IV SA 2959/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-19
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęoczyszczalnia ściekówstrona postępowaniainteres prawnysamorząd terytorialnykpaochrona środowiskagmina

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowień odmawiających uznania gminy za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków, uznając to za rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy J. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy decyzję Starosty odmawiającą uznania Gminy za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków. Gmina argumentowała, że posiada interes prawny ze względu na wpływ ścieków na rzekę przepływającą przez jej teren. Sąd uznał, że oba postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 31 § 2 kpa, ponieważ gmina jako jednostka samorządu terytorialnego nie może być traktowana jako organizacja społeczna w rozumieniu tego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi Gminy J. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające uznania Gminy za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków. Gmina J. twierdziła, że posiada interes prawny w tym postępowaniu, ponieważ ścieki z planowanej oczyszczalni miały wpływać do rzeki Ś., która przebiega przez granice administracyjne Gminy. Skarżąca podnosiła, że pominięcie jej jako strony stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Sąd, analizując sprawę, doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżone postanowienie Wojewody, jak i poprzedzające je postanowienie Starosty, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdził nieważność obu postanowień, wskazując na błędne zastosowanie art. 31 § 2 kpa. Sąd podkreślił, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego nie może być traktowana jako organizacja społeczna w rozumieniu tego przepisu, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wcześniejszym orzecznictwie. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina jako jednostka samorządu terytorialnego nie może być traktowana jako organizacja społeczna w rozumieniu art. 31 § 2 kpa, a tym samym nie może być dopuszczona do udziału w postępowaniu na tej podstawie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które wyklucza samorząd terytorialny z pojęcia organizacji samorządowej, a tym samym z organizacji społecznej w rozumieniu kpa. Gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

kpa art. 31 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.

kpa art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia (rażące naruszenie prawa).

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie postanowienia z powodu naruszenia prawa.

Pomocnicze

kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

kpa art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona postępowania.

kpa art. 5 § 2 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organizacji społecznej.

u.s.g. art. 7 § 1 pkt 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy (ochrona środowiska).

p.w.p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwości WSA.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki usuwania naruszenia prawa przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina J. posiada interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków, ponieważ ścieki mają wpływać do rzeki przepływającej przez jej teren, co wiąże się z jej zadaniami własnymi w zakresie ochrony środowiska. Zastosowanie art. 31 § 2 kpa do gminy jako jednostki samorządu terytorialnego stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Gmina J. posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza jej status strony postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie było podstaw do uznania, że gmina jest organizacją samorządową z zakresu pojęcia organizacja samorządowa należy wyłączyć samorząd terytorialny doszło do rażącego naruszenia art. 31 § 2 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa skoro przepis ten zastosowano do jednostki samorządu terytorialnego

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący

Bogusław Moraczewski

sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego ma interes prawny w postępowaniach dotyczących inwestycji oddziałujących na jej teren, a odmowa jej udziału w postępowaniu stanowi rażące naruszenie prawa."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, w których gmina może mieć interes prawny związany z jej zadaniami własnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest prawidłowa identyfikacja stron w postępowaniu administracyjnym i jak gmina może skutecznie dochodzić swoich praw, gdy jej interes prawny jest naruszony.

Gmina walczy o prawo do bycia stroną w sprawie budowy oczyszczalni ścieków – sąd staje po jej stronie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2959/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski /sprawozdawca/
Mariola Kowalska.
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie ( NSA, As. WSA Bogusław Moraczewski (spr.), Mariola Kowalska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...].05.2003 roku. II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Gminy J. reprezentowanej przez Burmistrza Gminy J., na postanowienie Starosty O. z dnia [...] maja 2003 r., Nr [...], odmawiającego uznania Burmistrza Gminy J. za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków na terenie ograniczonym działkami o nr ew. [...], [...] i [...] z obrębu geodezyjnego E., gmina W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa:
utrzymał w mocy postanowienie Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W ocenie organu Gmina J. nie wykazała się interesem prawnym lecz jedynie faktycznym, nie mającym oparcia w przepisie prawa, którego zaistnienie jest konieczną podstawą do występowania z konkretnym roszczeniem jednostki, zmierzającym do wywołania określonego zachowania się po stronie organu administracji publicznej.
Skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina J. wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca wskazała, że nietrafne jest twierdzenie organu odwoławczego, iż posiada ona jedynie interes faktyczny. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należą sprawy ochrony środowiska, przyrody oraz gospodarki wodnej. W niniejszym przypadku ścieki z planowanej oczyszczalni mają wpływać do rzeki Ś., która przebiega przez granice administracyjne Gminy J.. Pominięcie zaś Gminy J. jako strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa stanowi o rażącym naruszeniu prawa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując tej oceny Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 czerwca 2003 r. jak i postanowienie Starosty Powiatu O. z dnia [...] maja 2003 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i dlatego należało stwierdzić nieważność zarówno zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Mylny jest pogląd prawny, na którym oparte zostało rozstrzygnięcie organu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 31 § 2 kpa "organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu". Przez organizację społeczną w pojęciu art. 5 § 2 pkt 5 kpa rozumie się "organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne". Nie było podstaw do uznania, że gmina jest organizacją samorządową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 1992 r. (SA/Wr 300/92, Wspólnota 1992, Nr 33, s. 21) stwierdził, że "z zakresu pojęcia organizacja samorządowa należy wyłączyć samorząd terytorialny, a zatem wszystkie organy tego samorządu, łącznie z organami jednostek pomocniczych tego samorządu". Gmina w myśl art. 164 Konstytucji niewątpliwie jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego. Doszło więc do rażącego naruszenia art. 31 § 2 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa skoro przepis ten zastosowano do jednostki samorządu terytorialnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI