IV SA 2649/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-02-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanapozwolenie na użytkowanielegitymacja procesowainteres prawnystrona postępowanianadzór budowlanyuchylenie postanowieniahodowla drobiusąsiedztwo nieruchomości

WSA w Olsztynie uchylił postanowienie WINB o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając, że skarżący posiadają legitymację procesową do wniesienia skargi w sprawie samowoli budowlanej.

Skarżący U. i W. W. wnieśli skargę na postanowienie WINB o umorzeniu postępowania zażaleniowego, które dotyczyło zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Skarżący twierdzili, że samowola budowlana (uruchomienie tartaku w pobliżu ich hodowli drobiu) narusza ich interes prawny i spowodowała straty. WINB umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając, że skarżący nie są stroną. WSA uchylił postanowienie WINB, stwierdzając, że skarżący posiadają legitymację procesową ze względu na interes prawny wynikający z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego oddziaływania spornych obiektów.

Sprawa dotyczyła skargi U. i W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 17 maja 2002 r., które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postępowanie zażaleniowe dotyczyło postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 2 kwietnia 2002 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr 262/8 przy ul. "[...]" w M. gm. O. PINB zawiesił postępowanie, ponieważ stwierdził samowolę budowlaną (hala do obróbki tarcicy dobudowana do hali tartacznej) i uznał, że sprawa powinna zostać przekazana do organu administracji architektoniczno-budowlanej w celu wydania pozwolenia na użytkowanie. WINB umorzył postępowanie zażaleniowe, twierdząc, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, ponieważ samowola budowlana nie narusza przepisu prawa materialnego stwarzającego dla nich legitymację, a skarżący sami potwierdzili brak przymiotu strony w piśmie z 13 listopada 2001 r. Skarżący domagali się uchylenia postanowienia WINB, argumentując, że samowola budowlana spowodowała straty w ich hodowli drobiu (ok. 60 000 zł) i naruszyła ich interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że skarżący skutecznie podważyli stanowisko WINB co do braku legitymacji procesowej. Sąd podkreślił, że o legitymacji decyduje interes prawny, a nie oświadczenia woli. Skoro nieruchomość skarżących przylega do nieruchomości inwestora i sporne obiekty oddziałują na ich działkę, istnieje interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, nawet pomijając roszczenia odszkodowawcze. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie WINB na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zwrócił uwagę na nieprecyzyjne oznaczenie przedmiotu sprawy przez PINB oraz wskazał, że WINB powinien odnieść się do zarzutów skarżących dotyczących kolejnej samowoli budowlanej po wydaniu nakazu rozbiórki. Wnioski skarżących o nakaz wstrzymania działalności tartaku nie mogły zostać uwzględnione, gdyż sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji w wydawaniu takich zakazów, a sąd był związany przedmiotem zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący posiadają legitymację procesową, ponieważ ich interes prawny może wynikać z sąsiedztwa nieruchomości i potencjalnego oddziaływania spornych obiektów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że o legitymacji procesowej decyduje interes prawny oparty na przepisach prawa materialnego, a nie oświadczenia woli stron. Sąsiedztwo nieruchomości i wpływ samowoli budowlanej na działkę skarżących uzasadniają posiadanie interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 145 § par. 1 pkt. 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 97 § § 1 pkt. 4

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący posiadają interes prawny w sprawie samowoli budowlanej ze względu na sąsiedztwo nieruchomości i potencjalne oddziaływanie obiektów. Umorzenie postępowania zażaleniowego przez WINB było błędne, ponieważ skarżący powinni być uznani za stronę postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie posiadają legitymacji procesowej, gdyż samowola budowlana nie narusza przepisu prawa materialnego stwarzającego dla nich legitymację. Skarżący potwierdzili brak przymiotu strony w piśmie z dnia 13 listopada 2001 r.

Godne uwagi sformułowania

o legitymacji procesowej strony nie decydują oświadczenia woli lecz interes prawny znajdujący oparcie w przepisach prawa materialnego sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji publicznej

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Eugeniusz Mzyk

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście sąsiedztwa nieruchomości i wpływu inwestycji na otoczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej umorzenia postępowania zażaleniowego i oceny legitymacji procesowej. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i jak sąd może interweniować, gdy organ błędnie odmówi stronie legitymacji procesowej, nawet jeśli sprawa dotyczy samowoli budowlanej.

Czy sąsiad może zablokować samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w sporze.

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2649/02 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak
Eugeniusz Mzyk /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Eugeniusz Mzyk (sprawozdawca) Katarzyna Matczak Renata Hermanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r., sprawy ze skargi U. i W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie zabudowy działki: I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz U. i W. W. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
IV SA 2649/02
Uzasadnienie
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr "[...]" z dnia 2 kwietnia 2002 roku, na podstawie art. 97 § l pkt. 4 Kpa : "po rozpatrzeniu sprawy zabudowy działki Nr 262/8 przy ul. "[...]" w M. gm. O. - zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w/w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na wizję lokalną, przeprowadzoną w dniu 30 11 2001 r., w czasie której stwierdzono, że na działce nr 262/8, stanowiącej własność A. M., znajdują się następujące budynki : hala tartaczna (obiekt A), hala do obróbki tarcicy (obiekt B) oraz wiata magazynowa (obiekt C), w stosunku do której w 2001 r. orzeczono nakaz rozbiórki. Obiekt oznaczony literą B powstał 6 lat temu i został dobudowany do istniejącego obiektu A (zakupionego wraz z nieruchomością przez aktualnego właściciela w 1998 roku) zaś aktualnie obiekty A i B stanowią jedną całość, zarówno funkcjonalną jak i konstrukcyjną. W ocenie organu I instancji nie są wiarogodne twierdzenia Państwa W. dotyczące daty popełnienia samowoli budowlanej, natomiast skoro samowola ta miała miejsce ponad 5 lat temu organ nadzoru budowlanego zobowiązany był zawiesić postępowanie administracyjne i przekazać sprawę do właściwego organu administracji architektoniczne budowlanej w celu wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2002 roku, po rozpatrzeniu zażalenia W. i U. W., na w/w postanowienie z dnia 2 kwietnia 2002 roku o zawieszeniu postępowania - umorzono postępowanie zażaleniowe. W motywach tego postanowienia podniesiono, że samowola budowlana, będąca przedmiotem tego postępowania, nie narusza przepisu prawa materialnego, który stwarzałby dla skarżących legitymację procesową. Sam skarżący jest tego świadomy co potwierdził w swoim piśmie z dnia 13 listopada 2001 r. Skoro zatem skarżący nie posiadają przymiotu strony postępowanie zażaleniowe należało umorzyć.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący U. i W. W. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Według twierdzeń skarżących samowola budowlana (uruchomienie tartaku w bezpośrednim sąsiedztwie i zbliżeniu działalności produkcyjnej do ich granicy), spowodowała straty w prowadzonej hodowli drobiu na kwotę około 60.000,00 zł. Jednocześnie błędne a zarazem celowe jest ustalenie organu co do tego, że nie są stroną w postępowaniu, gdyż w sposób oczywisty ich interes prawny został naruszony. Skarżący zakwestionowali również stanowisko organu co do treści ich pisma z dnia 13 listopada 2001 roku. Wskazali na niezgodne z prawem działania inwestora, który po wydaniu nakazu rozbiórki popełnił kolejna samowolę budowlaną, uruchomił spalarnię odpadów zaś dymy stały się przyczyną padnięć inwentarza,
co doprowadziło do likwidacji hodowli. Wszystkie te względy, w ocenie skarżących, uzasadniają wniesienie skargi jak również zgłoszony wniosek o wydanie nakazu wstrzymania działalności tartaku.
Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1271 ze zm./.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest uzasadniona. Skarżący skutecznie podważają stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że samowola budowlana, będąca przedmiotem postępowania, jakoby nie narusza przepisu prawa materialnego, który stwarzałby dla skarżących legitymację procesową oraz ustalenie, iż sam skarżący jest tego świadomy (o braku przymiotu strony), co potwierdził w swoim piśmie z dnia 13 listopada 2001 r. Wprawdzie treść pisma skarżącego z dnia 13 listopada 2001 r istotnie mogłaby sugerować, że skarżący w tym piśmie złożył określone oświadczenie woli (co do posiadania przymiotu strony), jednakże treści tego oświadczenia przeczą kolejne pisma skarżącego a przede wszystkim sam fakt wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Co jednak istotniejsze o legitymacji procesowej strony nie decydują oświadczenia woli lecz interes prawny znajdujący oparcie w przepisach prawa materialnego. Jeśli więc, jak twierdzą to skarżący, a których to okoliczności nie rozważał organ odwoławczy, nieruchomość stanowiąca własność skarżących przylega do nieruchomości inwestora, na której wzniesiono sporne obiekty, które w określony sposób oddziaływują na sąsiednią działkę, wydaje się oczywistym, że można i należy mówić o posiadaniu przez skarżących interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Co więcej, interes ten można wyprowadzić z samego sąsiedztwa nieruchomości skarżących i inwestora, jeśli nawet pominąć zgłaszane roszczenia odszkodowawcze pod adresem inwestora. Stąd też nie do zaakceptowania jest pogląd, przedstawiony w zaskarżonej decyzji, jakoby skarżący nie posiadali przymiotu strony, tak zresztą jak przyjął to organ I instancji. Rzeczą zatem organu odwoławczego było merytoryczne rozpatrzenie zażalenia skarżących.
Z tych też względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 par. l pkt. l lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 póz. 1270/.
Już na marginesie dotychczasowych rozważań wskazać należy na odbiegające od precyzji oznaczenie przedmiotu sprawy jako "sprawy zabudowy działki Nr 262/8 przy ul. "[...]" w M. gm. O", gdy w istocie wszczęto postępowanie w sprawie samowoli budowlanej i wydania nakazu rozbiórki w odniesieniu do konkretnego obiektu. Należy bowiem mieć na uwadze, jak to podniósł organ I instancji, że w odniesieniu do jednego obiektu
wydano już nakaz rozbiórki. Organ odwoławczy, rozpoznając zarzuty merytoryczne, powinien również odnieść się do podnoszonych przez skarżących, twierdzeń o popełnieniu przez inwestora kolejnej samowoli budowlanej, po uprzednim wydaniu nakazu rozbiórki. W związku z tym otwarta kwestią będzie ocena czy uzasadnione było podjęcie postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Nie mogły natomiast odnieść zamierzonego skutku wnioski skarżących, zgłoszone na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 roku, postulujące wydanie przez sąd nakazu wstrzymania działalności tartaku, jako zagrażające środowisku i bezpośrednio skarżącym. Należy przypomnieć, że sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji publicznej (do których należy wydawanie stosownych zakazów zagrażających środowisku) a poza tym w niniejszej sprawie sąd związany był przedmiotem zaskarżenia obejmującego jedynie umorzenie postępowania zażaleniowego.
Z powyższych przyczyn i na podstawie powołanych powyżej przepisów orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI