IV SA 2884/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkazbiornik na nieczystościzbiornik szambapostępowanie administracyjneuchwała sądukontrola sądowa

WSA w Warszawie uchylił decyzje dotyczące nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i błędnego ustalenia charakteru obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi K. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zbiornika na nieczystości płynne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji. Jako główne przyczyny uchylenia wskazano naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niewłaściwą analizę dowodów i wykładnię przepisów, a także pozbawienie strony udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił również konieczność prawidłowego ustalenia charakteru obiektu (zbiornik szamba czy studzienka odwadniająca) i zastosowania właściwego przepisu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zbiornika na nieczystości płynne. Początkowo ustalono, że zbiornik został zbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ II instancji i umorzeniu postępowania, organ I instancji ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając zbiornik za budowlę podlegającą art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące pozbawienia jej statusu strony oraz wskazała, że wykonawcą samowoli jest jej mąż, z którym pozostaje w separacji. Na rozprawie wyjaśniła, że zbiornik jest zbiornikiem szamba, a ona sama jest chora i obawia się egzekucji. Sąd, rozpoznając skargę, stwierdził naruszenie przepisów prawa, w tym art. 7 i 77 KPA (brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz art. 107 KPA (brak właściwej analizy dowodów i wykładni przepisów). Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję organów w ustalaniu charakteru zbiornika (zbiornik na nieczystości płynne, studzienka odwadniająca, zbiornik szamba). Sąd przyjął, że zbiornik szamba stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym (urządzenie instalacyjne gromadzenia ścieków), a w przypadku samowoli budowlanej zastosowanie ma art. 51 Prawa budowlanego. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie art. 109 KPA poprzez pominięcie strony K. F. przy doręczeniu decyzji oraz naruszenie art. 105 KPA przy umorzeniu postępowania przez organ odwoławczy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów obu instancji, nakazując organom ponowne ustalenie charakteru obiektu, terminu jego budowy oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z procedurą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nieprawidłowo ustaliły charakter obiektu i zastosowały niewłaściwe przepisy. Sąd uznał, że zbiornik szamba jest urządzeniem budowlanym, a w przypadku samowoli budowlanej zastosowanie ma art. 51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dowolność w przyjmowaniu przeznaczenia zbiornika przez organy. Podkreślono, że zbiornik szamba jest urządzeniem budowlanym, a właściwą podstawą prawną nakazu rozbiórki w przypadku samowoli jest art. 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.b. art. 51 § pkt. 4

Prawo budowlane

Właściwy przepis dotyczący samowoli budowlanej w przypadku zbiornika szamba.

p.p.s.a. art. 145 § §1 a,b,c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt. 3

Prawo budowlane

Zgodnie z tym przepisem, zbiornik szamba stanowi urządzenie budowlane.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Przepis dotyczący samowoli budowlanej, który organy błędnie zastosowały.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 109

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenia.

p.u.s.a. art. 1 § §2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądowej.

p.u.s.a. art. 97 § §1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa rozpoznania sprawy przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów KPA dotyczących zebrania materiału dowodowego. Naruszenie przepisów KPA dotyczących uzasadnienia decyzji. Pozbawienie strony K. F. udziału w postępowaniu. Błędne ustalenie charakteru obiektu budowlanego i zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej. Wadliwe umorzenie postępowania przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

organom w dowolny sposób przyjmowały, że postępowanie dotyczy zbiornika na nieczystości płynne, następnie zbiornika studzienki odwadniającej. zbiornik szamba stanowi zgodnie z przepisami art. 3 pkt. 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym – urządzenie instalacyjne gromadzenia ścieków. przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego ale też i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji. przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji.

Skład orzekający

Bogusław Moraczewski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, charakteru zbiorników szamba jako urządzeń budowlanych, a także zasad postępowania administracyjnego w zakresie zbierania dowodów i zapewnienia stronom udziału w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej związanej ze zbiornikiem na nieczystości płynne/szamba. Interpretacja przepisów KPA jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie charakteru obiektu budowlanego i zastosowanie właściwych przepisów, a także jak kluczowe są zasady postępowania administracyjnego dla ochrony praw stron.

Sąd uchyla nakaz rozbiórki: kluczowa pomyłka organów w identyfikacji zbiornika szamba!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2884/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Moraczewski /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 3, 48, 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 97
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 70, 145, 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77, 105, 107, 109
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie As.WSA Grzegorz Czerwiński WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] maja 2001 roku oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lipca 2000 roku; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
Uzasadnienie
7/IV SA 2884/03
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2001r. nr [...].
W toku postępowania administracyjnego początkowo ustalono, że na nieruchomości położonej w M. przy ul. W. małżonkowie K. i M. F. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zbudowali zbiornik na nieczystości płynne. W tych warunkach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. nakazuje rozbiórkę w trybie przepisu art. 51.
Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2000r. uchylił w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]
z dnia [...] lipca 2000r. i umorzył postępowanie. Zdaniem organu II Instancji przedmiotowy zbiornik jest w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego budowlą i podlega dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego.
Badając sprawę ponownie organ I instancji ustalił, że zbiornik
na działce K. i M. F. stanowi zbiornik – studzienką odwadniającą i ma wymiary 2,9m x 2,5m. W tych warunkach zapadła decyzją z dnia [...] maja 2001r. nr [...] gdzie w nawiązaniu
do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu stopnia wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2000r. nr [...] wskazano podstawę prawną nakazu rozbiórki – art. 48 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowano właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę studzienki skutkuje wydanie decyzji
o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Skarżąca K. F. w skardze z dnia [...] lipca 2003r. podniosła, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozbawił ją statusu strony wydając zaskarżoną decyzję. Wskazała ponadto, że wykonawcą samowoli jest jej mąż.
Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004r. skarżąca wyjaśniła, że zbiornik jest zbiornikiem szamba a nie studzienką odwadniającą, w najbliższym okresie jej nieruchomość zostanie podłączona do kanalizacji realizowanej
w M.. Wyjaśniła, że ponadto pozostaje z mężem w separacji,
nie wie gdzie on przebywa, jest chora (aktualnie poddawana chemioterapii) obawia się, że egzekucja rozbiórki będzie obciążeniem tylko dla niej bo mąż zostawił ją z tym problemem.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych
i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U.
nr 152 poz. 1271 z późn. zm.
Na wstępie należy wskazać, że uczestnik postępowania M. F. nie był obecny na rozprawie w sądzie w dniu 16 grudnia 2004r.
a wezwanie kierowane do niego wróciło z adnotacją wyprowadził się (okoliczność tę potwierdza także skarżąca). Sąd ustalił, że w toku niniejszego postępowania sądowego w/w odebrał w dniu [...] listopada 2003r. odpis postanowienia zatem wiedział o toczącym się postępowaniu i zgodnie
z przepisami art. 70 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153
poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miał obowiązek zawiadomić sąd o każdej zmianie swojego adresu do doręczeń. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że uczestnik był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem sądu w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153 poz. 1269).
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z obrazą art. 7 i 77 kpa wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 kpa gdy zważył, że uzasadnienia decyzji nie zawierają właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy
w dowolny sposób przyjmowały, że postępowanie dotyczy zbiornika na nieczystości płynne, następnie zbiornika studzienki odwadniającej. Skarżąca przed sądem wyjaśniła, że przedmiotowy zbiornik jest zbiornikiem szamba.
Z uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzających decyzji nie wynika z czego organ wywodzi przyjęte przeznaczenie zbiornika.
Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje pogląd że zbiornik szamba stanowi zgodnie z przepisami art. 3 pkt. 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym – urządzenie instalacyjne gromadzenia ścieków. Zatem w przypadku samowoli budowlanej dotyczącej zbiornika szamba zastosowanie ma przepis art. 51 Prawa budowlanego zgodnie z pkt. 4 tego przepisu.
W niniejszym postępowaniu doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 109 kpa) wymierzającego z pominięcia strony – K. F. przy doręczeniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślenia wymaga to, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć
nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego ale też
i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to spraw
w których występuje wielość stron a jednej ze stron nie doręczono decyzji.
Dodatkowo należy stwierdzić, że z obrazą przepisu art. 105 zapadła decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2000r. – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczane tylko w związku z art. 105 kpa organ umarzając postępowania nie wykazał aby postępowanie co sprawia samowolnej budowy w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Rzeczą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie ustalenie charakteru obiektu objętego samowolą budowlaną. Ustalenie kiedy doszło
do jego budowy. Przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie
z procedurą, zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i wyczerpujący sposób. Organ będzie miał na uwadze wyżej przedstawione rozważania sądu.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145§1 a,b,c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002r. Dz. U. 152 poz. 1270.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI