząc 70cm w głąb działki skarżących na długości 50 m.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2001r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na podstawie art. 50 ust 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 71 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego w [...] przy ul. [...] wstrzymał samowolne użytkowanie budynku gospodarczego jako budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu podał, iż w związku ze skargą R., T. i M. K. dotyczącą wykonania przez I. R. przebudowy budynku gospodarczego na cele mieszkalne przeprowadzono oględziny, które wykazały, iż inwestor R. przebudował samowolnie w latach 1996/97 budynek gospodarczy na cele mieszkalne.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga pozwolenia stosownie do art. 71 ust 3 prawa budowlanego wobec czego należało wstrzymać samowolne użytkowanie budynku gospodarczego.
Od postanowienia tego odwołanie wniósł inwestor, który następnie w dniu 15.10.2001r złożył pismo informujące o zaprzestaniu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkalne i fakt ten potwierdzony został przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...].10.2001r w związku z czym organ pierwszej instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2002r na podstawie art. 105§1 kpa umorzył postępowanie zażaleniowe administracyjne w ramach nadzoru budowlanego.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] na podstawie art. 81 c ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r z późn. zm.) nałożył na I. R. obowiązek przedstawienia opinii stanu technicznego budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...], w zakresie " czy wykonana przebudowa jest zgodna z obowiązującymi warunkami techniczno-budowlanymi i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia", wykonanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane w terminie jednego miesiąca.
W uzasadnieniu podał, iż inwestor dokonał przebudowy istniejącego poddasza nieużytkowego budynku gospodarczego na cele mieszkalne, w związku z czym "przed podjęciem ostatecznej decyzji należy ustalić jaki zakres robót budowlanych został wykonany i czy dokonana przebudowa spełnia warunki techniczno-budowlane".
W dniu 5 sierpnia 2002r inwestor przedłożył opinię techniczną wraz z inwentaryzacją powykonawczą, z której to opinii wynika, iż budynek pod względem bezpieczeństwa konstrukcji pobudowany jest zgodnie ze sztuką budowlaną i jego użytkowanie nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Następnie, decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2002r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane, nakazał I. R. wypełnienie wykonanych samowolnie otworów okiennych w elewacji budynku gospodarczego materiałem o odporności ogniowej 60 minut od strony nieruchomości państwa K. tj. trzech okien o wymiarach w świetle ościeży 1.10 x 1.10m, jednego okna o wymiarach w świetle ościeży 1.10 x 1.10m i jednego okna o wymiarach w świetle ościeży 1.00 x 0.60m.
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2000r oględziny nieruchomości w wyniku których ustalił, iż inwestor samowolnie przebudował w latach 1996/97 budynek gospodarczy na cele mieszkalne.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2002r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku, a następnie wobec zaprzestania przez inwestora użytkowania pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkalne, organ drugiej instancji umorzył postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o przedłożoną przez inwestora opinię techniczną uznał, iż istnieje możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Z opinii tej wynika, iż w trakcie przebudowy inwestor wykonał od strony granicy z nieruchomością państwa K. samowolnie otwory okienne naruszając § 270 ust 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994rw sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w myśl którego, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki.
Pozostałe otwory okienne znajdujące się w tej ścianie zostały wykonane w okresie obowiązywania ustawy prawo budowlane z 1974r dlatego spełniają wymogi obowiązujących wówczas przepisów techniczno-budowlanych.
Wykonanie przez inwestora obowiązków nałożonych niniejszą decyzją doprowadzi zdaniem organu pierwszej instancji budynek do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r, po rozpatrzeniu odwołania K., M., R. i T. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W opinii organu odwoławczego, postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego zostało przeprowadzone prawidłowo.
Słusznie organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi przedłożyć opinię techniczną w trybie art. 81c prawa budowlanego z 1994r, a następnie prawidłowo postąpił nakładając obowiązek doprowadzenia wykonanych pięciu otworów okiennych do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organu odwoławczego kwestie podnoszone w odwołaniu nie odnoszą się do meritum sprawy, a naruszenie prawa własności może być jedynie rozpatrywane przed sądem powszechnym
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli K., T., M. i R. K..
W skardze podnoszą, iż inwestor I. R.nabył w 1990r od W. H. przedmiotową nieruchomość zabudowaną parterowym budynkiem mieszkalnym oraz drewnianymi budynkami typu wiata, które nie miały stałego fundamentu, zostały postawione bez pozwolenia i projektu w ostrej granicy z działką skarżących i służyły jako zadaszenie składowanego drewna
W 1999r I. R. wykorzystując nieobecność skarżących obmurował drewniane komórki suporeksem przekraczając granicę działki o 26cm.
Po samowolnej zabudowie inwestor otrzymał decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy dachu nad budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
Skarżący podnoszą, iż dysponując tą decyzją I. R. wybudował samowolnie hotel dwukondygnacyjny o powierzchni 200m z jedenastoma oknami i spadkiem dachu na stronę ich działki. przekraczając jej granicę oraz przekraczając limit powierzchni budowlanej swojej działki.
Wnoszą o nakazanie rozbiórki budynków gospodarczych samowolnie wybudowanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując swoje stanowisko wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r- przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga jest zasadna.
Organy nadzoru budowlanego w oparciu o dokonane w dniu [...] kwietnia 2000r oględziny obiektu budowlanego przyjęły, iż inwestor dokonał samowolnie w latach 1996/97 przebudowy istniejącego poddasza nieużytkowego budynku gospodarczego na cele mieszkalne, wykonując otwory okienne od strony granicy z nieruchomością państwa K., czym naruszył § 270 ust 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2000r wynika tymczasem, iż inwestor nie dokonał przebudowy istniejącego poddasza nieużytkowego budynku mieszkalnego lecz dokonał samowolnej nadbudowy części warsztatowej, którą następnie zaadaptował na cele mieszkalne (wynajem)
Z załącznika graficznego do protokołu oględzin oraz z pięciu wykonanych zdjęć wynika, iż w miejscu stryszku nad byłym warsztatem znajduje się nadbudowa w postaci ścian z bloczków z oknami o różnych wymiarach.
Wybudowana została również galeria wspornikowa z balustradą i zadaszeniem z blachy falistej od istniejącej zewnętrznej klatki schodowej, która została wykonana do pomieszczeń będących na pierwszym piętrze.
Protokół oględzin zawiera opis części parterowej obiektu w której znajdują się cztery pokoje, pralnia, wnęka prysznicowa, kuchnia i dwa w.c. oraz kotłownia gazowa, natomiast w części pierwszego piętra znajduje się kuchnia, cztery pokoje, łazienka i w.c., a także została zainstalowana samowolnie instalacja wodno-kanalizacyjna, a przy remoncie dachu podniesiono ściany o 70cm.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił na podstawie oświadczeń inwestora, że nadbudowa ta łącznie z zewnętrzną klatką schodową była wykonana w latach 1996/97 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wobec tych jednoznacznych ustaleń zawartych w protokole oględzin za zasadny należy przyjąć zarzut, iż inwestor dokonał samowolnej nadbudowy budynków gospodarczych.
Organy nadzoru budowlanego nie zbadały legalności oraz daty wybudowanego budynku gospodarczego który został nadbudowany, dlatego nie można odnieść się do zarzutu skarżących, którzy twierdzą, iż nadbudowa została wykonana nad nielegalnie postawionymi przez W. H. wiatami.
Skarżący w swoich pismach podnosili, iż przed 1990r istniały w granicach działek drewniane komórki służące poprzedniemu właścicielowi działki nr [...] W. H. do składowania materiałów budowlanych podczas budowy domu mieszkalnego, a jedna z nich spełniała rolę garażu.
Po zakupie działki przez I. R. w 1990r dokonał on nadbudowy nad tymi komórkami.
Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie odniósł się w ogóle do tych twierdzeń skarżących i nie ustalił jakie obiekty budowlane znajdowały się na działce w dacie zakupu jej aktem notarialnym przez I. R., czym naruszył zasady wyrażone w art. 7 k.p.a., art. 8 kpa., art. 9 kpa i art. 77 kpa
W tej sytuacji niezrozumiałe jest uzasadnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] września 2002r, która nakazuje inwestorowi wypełnienie wykonanych samowolnie pięciu otworów okiennych w elewacji budynku gospodarczego przy stwierdzeniu, iż pozostałe otwory okienne zostały wykonane w okresie obowiązywania ustawy prawo budowlane z 1974r dlatego spełniają wymogi obowiązujących wówczas przepisów techniczno-budowlanych, a wykonanie nałożonych decyzją obowiązków doprowadzi budynek do stanu zgodnego z prawem.
W odwołaniu skarżący ponownie podnieśli fakt obmurowania przez inwestora drewnianych komórek stojących w granicy działek z naruszeniem własności ich działki oraz nadbudowania nad nimi piętra z oknami i spadkiem dachu na stronę ich działki, domagając się rozbiórki obiektu.
Organ odwoławczy był obowiązany ponownie merytorycznie sprawę rozpatrzyć, co oznacza, że miał obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
Organ drugiej instancji nie uczynił tego i nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem argumenty podnoszone przez skarżących nie dotyczą meritum sprawy.
Mając zatem na uwadze, iż w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, nie ustosunkowując się przy tym do twierdzeń strony skarżącej, a nadto zaniechano uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób przekonywujący i zgodny z zasadami wyrażonymi w art.107 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI