IV SA 2660/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przebudowę dachu garażowego. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ponieważ zmienił zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, który nakazywał rozbiórkę dachu, na nakazanie doprowadzenia go do stanu zgodnego z projektem. W związku z tym, zaskarżona decyzja została stwierdzona jako nieważna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała przebudowę dachu garażowego do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zmianę zakresu rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę dachu na podstawie art. 51 ust. 2 prawa budowlanego, podczas gdy organ odwoławczy nałożył obowiązek doprowadzenia dachu do stanu zgodnego z projektem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy ani zmieniać jej przedmiotu. Dodatkowo, sąd wskazał na wadę kwalifikowaną decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy pominął fakt, że podobny obowiązek był już nakładany w poprzednich decyzjach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy ani zmieniać jej przedmiotu, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę dachu, nałożył obowiązek doprowadzenia dachu do stanu zgodnego z projektem, co stanowiło zmianę przedmiotu sprawy i naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu.
pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Nakazanie inwestorowi wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
pr. bud. art. 51 § ust. 2
Prawo budowlane
Nakazanie inwestorowi zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych w trybie art. 51 ust. 1.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi i bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § parl pkt 2)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą kwalifikowaną, która powoduje jej nieważność.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą kwalifikowaną, która powoduje jej nieważność.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 § ust. 5
Przepis dotyczący warunków technicznych usytuowania budynków i ich usytuowania, w tym odległości od granicy działki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, zmieniając zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy pominął fakt, że podobne obowiązki były już nakładane w poprzednich decyzjach, co stanowi wadę kwalifikowaną.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony skarżącej dotyczące zasadności decyzji organu I instancji (nie były rozstrzygane przez sąd, gdyż stwierdzono nieważność z innych przyczyn).
Godne uwagi sformułowania
Sąd, nie będąc związany granicami skargi - na podstawie art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30.080.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) bierze pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy podnieść, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 par. 1 kpt 2 i 3 kpa. Organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, iż już decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] .11.1999r. (...) nakazywała przeróbkę konstrukcji dachu (...). Dokonując zmiany zakresu rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym , organ nadzoru stopnia wojewódzkiego rażąco naruszył art. 138 par. 1 pkt 2 kpa.
Skład orzekający
Halina Kuśmirek
sędzia
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Mariola Kowalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, zasady tożsamości sprawy w postępowaniu odwoławczym, oraz wady kwalifikowane decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa budowlanego i błędów proceduralnych organów administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa dotyczy istotnych kwestii budowlanych. Jest to przykład ważny dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd proceduralny organu zniweczył decyzję. Sąd stwierdził nieważność z powodu naruszenia dwuinstancyjności.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 2660/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-03-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Halina Kuśmirek Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Mariola Kowalska. Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. D. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] .06.2003r., działając na podstawie art. 138 par. pkt.2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z dnia [...] .02.2003r. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o dokonaniu w terminie do 31 lipca 2003r. przebudowy dachu nad pomieszczeniem garażowym doprowadzając go do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] .07.1998r. o pozwoleniu na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem jego rozpatrywania, w wyniku czego decyzją nr [...] z dnia [...] .12.2002r. uchylił decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...] .07.2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W Wyniku powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] .02.2003r. wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7.07. 1994r. prawo budowlane, nakazał A. D. rozbiórkę dachu nad pomieszczeniem garażowym i doprowadzenie go do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę . W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego kontrole budowy obiektu potwierdziły istotne odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, projektu technicznego budynku, polegające na zmianie konstrukcji dachu nad częścią garażową, z dwuspadowego na trójpołaciowy ze spadkiem na stronę działki sąsiedniej. Usytuowanie garażu w odległości około 1.30 m od granicy przy szerokości okapu od tej strony wynoszącej 77 cm, narusza przepis par. 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 10 poz.46 z póź.zm.). Zasadnie więc organ I instancji nakazał przebudowę dachu nad częścią garażową , w ten sposób aby doprowadzić go do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Przyczyną dla którego organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję merytoryczną był brak w kontrolowanej decyzji wyznaczenia terminu wykonania określonych robót. Skargę do Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła A. D., podnosząc ,iż utrzymała ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] .07.2002r. i polemizując głównie z zasadnością powołanej decyzji organu I instancji, a także wskazując , iż budynek z garażem spełnia wymogi prawa budowlanego i innych przepisów wykonawczych zapewniając wymogi bezpieczeństwa ludzi i mienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn w niej nie powołanych, które to przyczyny Sąd, nie będąc związany granicami skargi- na podstawie art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30.080.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 253, poz. 1270) bierze pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy podnieść, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 par. 1 kpt 2 i 3 kpa. Organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, iż już decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] .11.1999r. wydana na podstawie ait. 51 ust.4 i ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nakazywała przeróbkę konstrukcji dachu nad pomieszczeniem garażowym, rozbiórkę ściany osłonowej garażu usytuowanej w odległości 1,30 m od granicy działki sąsiedniej i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w terminie do dnia 30.06.2000r. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. D., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja nr [...] z dnia [...] .09.2000r. uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wyznaczył nowy termin do wykonania przeróbek do dnia 30.10.2000r., w pozostałej części utrzymując decyzję PINB w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3.08.200lr. ( syg.akt IV S.A. 2258/00) oddalił skargę na decyzję organu II instancji , podzielając ocenę organu, iż zmiana konstrukcji dachu ma charakter istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust.l prawa budowlanego z I994r. W warunkach niniejszej sprawy, po wydaniu powołanych wyżej decyzji, podjęte zostały czynności egzekucyjne przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Po wystosowaniu upomnienia z dnia [...] .01.2002r. przeprowadzone wizja lokalna w dniu [...] .02.2002r. wykazała, iż ściana osłonowa została przesunięta na odległość 1.5 m od granicy działki sąsiedniej, jednak nie dokonano nakazanych przeróbek dachu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] działając w oparciu o ait. 51 ust. 2 prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę dachu nad całym budynkiem mieszkalnym. Decyzja ta , będąca w istocie przedmiotem zarzutów skargi, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] . Zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). Dokonana w dniu [...] .02.2002r. kontrola na działce inwestorski wykazała ,iż obowiązki nałożone decyzją [...] zostały wykonane częściowo Jedynie w zakresie przesunięcia ściany osłonowej. Sytuacja ta pozwalała organowi nadzoru na wydanie decyzji w trybie art. 51 ust.2 prawa budowlanego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa, jak i nie może rozszerzać zakresu sprawy. Zmiana np. podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, a to z kolei prowadzi do naruszenia zasady "dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy". Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było nakazanie rozbiórki dachu nad pomieszczeniem garażu w oparciu o art. 51 ust 2 prawa budowlanego ( po niewykonaniu obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego), to decyzja organu odwoławczego, pomimo nie powołania podstawy prawnej, nie może dotyczyć nałożenia obowiązku polegającego na doprowadzeniu do sianu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę poprzez dokonanie przebudowy dachu nad garażem, a więc obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Dokonując zmiany zakresu rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym , organ nadzoru stopnia wojewódzkiego rażąco naruszył art. 138 par. 1 pkt 2 kpa. Należy także podkreślić, iż przedmiot decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego — nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem ( art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego), był przedmiotem oceny i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] .11.1999r. oraz decyzji organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] .09.2000r. Z tych względów należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest także wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 par. 1 pkt 3 kpa . Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 145 parł pkt 2) ustawy z dnia 30.08.2003r. prawo postępowania przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), rozstrzygniecie o kosztach opierając na art.200 cytowanej ustawy w związku z art. 97 par.2 ustawy- przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz.2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI