IV SA 2969/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję GINB, uznając, że inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przyłącza kanalizacyjnego, gdyż zgody stron nie były wiążące dla przyszłych właścicieli.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przyłącza kanalizacyjnego. Skarżący J.N. twierdził, że nie wyraził zgody na przeprowadzenie kanalizacji przez jego działkę, a jedynie na przyłącze wodociągowe. Organy administracji początkowo stwierdziły nieważność decyzji, następnie uchyliły to stwierdzenie, uznając, że zgoda udzielona pierwotnemu inwestorowi przez poprzedniego właściciela działki była wiążąca również dla obecnych właścicieli. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że zgody stron nie były wiążące dla przyszłych właścicieli nieruchomości.
Sprawa wywodzi się ze skargi J.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] czerwca 2002 r., która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2000 r. Pozwolenie na budowę dotyczyło przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej do budynku handlowo-usługowego. J.N. twierdził, że wyraził zgodę jedynie na przyłącze wodociągowe, a zgoda na kanalizację przez jego działkę nr [...] nie została udzielona. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej kanalizacji sanitarnej na działce J.N., uznając naruszenie Prawa budowlanego. GINB uchylił tę decyzję, opierając się na oświadczeniu z 1997 r. i umowie sprzedaży z 2000 r., które miały wykazywać prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB. Sąd uznał, że oświadczenie z 1997 r. i umowa z 2000 r. miały charakter osobisty i wiązały tylko strony, nie tworząc służebności gruntowej ani nie będąc wiążące dla przyszłych właścicieli nieruchomości. Postanowienie aktu notarialnego o przejściu korzyści i ciężarów dotyczyło pożytków i ciężarów ujawnionych w księdze wieczystej, a nie oświadczeń woli. W związku z tym, inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przyłącza kanalizacyjnego, co stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestorzy nie wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej.
Uzasadnienie
Oświadczenie z 1997 r. i umowa z 2000 r. miały charakter osobisty, wiązały tylko strony i nie tworzyły służebności gruntowej ani nie były wiążące dla przyszłych właścicieli nieruchomości. Postanowienie aktu notarialnego o przejściu korzyści i ciężarów dotyczyło pożytków i ciężarów ujawnionych w księdze wieczystej, a nie oświadczeń woli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 3 § pkt 11
Prawo budowlane
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji stwierdza nieważność decyzji, gdy m.in. dotyczy ona już rozstrzygniętej sprawy albo jest sprzeczna z przepisem prawa.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części, jeżeli narusza ona prawo.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa polega na obciążeniu jednej nieruchomości (nieruchomości obciążonej) na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej).
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób.
k.c. art. 244 § § 1
Kodeks cywilny
Ciężary związane z rzeczą obciążają każdoczesnego właściciela.
p.u.s.a. art. 97 § ust. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenia i umowy dotyczące zgody na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego miały charakter osobisty i nie były wiążące dla przyszłych właścicieli nieruchomości. Postanowienie aktu notarialnego o przejściu korzyści i ciężarów nie obejmuje oświadczeń woli stron w zakresie zgody na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego.
Odrzucone argumenty
Zgoda udzielona pierwotnemu inwestorowi przez poprzedniego właściciela działki była wiążąca dla obecnych właścicieli nieruchomości. Inwestorzy wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie oświadczenia z 1997 r. i umowy z 2000 r.
Godne uwagi sformułowania
Oświadczenie tego typu ma charakter osobisty i wiąże tylko strony takiej umowy, nie wywołuje skutków zobowiązaniowych w stosunku do innych podmiotów a tym samym również do przyszłych właścicieli nieruchomości. Nie można oświadczenia takiego traktować, jako swoistej formy ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej w rozumieniu art. 145 kc, bo taką nie jest. Wzajemne zobowiązania wynikające z takiej umowy, mogą wiązać jedynie strony tej umowy, nie są natomiast wiążące (nie obowiązują) dla przyszłych właścicieli nieruchomości, gdyż są związane z konkretnymi osobami, a nie z nieruchomościami. Postanowienie § 7 aktu notarialnego umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia [...].04.2000 r., w którym mowa o przejściu na kupujących korzyści i ciężarów, dotyczy możliwości pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy, o których mowa w art. 140 kc, i ciężarów w rozumieniu art. 244 § 1 kc – ujawnionych w księdze wieczystej, nie zaś oświadczeń woli, które miały miejsce w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane' w kontekście umów i oświadczeń między sąsiadami oraz ich wiążącego charakteru dla przyszłych właścicieli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody na przyłącze kanalizacyjne, gdzie zgoda została udzielona na przyłącze wodociągowe, a późniejsze umowy nie przenosiły praw wynikających z osobistych oświadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zgód i umów dotyczących nieruchomości, zwłaszcza gdy dotyczą one przyszłych właścicieli. Pokazuje pułapki prawne wynikające z niezrozumienia różnicy między prawem osobistym a rzeczowym.
“Czy zgoda sąsiada na przyłącze wodne to zgoda na kanalizację? Sąd wyjaśnia, co wiąże przyszłych właścicieli.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 2969/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Izabela Ostrowska Sygn. powiązane OSK 784/04 - Wyrok NSA z 2004-11-16 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA WSA Izabela Ostrowska, As. Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia [...].01.2002 r. skierowanym do Wojewody [...]J. i E. N. wnieśli o uchylenie decyzji Prezydent Miasta [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. ([...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i T.S. pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego i przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], na działkach nr geod. [...],[...]. Z pisma tego wynika, że właściciel działki nr [...]– T. S. wykonał przyłącze kanalizacji sanitarnej przez działkę nr [...], której właścicielami są J. i E. N., bez ich zgody. W umowie z dnia [...].05.2000 r. J. N. wyraził tylko zgodę na wykonanie przyłącza wodociągowego. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. napisano zaś, że są zgody na przedmiotową inwestycję – właścicieli działek nr [...]i [...]. Pismem z dnia [...].01.2002 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, na wniosek E. i J N., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]lutego 2002 r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta M. [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. w części dotyczącej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej na gruncie będącym własnością E. i J. N. (działka nr ewid. [...]), w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ przyjął, ze E. i J. N. nie wyrazili zgody inwestorom H. i T. S. na korzystanie z ich gruntu na cele inwestycyjne – przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej. Zatem kwestionowana decyzja z dnia [...] czerwca 2000 r. narusza art. 34 ust. 5 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. T. i H. małż. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 75 kpa, jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed tym organem. Skarżący podnoszą, że J. N. wiedział o przeprowadzonej kanalizacji (przedstawiają na tę okoliczność oświadczenie trzech świadków), a ponadto J. N. zezwolił Spółce "[...]" na przeprowadzenie przyłącza wodno-kanalizacyjnego z działki nr [...]do działki nr [...]w oświadczeniu złożonym w dniu [...].06.1997 r. T. i H. S. nabyli od Spółki "[...]" działkę nr [...]aktem notarialnym z dnia [...].04.2000 r. i zgodnie z § 7 tego aktu nabyli także korzyści z tym związane. Zatem uważali, że zgoda na budowę przyłącza kanalizacyjnego udzielona w/w Spółce, jest wiążąca również i dla nich, nie było więc, ich zdaniem, podstaw do stwierdzenia, iż nie mieli prawa do dysponowania gruntem. Powyższych okoliczności organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]czerwca 2002 r. ([...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej na gruncie będącym własnością E. i J. N. (dz. nr ewid. [...]) i odmówił stwierdzenia nieważności części tej decyzji – w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przyjął w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia [...].06.1997 r. J. N. wyraził Spółce z o.o. "[...]" zgodę na przeprowadzenie przyłącza wodociągowo-kanalizacyjnego z działki nr [...]do działki nr [...], natomiast aktem notarialnym z dnia [...].04.2000 r. Spółka z o.o. "[...]" zbyła nieruchomość na rzecz T. i H. S. Z § 7 w/w umowy zaś wynika, że z dniem wydania nieruchomości przejdą na kupujących korzyści i ciężary. Należy więc przyjąć, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzja Prezydenta M. [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. nie naruszała przepisu art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, brak więc podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 kpa. J. N. pismem z dnia [...].07.2002 r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący wyjaśnia, iż zgodnie z umową z dnia [...].05.2000 r. udzielił zgody Panu S. na wykonanie tylko przyłącza wodociągowego. Zaś zgodnie z oświadczeniem z 1997 r. wszelkie instalacje na działkach [...]i [...]mieliśmy budować wspólnie i wspólnie uczestniczyć w kosztach ich budowy z przedsiębiorstwem "[...]" z [...]. Po sprzedaży działki nr [...]Panu S., nowy właściciel nie wyrażał zgody na partycypację w kosztach wybudowanego przyłącza kolektora sanitarnego do działki nr [...], w związku z czym J. N. nie był zainteresowany budową kolektora z działki nr [...]do działki nr [...]. T. S. mógł bezpośrednio ze swojej działki dokonać przewiertu do studzienki kolektora sanitarnego umiejscowionego pod ulicą [...], nie naruszając działki nr [...]. W miejscu w którym T. S. przeprowadził kanalizację sanitarną przez działkę nr [...], zgodnie z pozwoleniem na budowę udzielonym J. N., jest zaprojektowany fundament pod schody. O przebiegu kanalizacji sanitarnej przez jego działkę, J. N. dowiedział się w dniu [...].09.2001 r., po pomiarach wykonanych przez geodetę. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Istota problemu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r., H. i T. S. wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...]) na cele budowlane w zakresie wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Na powyższe pytanie należy odpowiedzieć przecząco, gdyż takich uprawnień nie dawało inwestorom oświadczenie z dnia [...].06.1997 r. Oświadczenie to stosownie do swej treści, można potraktować jako wzajemne oświadczenia woli złożone przez osoby, które ten dokument podpisały: K. C. wiceprezes [...][...]Sp. z o.o. – w imieniu Spółki, J. N. i A. S.. Oświadczenie tego typu ma charakter osobisty i wiąże tylko strony takiej umowy, nie wywołuje skutków zobowiązaniowych w stosunku do innych podmiotów a tym samym również do przyszłych właścicieli nieruchomości. Nie można oświadczenia takiego traktować, jako swoistej formy ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej w rozumieniu art. 145 kc, bo taką nie jest. W podobny sposób należy ocenić umowę z dnia [...].05.2000 r. zawartą pomiędzy J. N., T. S. i A. S. właścicielami sąsiednich działek nr [...],[...],[...]. W konsekwencji zawarcia tego typu umów (oświadczeń), można mówić o prawie stron umowy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania określonych robót budowlanych. Wzajemne zobowiązania wynikające z takiej umowy, mogą wiązać jedynie strony tej umowy, nie są natomiast wiążące (nie obowiązują) dla przyszłych właścicieli nieruchomości, gdyż są związane z konkretnymi osobami, a nie z nieruchomościami. Postanowienie § 7 aktu notarialnego umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia [...].04.2000 r., w którym mowa o przejściu na kupujących korzyści i ciężarów, dotyczy możliwości pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy, o których mowa w art. 140 kc, i ciężarów w rozumieniu art. 244 § 1 kc – ujawnionych w księdze wieczystej, nie zaś oświadczeń woli, które miały miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższych rozważań, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za błędne i naruszające prawo – art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI