IV SA 2729/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanewykonanie zastępczepostępowanie egzekucyjnewstrzymanie robótzagrożeniedecyzja ostatecznanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie zastępcze robót budowlanych.

Skarżący S. B. kwestionował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które odmówiło stwierdzenia nieważności wcześniejszych postanowień dotyczących wykonania zastępczego robót budowlanych. Sprawa dotyczyła decyzji z 1994 r. nakazującej wstrzymanie rozbudowy pawilonu gastronomicznego ze względu na zagrożenie związane z istniejącym kablem energetycznym oraz wykonywanie prac niezgodnie z pozwoleniem. Pomimo wielokrotnych grzywien i postępowań egzekucyjnych, inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały wykonanie zastępcze i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., które odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000 r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2000 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego. Pierwotna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].10.1994 r. nakazywała inwestorowi S. B. wstrzymanie robót budowlanych rozbudowy pawilonu gastronomicznego ze względu na realizację obiektu na czynnym kablu energetycznym oraz wykonywanie prac niezgodnie z pozwoleniem. Inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego i zastosowaniem wykonania zastępczego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości postępowania egzekucyjnego i zastosowania przepisów intertemporalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze dotyczyło oceny decyzji pod kątem wad nieważnościowych, a organy prawidłowo zastosowały wykonanie zastępcze zgodnie z obowiązującymi przepisami, nawet w kontekście zmian legislacyjnych, ze względu na datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielne i ogranicza się do oceny wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zarzuty dotyczące pierwotnej decyzji nie mają wpływu na ocenę postanowienia nadzorczego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie nadzorcze ma na celu ocenę decyzji pod kątem wad nieważnościowych, a nie ponowne merytoryczne rozpatrywanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Zarzuty skarżącego dotyczyły pierwotnej decyzji, a nie postanowienia o stwierdzeniu nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.b. art. 36 § ust.1 pkt.2 i 3 i ust.2

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji nakazującej wstrzymanie robót budowlanych i inne obowiązki.

u.p.b. art. 54 § ust.1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji nakazującej wstrzymanie robót budowlanych.

u.p.e.a. art. 127 § par.1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące stosowania wykonania zastępczego.

u.p.e.a. art. 128 § par.1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące stosowania wykonania zastępczego i wezwania do wpłacenia zaliczki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § par.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 157 § par.1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 158 § par.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

u.p.e.a. art. 121

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do nakładania grzywny w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 122 § par.2 pkt.2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący orzekania wykonania zastępczego w przypadku obowiązków wynikających z prawa budowlanego (w brzmieniu po nowelizacji z 11.10.1996 r.).

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Przepis wprowadzający przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zastosowały wykonanie zastępcze, gdyż inwestor uchylał się od wykonania nałożonych obowiązków. Zmiana przepisów dotyczących wykonania zastępczego nie miała zastosowania do postępowania wszczętego przed wejściem w życie nowelizacji. Zarzuty dotyczące pierwotnej decyzji nie mogły być podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia nadzorczego.

Odrzucone argumenty

Wadliwe zastosowanie przepisów intertemporalnych w postępowaniu egzekucyjnym. Niewykonalność obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego i niemożliwość wykonania zastępczego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc samodzielnym, nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w niniejszej sprawie, że w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] września 2000r. nie zaistniały przesłanki nieważnościowe o jakich mowa w art.156 par.1 kpa.

Skład orzekający

Anna Żak

sprawozdawca

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wykonaniu zastępczym w prawie budowlanym, zasady postępowania nadzorczego w kontekście wad decyzji, przepisy intertemporalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z przepisami obowiązującymi w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje długotrwały konflikt między inwestorem a organami nadzoru budowlanego oraz mechanizmy egzekucyjne stosowane w celu zapewnienia zgodności z prawem budowlanym.

Egzekucja zastępcza w budownictwie: kiedy sąd potwierdza działania organów?

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2729/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący/
Izabela Ostrowska
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie (NSA Anna Żak (spr.), WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala
Uzasadnienie
7/IV S.A. 2729/03
Uzasadnienie
Kierownik Urzedu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...].10.1994r.wydaną na podstawie art.36 ust.1 pkt.2 i 3 i ust.2 oraz art.54 ust.1 ustawy z dnia 24.10.74r. Prawo budowlane nakazano inwestorowi S. B.
-wstrzymać roboty budowlane rozbudowy pawilonu gastronomicznego polegającej na dobudowie pawilonu letniego przy ul. [...] nr [...] w terminie natychmiastowym;
-wydzielić i ogrodzić teren rozbudowy na czas wyeliminowania zagrożenia oraz stosownie oznakować w terminie natychmiastowym, ponadto nakazano w terminie do dnia 31.01.1995r.:
-uzyskać pozytywne warunki od zakładu Energetycznego [...]- Rejon [...] wyeliminowania zagrożenia;
-opracować aktualny plan realizacyjny ewentualnej przebudowy kabla i przedłożyć go do Zakładu Uzgodnień Dokumentacji;
-wyeliminować stan zagrożenia.
Przyczyną wydania powyższej decyzji był fakt realizowania obiektu na istniejącym, czynnym kablu SN 15KV, co powoduje zagrożenie dla ludzi i mienia. Ponadto stwierdzono, że inwestor wykonuje roboty w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] maja 2000r.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu wniosku S. B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1994r. a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2000r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2002r.w sprawie IV S.A. 1948/00 oddalił skargę S.B. na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając w oparciu o art.127 i 128 par.1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzekł o wykonaniu zastępczym obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.94r. i wezwał S. B. do wpłacenia na rzecz Starostwa Powiatowego w [...], zaliczki w wysokości 20.000,00 zł. na koszty wykonania zastępczego – w terminie do 30 kwietnia 2000r.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że inwestor nie wykonał nałożonych decyzją z dnia [...].10.94r. obowiązków, w związku z czym wszczęte zostało przez Urząd Rejonowy w [...] postępowanie egzekucyjne przeciwko S. B. w celu przymuszenia. Po nałożeniu postanowieniem z dnia [...] lutego 1996r. kolejnej grzywny, inwestor odwołał się do Wojewody [...], który utrzymał w mocy powyższe postanowienie , a Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1999r. oddalił skargę S. B. na postanowienie Wojewody [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przejęciu sprawy dokonał ponownej kontroli w celu ustalenia, czy wykonane zostały obowiązki nałożone decyzją z dnia [...].10.94r. Inwestor nie podjął jednak żadnych działań, toteż po wyczerpaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny organ postanowił zastosować wykonanie zastępcze.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2000r. po rozpatrzeniu zażalenia S. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].07.2000r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku S. B., postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. działając w oparciu o art.157 par.1 i 2 i art.158 par.1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2000r., mocą którego zastosowano wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1994r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000r nie jest obarczone wadą nieważności z art.156 par.1 kpa. Postanowienie to nie narusza przepisów materialno-procesowych, ponieważ utrzymuje w mocy wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami postanowienie z dnia [...].07.2000r. Pomimo wdrożenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymuszenie zobowiązanej do wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].10.1994r. poprzez nakładanie kar grzywny, obowiązek nie został wykonany.
W tej sytuacji wobec uchylania się skarżącej od wykonania decyzji z dnia [...].10.94r. organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego z art.127 i następnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ wskazał, że podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty odnoszą się do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.94r. i dlatego nie mają wpływu na treść jego rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu wniosku S. B. złożonego w trybie art.127 par.3 kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].05.2003r.uznając, że nie ma podstaw do jego zmiany.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. B. wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2000r i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Podniosła, że w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec nie wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...].10.94r. nałożono na nią pięciokrotnie grzywnę w oparciu o art.121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu pierwszego postanowienia o nałożeniu grzywny zagrożono, iż w razie niewykonania tego obowiązku będą nakładane dalsze grzywny w tej samej kwocie- bez zagrożenia wykonaniem zastępczym. Następnie nałożono pozostałe grzywny. Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny wykorzystał zmianę art.122 par.2 pkt.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzoną przez ustawę z dnia 11.10.1966r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Prawo budowlane, że w przypadku nie wykonania obowiązku wynikającego z prawa budowlanego orzeka się wykonanie zastępcze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego, którego przedmiotem była ocena ostatecznej decyzji organu administracji publicznej pod kątem ustalenia istnienia przesłanek nieważnościowych o jakich mowa w art.156 par.1 kpa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc samodzielnym, nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Będąca przedmiotem kontroli postanowienie z dnia [...].09.2000r.utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2000r. wydane na podstawie art.127 i 128 par.1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / DzU. Nr 36 z 1991r.poz.161/.
Stosownie do powyższych przepisów/art..127/ wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W celu zastosowania wykonania zastępczego organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.
Nadto zgodnie z par.2 art.128 cyt. ustawy w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Skoro z materiałów sprawy wynika i co sama skarżąca podkreśla
w skardze , że uchyla się od wykonania nałożonego na nią obowiązku (upomnienie, a następnie pięciokrotne nakładana grzywna), to orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że konieczny jest środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm/.
Co do zaś zarzutu wadliwie zastosowanych przepisów intertempolarnych w toku postępowania egzekucyjnego to nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. Istotnie art. 1 pkt.2 ustawy z dnia 11 października 1996r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 146,poz.680/ zmienił brzmienie art.122 par.2 pkt.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dodanie słów " a w przypadku obowiązków wynikającego z przepisów prawa budowlanego będzie orzeczone wykonanie zastępcze", ale art.2 ustawy nowelizującej stanowi, iż w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed dniem wejścia ustawy czyli przed 28 grudnia 1996r., co miało miejsce w tej sprawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem organy wydając kontrolowane decyzje były uprawnione do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.
Zamierzonego celu nie mogły osiągnąć też zarzuty skargi, które dotyczyły niewykonalności obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego, a także niemożliwości wykonania zastępczego, gdyż mogły być one podnoszone w postępowaniu prowadzonym w trybie art.36 ust.1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].10.1994r. Podnieść tylko należy, iż NSA w wyroku z dnia 13.02.1985r. ONSA 1986/1/12/ wskazał, że trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji wynikające z negatywnego stanowiska jej adresata lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności decyzji i nie uzasadniają stwierdzenia jej nieważności z tego tytułu.
Biorąc powyższe pod uwagę trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w niniejszej sprawie, że w odniesieniu do postanowienia z dnia [...] września 2000r. nie zaistniały przesłanki nieważnościowe o jakich mowa w art.156 par.1 kpa.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI