IV SA 2785/98

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-12-01
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na użytkowaniekiosk handlowywznowienie postępowaniabezprzedmiotowość postępowaniarażące naruszenie prawaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanetermin ważności decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji administracyjnych dotyczących pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego, uznając, że postępowanie zostało wszczęte po utracie ważności przez pierwotną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi L.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję uchylającą pozwolenie na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji obu instancji, wskazując, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte po upływie terminu ważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym i stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi L.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Decyzje te dotyczyły pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego. Pierwotnie, decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] udzielono L.M. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego do dnia 31 grudnia 2004 r. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie i decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku L.M. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte po upływie terminu ważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (31 grudnia 2004 r.). W związku z tym, że decyzja, która miała być przedmiotem wznowienia, utraciła byt prawny przed wszczęciem postępowania nadzwyczajnego, całe postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe. Sąd uznał, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oraz decyzji uchylającej pierwotną decyzję stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L.M. zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wznowieniowe jest niedopuszczalne, jeśli decyzja ostateczna utraciła moc obowiązywania przed wszczęciem tego postępowania, ponieważ czyni to postępowanie bezprzedmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upływ terminu ważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed wszczęciem postępowania wznowieniowego powoduje bezprzedmiotowość tego postępowania. Wszczęcie trybu wznowieniowego w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania następuje, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ uchyla decyzję wydaną z naruszeniem przepisów o wznowieniu postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte po upływie terminu ważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i decyzji uchylającej pierwotną decyzję, która utraciła byt prawny, stanowi rażące naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

Upływ czasu oznaczony w decyzji, określony jako okres ważności decyzji, wywołuje bowiem określone skutki. Z chwilą upływu terminu, określonego w decyzji jako okres ważności tej decyzji, będące w toku nadzwyczajne postępowanie administracyjne /tryb wznowieniowy/ staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Za rażące naruszenie prawa stanowiące w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy uznać takie naruszenie prawa, które jest oczywiste i które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący sprawozdawca

Czesława Nowak-Kolczyńska

członek

Renata Kubot-Szustowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na niedopuszczalność prowadzenia postępowań nadzwyczajnych (w tym wznowienia postępowania) w sytuacji, gdy decyzja będąca przedmiotem postępowania utraciła ważność przed jego wszczęciem. Podkreśla znaczenie terminu ważności decyzji administracyjnych i konsekwencje jego upływu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania administracyjnego po upływie terminu ważności decyzji. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' może być przedmiotem dalszych rozważań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym i jakie mogą być konsekwencje proceduralnych błędów organów. Jest to przykład na to, że nawet po latach można podważyć decyzję, jeśli popełniono fundamentalne błędy formalne.

Czy można wznowić postępowanie po upływie terminu ważności decyzji? Sąd Administracyjny odpowiada: to rażące naruszenie prawa!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 885/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Czesława Nowak-Kolczyńska
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi L. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., Nr [...] (znak: [...]); 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz L. M. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wznowił postępowanie administracyjne w sprawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], którą udzielono L. M .pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 11.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] ( znak [...]), którą udzielono L.M. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul.A11 oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku L.M. z dnia [...] o udzielenie pozwolenia na użytkowanie powyższego kiosku handlowego.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji podniósł, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145).
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. udzielił L.M. pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A11 w Ł.. Powyższa decyzja została wydana po przeprowadzeniu na wniosek Urzędu Miasta Ł. Delegaturę Ł. postępowania legalizacyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego zakończonego wydaniem decyzji Nr [...] z dnia [...] Decyzją tą zobowiązano L.M. do przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie kiosku do stanu zgodnego z prawem. Po wypełnieniu obowiązków wynikających z w. /w. decyzji L.M. wnioskiem z dnia 5 grudnia 2001 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego i po jego rozpatrzeniu została wydana decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Nr [...]. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], na podstawie której została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.
Ponieważ decyzja Nr [...] udzielająca pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, wystąpiła więc przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a .
W odwołaniu od powyższej decyzji L.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
L.M. podniosła, iż uchylona decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] kończyła postępowanie, które wykazało, że kiosk handlowy został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i może być bezpiecznie użytkowany. W celu wykazania powyższego odwołująca się poniosła koszty związane z opracowaniem stosownych orzeczeń wymaganych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...]
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] ( znak:[...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...], znak: [...] udzielił pozwolenia na budowę tymczasowego pawilonu handlowego na okres do 31 grudnia 1997 r. Pismem z dnia 4 kwietnia 2000 r. nowy właściciel przedmiotowego kiosku handlowego – L.M.- złożyła wniosek o dalsze użytkowanie obiektu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku, natomiast pismem z dnia 9 stycznia 2001 r. przekazał powyższą sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego stosunku do wyżej wymienionego kiosku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...]na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane zobowiązał L. M. w terminie do 30 października 2001 r. do przedłożenia w inspektoracie określonych dokumentów. Po wykonaniu przez zobowiązaną nałożonych obowiązków Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] - po rozpatrzeniu wniosku L.M.- udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego na czas oznaczony do dnia 31 grudnia 2004 r. Następnie [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie nadzwyczajne i decyzją z dnia [...] Nr [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...] wskazując, iż inwestor na podstawie decyzji z dnia [...] Nr [...], znak: [...], wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. nabyła prawo budowy, jednakże czas posiadania tego prawa został ograniczony do 2 lat, tj. do dnia 31 grudnia 1997r., a po tej dacie zgodnie z obowiązującym prawem obiekt ten nie powinien istnieć, jeżeli przed jego upływem nie została wydana decyzja zmieniająca termin użytkowania, wobec powyższego wszelkie decyzje podejmowane w trybie art. 51 Prawa budowlanego są niezgodne z prawem i podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...]znak: [...], po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], którą udzielono L.M. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 11, uchylił wyżej wymienioną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie wniosku L.M. z dnia 5 grudnia 2001 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego.
Organ odwoławczy podniósł, iż jednym z wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § l k.p.a. Na mocy art. 145 §1 pkt.8 k.p.a. organ wznawia postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inna decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sytuacja, o jakiej mowa w./w. przepisie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Podstawą prawną wydania przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...], którą udzielono L.M. pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego, była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]Nr [...], której nieważność stwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]Nr [...]. W związku z tym, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]wydana została w oparciu o decyzję, która następnie została uchylona, stosownie do treści art. 145 §1 pkt.8 k.p.a. koniecznym stało się wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uruchomił tryb wznowieniowy i zaskarżoną decyzją orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. i umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Jednocześnie zważył, iż w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę kiosku handlowego określała jednocześnie termin jego użytkowania, to po upływie tegoż terminu obiekt ten podlegał rozbiórce. Natomiast wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie złożony przez L. M., czynił bezprzedmiotowym postępowanie objęte wnioskiem z uwagi na zakres przedmiotowy sprawy, albowiem brak było delegacji ustawowej do prowadzenia postępowania w takim stanie faktyczno-prawnym.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L.M. wniosła o uchylenie decyzji organów administracji publicznej I i II instancji.
Skarżąca podniosła, iż wobec istnienia w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] rażącym naruszeniem prawa jest stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania sprawie zmiany tej decyzji. Wniosek o zmianę decyzji został złożony w terminie jej ważności, a zatem rozstrzygnięcie w sprawie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kończyła postępowanie, które wykazało, że kiosk handlowy został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i może być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Istniejące kioski handlowe przylegające do ogrodzenia cmentarnego nie powodują przeszkód w ruchu ulicznym ani nie oszpecają terenu; są jedynie dla potrzeb świadczenia usług dla ludności. Przedmiotowy kiosk jest jedynym źródłem utrzymania L.M. i jej rodziny. Zdaniem L.M. organy winny rozważyć ponowne udzielenie pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 18 listopada 2005 r. L.M. wniosła dodatkowo o zwrot kosztów postępowania w razie uwzględnienia skargi. Skarżąca oświadczyła, iż posiada kolejne decyzje na zajęcie pasa drogowego, ostatnia decyzja ważna jest do dnia 31 grudnia 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., decyzja /lub postanowienie / podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
– po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
– po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
– po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność decyzji /lub postanowienia/ w całości lub w części, jeśli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.
Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa - § 1 pkt 2.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W tym świetle skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia z dnia [...] wznawiające postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...] wydane zostały z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 145 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.
Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Bez wydania takiego postanowienia nie może skutecznie toczyć się postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera zatem postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji.
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym.
(J. Borkowski - Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s.62 i 63).
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 oraz art. 149 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], którą udzielono L.M. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku L.M. z dnia 5 grudnia 2001 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie powyższego kiosku handlowego. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podejmując powyższe rozstrzygnięcia organy obu instancji zdają się nie zauważać kwestii, która ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie.
A mianowicie, decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. udzielił L.M. pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego do dnia 31 grudnia 2004 r. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności.
Przedmiotem postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie jest zatem decyzja ostateczna, w której organ ustalił okres ważności tejże decyzji. Oznacza to, że jednym z elementów powyższej decyzji jest okres ważności decyzji, to jest określenie terminu / daty /, z upływem którego decyzja traci moc obowiązywania. W decyzji tej ustalono okres ważności decyzji do dnia 31 grudnia 2004 roku. Z powyższego wynika, że decyzja utraciła moc obowiązywania z dniem 31 grudnia 2004 roku, a więc przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją oraz przed wydaniem decyzji, które zapadły we wznowieniowym postępowaniu.
Okoliczność, iż przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowi decyzja administracyjna, która utraciła ważność nie może pozostać bez wpływu na wynik sprawy.
Upływ czasu oznaczony w decyzji, określony jako okres ważności decyzji, wywołuje bowiem określone skutki. Z chwilą upływu terminu, określonego w decyzji jako okres ważności tej decyzji, będące w toku nadzwyczajne postępowanie administracyjne /tryb wznowieniowy/ staje się bezprzedmiotowe.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych bądź zdarzeń prawnych.
/ por. J. Borkowski [ w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego- Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s.462 -463 /.
W rozważanym przypadku decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] utraciła moc obowiązywania przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, a zatem niedopuszczalne było uruchomienie trybu wznowienia postępowania. Jeżeli traci byt prawny decyzja administracyjna wydana w określonej sprawie (na przykład decyzja o pozwoleniu na użytkowanie ), to zachodzi niedopuszczalność jej wzruszania w trybie wznowieniowym. Prowadzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania było zatem niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Przestał bowiem funkcjonować w obrocie prawnym akt, który miał być badany w aspekcie przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a.
Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest prowadzenie kontroli prawidłowości wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji. Postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego / tj. decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym / oznacza, iż nie istnieje jeden z elementów przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Brak jest zatem zasadniczego przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania – sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
/ por. B. Adamiak [ w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 1996, s.608, s.614, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2001 r., IV SA 2785/98, LEX nr 53447 – dotyczący trybu stwierdzania nieważności decyzji, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1988r., IV SA 606/88, ONSA 1988/2/81 /
W świetle przytoczonych okoliczności uzasadniona jest więc ocena, że postanowienie o wznowieniu postępowania oraz decyzja organu I uchylająca decyzję, która utraciła byt prawny, wydane zostały z rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa, stanowiącym podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W tym stanie rzeczy wadą nieważności dotknięta jest również decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję rażąco naruszająca prawo art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodzić się bowiem należy z poglądem, przyjmującym, że "rażące naruszenie prawa", jest to naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnej, normy prawa materialnego (lub normy prawa procesowego). Do sądu administracyjnego należy zaś ocena, w którym przypadku mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa (co daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji), a kiedy z naruszeniem prawa materialnego lub też przepisów procedury, mającym wpływ na wynik sprawy (skutkującym uchyleniem decyzji). Za rażące naruszenie prawa stanowiące w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy uznać takie naruszenie prawa, które jest oczywiste i które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
(por. J. Borkowski [ w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego -Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 1996, s. 718, s.720, B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne; Warszawa 1996, str. 231, 301-302).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p. p.s. a.
Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p. p. s. a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI