IV SA 2638/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-30
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanewarunki zabudowypozwolenie na budowęekrany akustyczneochrona środowiskahałaspostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościWSAprawo proceduralne

WSA w Warszawie uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, wskazując na naruszenia proceduralne i materialne.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Stowarzyszenie zarzucało niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie długości ekranów akustycznych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje, wskazując na naruszenia art. 31 kpa, art. 157 § 3 kpa i art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie podnosiło, że zatwierdzony projekt budowlany dotyczący budowy ulicy i ekranów akustycznych był niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy, zwłaszcza w zakresie długości ekranów. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 31 kpa, art. 157 § 3 kpa) oraz materialnych (art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego). Wskazano na błędy organów w ocenie statusu strony Stowarzyszenia oraz na istotne niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, dotyczące m.in. długości ekranów akustycznych i ich wykończenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może występować z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego (np. o stwierdzenie nieważności decyzji) jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi i interesem społecznym, a osoby, w imieniu których działa, mogłyby być stroną tego postępowania. Jednakże, zgodnie ze zmianą Prawa budowlanego, art. 31 kpa nie stosuje się w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie umorzyły postępowanie, odmawiając Stowarzyszeniu statusu strony. Wskazał, że organizacja społeczna może wszcząć postępowanie nadzwyczajne na podstawie art. 31 kpa, a organy powinny ocenić przesłanki z tego artykułu. Jednocześnie zaznaczył, że nowe brzmienie art. 28 Prawa budowlanego wyłącza stosowanie art. 31 kpa w sprawach pozwoleń na budowę, co jednak nie zwalnia organów z obowiązku zbadania z urzędu kwestii nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.b. art. 34 § 1

Prawo budowlane

Projekt budowlany powinien spełniać wszystkie wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 31 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, na wniosek organizacji społecznej, może wszcząć postępowanie lub dopuścić ją do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny oraz interes prawny osób, w imieniu których organizacja działa.

k.p.a. art. 157 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, powinien wydać odpowiednie rozstrzygnięcie (odmowa wszczęcia, stwierdzenie nieważności, odmowa stwierdzenia nieważności, stwierdzenie naruszenia prawa), a nie umorzyć postępowanie w sposób błędny.

p.b. art. 28 § 3

Prawo budowlane

Art. 31 kpa nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, co dotyczy również postępowań nadzwyczajnych dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie parametrów ekranów akustycznych. Błędne uznanie Stowarzyszenia za stronę postępowania przez organy administracji. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o braku istotnych niezgodności projektu z warunkami zabudowy. Argumenty organów o braku statusu strony dla Stowarzyszenia.

Godne uwagi sformułowania

Ocena zgodności z prawem decyzji wydanych przez Wojewodę oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została przez Sąd dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wydania. Skoro Wojewoda stwierdził, że Stowarzyszenie nie może według niego być stroną postępowania, a tym samym, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie został złożony przez stronę postępowania to winien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a nie o jego umorzeniu. Nie można uzależniać uznania organizacji społecznej za stronę postępowania nadzwyczajnego od tego czy uczestniczyła ona w postępowaniu zwyczajnym jako strona. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 roku nie jest zgodny z częścią wymogów określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 1999 roku.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Wojciech Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Status strony organizacji społecznych w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących pozwoleń na budowę (przed zmianą przepisów), a także wymogi zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Zmiana przepisów Prawa budowlanego (art. 28 ust. 3) wyłączyła stosowanie art. 31 kpa w sprawach pozwoleń na budowę, co ogranicza bezpośrednie zastosowanie argumentacji dotyczącej statusu strony organizacji społecznych w nowych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem organizacji do udziału w postępowaniu oraz materialnych dotyczących zgodności projektu budowlanego z warunkami zabudowy, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej.

Czy projekt budowlany musi idealnie zgadzać się z warunkami zabudowy? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2638/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Wojciech Mazur
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S P- E- Z w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2003 roku Nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku nr. [...], a także decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2002 roku nr. [...]i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 roku nr. [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 1999 roku, Nr [...]Prezydent Miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej budowy odcinka ul. [...] (km 0 + 964 do skrzyżowania z ul. [...]km 1 + 101,43) i przebudowy ulicy [...] (km 0 + 000 do km + 500) wraz z uzbrojeniem terenu - w granicach terenu objętego wnioskiem przedstawionym w załączonych planach sytuacyjnych stanowiących integralną część decyzji.
Decyzją z dnia [...]sierpnia 1999 roku, Nr [...]Prezydent Miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zadania inwestycyjnego pod tytułem Budowa ulicy im. [...]w [...] (Etap II) w granicach terenu objętego wnioskiem przedstawionym na załączonym planie sytuacyjnym stanowiącym integralną część decyzji. W pkt. III podpunkt 3 tej decyzji zawarty został warunek, iż dla dotrzymania wymagań higienicznych i zdrowotnych inwestycji należy zachować następujące warunki:
1) na odcinakach: 0 + 490 do 0 + 930 przy ul. [...]i 0 + 040
ul. [...] winny zostać zainstalowane odpowiednio
wykształcone ekrany posadowione w wale ziemnym,
2) za przystankiem autobusowym w km 0 + 600 winien zostać
zbudowany drugi ekran dodatkowy odpowiednio wykształcony
o długości nie mniejszej niż 80 m,
3) od strony osiedla im. [...] ekrany winny być dodatkowo obite
folią dźwiękochłonną z wypełniaczem,
4) na etapie projektu budowlanego należy opracować ocenę
oddziaływania na środowisko, w której należy ponownie
przeanalizować dane wyjściowe dotyczące natężenia ruchu
z uwzględnieniem prognozowanego okresu 15 letniego, a także
zmian zagospodarowania w okresie jak wyżej w północnych rejonach
miasta w stosunku do Osiedla [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku, Nr [...]Prezydent Miasta [...]zatwierdził projekty budowlane budowy ulicy [...]Etap I ( km 0 + 477,50 do km 0 + 964,26) wraz z przebudową ulicy [...] (km 0 + 000,00 do km 0 + 169,00) i Etap II (km 0 + 964,00 do km 1+ 101,43) oraz z przebudową ulicy [...] (km 0 + 000,00 do km 0 + 512,00) w [...] i udzielił Miastu [...]reprezentowanemu przez Zarząd Miasta w osobie wiceprezydenta mgr inż. J. K pozwolenia na budowę ulicy [...]Etap I i II w zakresie:
1) budowy i przebudowy układu drogowego:
a) budowy ul. [...]o długości 623,93 m
b) budowy ul. [...] długości o 169,26 m
c) przebudowy ul. [...]o długości 512,00 m
d) budowy drogi dojazdowej do urządzeń oczyszczania o długości
241,95 m
e) budowy zatok autobusowych 6 sztuk
2) budowy przejścia podziemnego,
3) budowy i przebudowy kanalizacji sanitarnej,
4) przebudowy sieci wodociągowej magistralnej,
5) przebudowy sieci wodociągowej rozdzielczej,
6) przebudowy istniejących ciepłociągów,
7) przebudowy linii 110 kV,
8) przebudowy linii SN i NN napowietrznych i kablowych,
9) przebudowy linii telekomunikacyjnych napowietrznych i kablowych,
10) budowy oświetlenia ulicznego i oświetlenia przejścia dla pieszych,
11) budowy sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu,
12) budowy ekranów akustycznych w 4 odcinkach wzdłuż ulicy
[...]po stronie zachodniej o wysokości
3,50 do 6,50 m
13) urządzenia zieleni ochronnej i akustycznej.
Pismem z dnia 19 marca 2002 roku Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]sierpnia 2001 roku, Nr [...]
W uzasadnieniu swojego wniosku Stowarzyszenie podniosło zarzut, że jest ona niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 1999 roku.
Zgodnie z pkt. III.3.1 decyzji o warunkach zabudowy ekrany wzdłuż ulicy [...]powinny rozpoczynać się od pkt. km 0 + 490, a z projektu budowlanego wynika, że ekran rozpoczyna się od pkt. 0 + 524,29. Zgodnie z pkt. III.3.2 decyzji o warunkach zabudowy za linią ekranów bezpośrednio sąsiadujących z krawędzią drogi ma znajdować się w głębi ekran oddzielający zatokę autobusową od osiedla o długości nie mniejszej niż 80 m, gdy tymczasem długość tego ekranu odległego o 9,5 m od jezdni wynosi w zatwierdzonym projekcie budowlanym tylko 56,5 m. Zgodnie z pkt. III.3.3 decyzji o warunkach zabudowy ekrany od strony osiedla im. [...] winny być dodatkowo obite folia dźwiękochłonną, a projekt nie spełnia tego warunku. Zgodnie z pkt. III.3.4 decyzji o warunkach zabudowy powykonawczy monitoring hałasu wewnątrz mieszkań przy ul. [...] usytuowanych od strony ul. [...]ma obejmować wszystkie kondygnacje budynku, gdy tymczasem zgodnie z analizą powykonawczą i koncepcyjną lokalnego monitoringu zawartą w rozdziale 7.1 Raportu oddziaływania pomiar ograniczono tylko do ostatniej kondygnacji budynku. W treści decyzji nie określono też jak ma się odbywać monitoring. Zgodnie z pkt. III.3.7b decyzji o warunkach zabudowy w projekcie budowlanym należało przewidzieć zabezpieczenia budowlane poszczególnych budynków (ewentualna wymiana stolarki okiennej, zmiana systemu wentylacji) uwzględniające prognozowane
równoważne poziomy hałasów wewnątrz budynku przy elewacji) gdy tymczasem takiego warunku nie spełniono. Zgodnie z pkt.III.3.7c inwestor powinien zabezpieczyć środki finansowe związane z wykonaniem wyżej wymienionych zabezpieczeń, a inwestor unika wiążącej odpowiedzi w tej kwestii. Wreszcie zgodnie z pkt.III.3.8 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestor miał opracować projekt wentylacji dostosowany do specyfiki poszczególnych budynków i przedstawić do zaopiniowania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu, a z dokumentacji wynika, że obowiązek ten nie został zrealizowany.
Zgodnie z treścią art.34 ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) projekt budowlany winien spełniać wszystkie wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przeciwnym wypadku inwestor musi ubiegać się o zmianę jej treści lub uzyskanie nowej decyzji o warunkach zabudowy. W tej sytuacji zdaniem Stowarzyszenia zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku, Nr [...]Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia [...]umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...], z dnia [...] sierpnia 2001 roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Miastu [...] pozwolenia na budowę ulicy [...]etap I i II tej inwestycji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...]stwierdził, że Stowarzyszenie nie może być uznane za stronę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]sierpnia 2001 roku, gdyż nie brało udziału jako strona w postępowaniu administracyjnym o wydanie tej decyzji.
Decyzją z dnia [...]listopada 2002 roku, Nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ administracji publicznej winien również z urzędu zbadać czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...], Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2001 roku.
Decyzją z dnia [...]grudnia 2002 roku, Nr [...]Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...]z dnia [...]sierpnia 2001 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] wyraził pogląd, że rozpatrując sprawę z urzędu w trybie określonym przepisami rozdziału 13 kpa stwierdził, iż główną przesłanką skłaniającą do ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 roku mogłaby być niezgodność pozwolenia na budowę z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez
prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999 roku. Zatwierdzony został bowiem projekt budowlany, który przewidywał jeden z ekranów o 23,5 m, a drugi o 34,29 m krótszy, niż ich minimalna długość określona w decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże całkowita
długość ekranów akustycznych zgodnie z treścią decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu wynosić miała około 560 m,
a w projekcie budowlanym zmniejszono ją o około 10% przy jednoczesnym
zachowaniu warunków akustycznych zawartych w ocenie oddziaływania
projektowanego odcinka ul. [...]na sąsiadujące
elementy otoczenia i przy zastosowaniu zamiennych rozwiązań projektowych
tj. odpowiednio wyższych paneli. Okoliczności te zdaniem Wojewody [...]nie dają podstaw do przyjęcia by odstępstwa od wymogów określonych
w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie były na tyle
istotne aby uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu
na budowę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] podnosząc zarzut, iż stwierdzone niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczące wymiarów ekranów akustycznych
są na tyle istotne, że winny skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji
Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 roku o pozwoleniu
na budowę.
Stowarzyszenie zwróciło się również by organy nadzoru budowlanego uniemożliwiły oddanie drogi do użytku przed ustawieniem ekranów ochronnych.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, Nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...] grudnia 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Stowarzyszenie [...]podnosząc zarzut naruszenia wymogów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zgodnie z pkt. III.3.1 decyzji o warunkach zabudowy ekrany wzdłuż ulicy [...]powinny rozpoczynać się od pkt. km 0 + 490, a z projektu budowlanego wynika, że ekran rozpoczyna się od pkt. 0 + 524,29. Zgodnie z pkt. III.3.2 decyzji o warunkach zabudowy za linią ekranów bezpośrednio sąsiadujących z krawędzią drogi ma znajdować się w głębi ekran oddzielający zatokę autobusową od osiedla o długości nie mniejszej niż 80 m, gdy tymczasem długość tego ekranu odległego o 9,5 m od jezdni wynosi w zatwierdzonym projekcie budowlanym tylko 56,5 m.
Skrócenie ekranów akustycznych zdaniem Stowarzyszenia spowoduje niewystarczającą ochronę przed hałasem w południowej części inwestycji. Zdaniem Stowarzyszenia organy administracji publicznej operują danymi liczbowymi, które są dobierane w sposób tendencyjny i nierzetelny i które nie
reprezentują parametrów istotnych dla sprawy, a z kolei parametry istotne są przemilczane. Przytaczane wyniki liczbowe nie są należycie uzasadniane. Rzetelna ocena przewidywanego natężenia ruchu prowadzi do wniosku, że parametry ekranów akustycznych winny ulec zwiększeniu w stosunku do tych, które przewiduje projekt. Stowarzyszenie podniosło także zarzut, naruszenia przez organy administracji publicznej art.35 kpa i art.36 kpa. Nadto skarżący stwierdził, iż wprowadzone do pierwotnego projektu zmiany nie były satysfakcjonujące z punktu widzenia zasad ochrony środowiska i ochrony sanitarnej, a nadto tryb ich wprowadzenia rażąco naruszył art.36a ust.l i art.57 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Stowarzyszenie nie posiada przymiotu strony postępowania wobec czego podnoszone przez nie merytoryczne argumenty nie mogą być brane pod uwagę i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym.
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...], a także decyzje wydane wcześniej tj. decyzja Wojewody [...] z dnia z dnia [...]lipca 2002 roku oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2002 roku zapadły z naruszeniem art.31 kpa, art.l57§3 kpa i art. art.34 ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.).
Na wstępie stwierdzić należy, iż ocena zgodności z prawem decyzji wydanych przez Wojewodę [...] oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została przez Sąd dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wydania.
Przy wydawaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...]lipca 2002 roku doszło zdaniem Sądu do naruszenia art. 157§3 kpa. Rozpoznając wniosek Stowarzyszenia [...]Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie argumentując, iż Stowarzyszenie nie może być uznane za stronę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2001 roku. Rozstrzygnięcie to uznać należy za błędne. Przepisy kpa jednoznacznie określają rodzaj rozstrzygnięć jakie wydają organy administracji publicznej rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Rozstrzygnięcia te to odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, stwierdzenie nieważności decyzji, odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdzenie, że decyzja wydana została wydana z naruszeniem prawa.
Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Z przyczyn podmiotowych odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić jeżeli z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji występuje osoba nie będąca stroną postępowania lub gdy wniosek składa osoba nie posiadająca zdolności do czynności prawnych.
Z przyczyn przedmiotowych odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wówczas gdy strona we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie powołuje się na przesłanki stwierdzenia nieważności wymienione w art.l56§l kpa lecz np. na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania.
Skoro Wojewoda [...]stwierdził, że Stowarzyszenie nie może według niego być stroną postępowania, a tym samym, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie został złożony przez stronę postępowania to winien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a nie o jego umorzeniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 roku za prawidłowy uznał pogląd, że Stowarzyszenie nie może być uznane za stronę postępowania jak też za prawidłowe uznał rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania. Powodem uchylenia decyzji była bowiem jedynie konieczność dokonania przez Wojewodę z urzędu oceny czy nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę. Wojewoda [...]wydając w sprawie drugą decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku ponownie umorzył postępowanie w sprawie. Stowarzyszenie złożyło odwołanie od tej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał merytorycznie złożone odwołanie. Tymczasem skoro nie uznawał Stowarzyszenia za stronę postępowania winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.l38§l pkt.3 kpa tak by twierdzenie Stowarzyszenia co do posiadania przymiotu strony mogło być zweryfikowane w sposób procesowy na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego ( wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999 roku, sygn. akt I SA 1620/98 - niepublikowany). Co więcej po merytorycznym rozpoznaniu odwołania w odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdza, że Stowarzyszenie nie może być uznane za stronę postępowania.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżące Stowarzyszenie zarzutów, iż błędnym jest pogląd wyrażony przez Wojewodę [...] oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że Stowarzyszeniu nie przysługuje status strony stwierdzić należy, że zarzuty te zasługują na uwzględnienie. Przytoczone przez te organy argumenty mające przemawiać za tym, że Stowarzyszenie nie jest może być uznane stronę postępowania zdaniem Sądu uznać należy za błędne.
Zgodnie z treścią art.31§l kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, nowym, odrębnym od postępowania zwyczajnego. Nie można uzależniać uznania organizacji społecznej za stronę postępowania nadzwyczajnego od tego czy uczestniczyła ona w postępowaniu zwyczajnym jako strona. Przyczyny nie uczestniczenia organizacji społecznej w postępowaniu zwyczajnym mogą być różne i nie musi to być związane z faktem, że w postępowaniu tym nie przysługiwał jej status strony. Organ administracji do którego wpływa wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego np. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien ocenić czy w tym konkretnym postępowaniu organizacja ta może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania. Winien więc ustalić czy wszczęcie postępowania jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, czy za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny oraz czy osoba lub osoby w imieniu których organizacja społeczna występuje o wszczęcie postępowania mogłyby być stroną tego postępowania.
Są to jedyne kryteria dopuszczalności udziału organizacji społecznej w postępowaniu oraz wszczęcia postępowania zwykłego na jej wniosek.
Nie można uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym w trybie art. 31 kpa wiązać z istnieniem przepisu prawa materialnego wskazującego na istnienie interesu prawnego upoważniającego do uznania takiej organizacji za stronę postępowania. Istnienie takiego przepisu ma znaczenie wówczas gdy organizacja taka występuje w postępowaniu samoistnie jako strona, o której mowa w art.28 kpa w zw. z art.29 kpa. Natomiast gdy organizacja społeczna występuje w postępowaniu w trybie art. 31 kpa należy mieć na względzie przepis prawa pozwalający stwierdzić istnienie interesu prawnego osób w imieniu których organizacja ta występuje.
W przypadku występowania organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym w trybie art.31 kpa nie chodzi więc o ustalenie czy organizacja społeczna jest stroną postępowania lecz o to czy spełnione zostały przesłanki wymienione w tym artykule do jej uczestnictwa postępowaniu. Jeżeli zostały one spełnione wówczas organizacja społeczna bierze udział w postępowaniu na prawach strony co wynika z treści art.31§3 kpa.
W niniejszej sprawie zarówno Wojewoda [...] jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wypowiedzieli się, czy Stowarzyszenie [...] spełniło przesłanki określone w art.31 kpa niezbędne do tego by mogło ono uczestniczyć w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Niewątpliwie cele statutowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny przemawiały za uwzględnieniem złożonego przezeń wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Odnośnie trzeciego elementu tj. czy osoby w imieniu których Stowarzyszenie miałoby żądać wszczęcia postępowania mogłaby mieć interes prawny w jego wszczęciu wydaje się, że również był on spełniony.
Ze znajdującej się a aktach sprawy kopii artykułu prasowego wynika, że Stowarzyszenie działało w celu ochrony interesów mieszkańców osiedla znajdującego się w pobliżu realizowanej inwestycji. Okoliczność ta wymagałby jednak dodatkowego wyjaśnienia przez organy administracji publicznej.
W tym miejscu należy jednak stwierdzić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji będą musiały już uwzględnić nowe brzmienie art.28 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią art.28 ust.3 tego przepisu (który wszedł w życie z dniem 11 lipca 2003 roku) art.31 kpa nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Dotyczy to nie tylko postępowania zwyczajnego lecz także postępowań nadzwyczajnych dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z treścią art.7 ust.l ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz
o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz.718) na mocy której
wprowadzono wżycie przepis art.28 ust.3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku
Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy,
a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się dotychczasowe przepisy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej
Stowarzyszenie nie będzie mogło uczestniczyć w postępowaniu na prawach
strony. Sprawa została już bowiem zakończona ostateczną decyzją.
Okoliczność ta nie zwalnia jednak organów administracji publicznej
od rozważenia z urzędu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia
nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1999 roku,
Nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta [...].
Należy bowiem zwrócić uwagę, że dokonana przez Wojewodę [...]
oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ocena zgodności decyzji
Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 roku, Nr [...]
z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia
[...]sierpnia 1999 roku, Nr [...]wydanej przez Prezydenta Miasta [...]
jest zdaniem Sądu dowolna. Zgodnie z treścią art.34 ust. 1 ustawy z
dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę) projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż projekt
budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca
1999 roku nie jest zgodny z częścią wymogów określonych w
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia
[...] sierpnia 1999 roku. Z zatwierdzonego projektu wynika, że długość ekranów
akustycznych jest krótsza od długości określonej w decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto z decyzji tej wynika, że od strony
osiedla im. [...] ekrany winny być dodatkowo obite folią dźwiękochłonną z
wypełniaczem podczas gdy projekt tego nie przewiduje. Sprzeczność
pozwolenia na budowę z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu jest w tej części jednoznaczna. Nie można zgodzić się z poglądem, że
się z poglądem, że zmniejszenie długości ekranów akustycznych jest niewielkie i z tego powodu nie można mówić o rażącym naruszeniu art.34 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Istotna jest bowiem okoliczność, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest w tej części sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu co narusza
art.34 ust.l wyżej wymienionej ustawy. Odstępstwo od tych warunków jest
możliwe tylko wówczas gdy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie zmieniona lub zostanie wydana nowa
decyzja.
Nadmienić należy, że wystąpienie wyżej wymienionych uchybień nie musi skutkować stwierdzeniem nieważności w całości decyzji o pozwoleniu na budowę. Istnieje bowiem możliwość stwierdzenia jej nieważności tylko w części dotyczącej tych uchybień.
Odnośnie zarzutu Stowarzyszenia, iż w projekt budowlany nie uwzględnia zabezpieczeń budowlanych poszczególnych budynków (ewentualnej wymiany stolarki okiennej, zmiany systemu wentylacji) uwzględniających prognozowane równoważne poziomy hałasów wewnątrz budynku przy elewaqi oraz braku zabezpieczenia środków finansowych związanych z wykonaniem tych zabezpieczeń stwierdzić należy, że wymagania te nie odnoszą się bezpośrednio do projektu budowlanego. Z pkt. III. 7 decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że na etapie
projektu budowlanego należy opracować ocenę oddziaływania na środowisko,
w której należy uwzględnić wyżej wymienione wymagania. Raport
oddziaływania na środowisko został w niniejszej sprawie sporządzony. Był
on podstawą wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego
w [...] uzgadniającej projekt budowlany w zakresie wymagań
higienicznych i zdrowotnych. Jeżeli Raport oddziaływania na środowisko nie
uwzględniał tych warunków to stronom postępowania przysługiwało prawo
kwestionowania go poprzez wzruszenie decyzji Powiatowego Inspektora
Sanitarnego w [...]. Nie można natomiast czynić tego w niniejszym
postępowaniu. To samo dotyczy podniesionego przez Stowarzyszenie zarzutu,
iż Raport oddziaływania ogranicza pomiar hałasu do ostatniej kondygnacji
budynku. Ten wymóg zawarty w Raporcie oddziaływania może być
kwestionowany tylko poprzez wzruszenie decyzji Powiatowego Inspektora
Sanitarnego o uzgodnieniu projektu budowlanego w zakresie wymagań
higienicznych i zdrowotnych, której podstawą wydania był ten Raport.
Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być nieuwzględnienie w projekcie budowlanym wszystkich wymogów, które zawarte są w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 1999 roku wydanej przez
Prezydenta Miasta [...]. Decyzja ta zawiera również wymogi, które nie
mogą być spełnione przy sporządzaniu odpowiedniego projektu budowlanego.
Dotyczy to zarzutu braku w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożenia na inwestora obowiązku opracowania projektu wentylacji w budynkach
znajdujących się w pobliżu inwestycji. Stwierdzić należy, iż tego rodzaju brak nie może być oceniany jako rażące naruszenie przepisu art.34 ust.l ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W decyzji o pozwoleniu na budowę mogą być nakładane na inwestora jedynie takie obowiązki, które wynikają z przepisów Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy.
Zdaniem Sądu żaden przepis ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie daje podstaw do nałożenia na inwestora w decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązku opracowania projektu wentylacji w budynkach znajdujących się w pobliżu inwestycji. Nawet jeśli w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu znalazł się tego typu warunek to nie może można wymagać być decyzja o pozwoleniu na budowę również musiała zawierać tego rodzaju wymóg.
Nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji podniesiony przez Stowarzyszenie zarzut naruszenia art.35 kpa i art.36 kpa. Jest to bowiem zarzut bezczynności organów administracji publicznej przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Na bezczynność postępowania służy stronom tego postępowania odrębna skarga do sądu administracyjnego. Dopiero po wniesieniu takiej skargi Sąd może oceniać czy organy administracji publicznej rzeczywiście dopuściły się bezczynności w sprawie.
Również odrębna skarga służy stronom postępowania na decyzję zmieniającą w trybie art.36a ustawy z dnia 07 lipca 19994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia z dnia 20 sierpnia 1999 roku.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt. a i c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI