IV SA 2510/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowola budowlanawspółwłasnośćprawo rzeczowedecyzja administracyjnakontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, uznając, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością nie ma znaczenia przy pozwoleniu na użytkowanie obiektu już wzniesionego.

Skarga dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach osiemdziesiątych. Skarżąca podnosiła, że inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością oraz że postępowanie było przedwczesne ze względu na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają wydania pozwolenia na użytkowanie od tytułu prawnego do gruntu, a kwestie te należą do postępowania cywilnego.

Sprawa dotyczyła skargi H. W. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w latach osiemdziesiątych. Skarżąca zarzucała, że decyzja nie precyzuje obiektu, organ nie wskazał dowodów, a inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. (stosowanymi ze względu na datę budowy), podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności obiektu, a kwestia prawa do dysponowania nieruchomością nie ma znaczenia przy pozwoleniu na użytkowanie, lecz może być dochodzona na drodze cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność decyzji. Sąd uznał, że inwestor wybudował obiekt bez pozwolenia, a organ prawidłowo podjął czynności w celu usankcjonowania naruszenia, wydając pozwolenie na użytkowanie po spełnieniu warunków. Sąd potwierdził, że pozwolenie na użytkowanie nie przesądza o prawie własności i nie ma wpływu na ustalenie tych praw, a przepisy prawa budowlanego nie uzależniają go od tytułu do działki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może być wydane nawet jeśli inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ przepisy prawa budowlanego nie uzależniają wydania takiego pozwolenia od tytułu prawnego do gruntu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że pozwolenie na użytkowanie ma na celu ustalenie, czy wzniesiony obiekt spełnia wymagania techniczne i prawne, nie przesądza natomiast o prawie własności ani nie wpływa na ustalenie tych praw. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością jest istotna przy pozwoleniu na budowę, ale nie przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, gdy obiekt już istnieje. Ewentualne roszczenia właściciela nieruchomości wynikające z wykorzystania jego gruntu mogą być dochodzone na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 103 § ust. 2

Prawo budowlane

Przepis ten stanowi podstawę do stosowania przepisów ustawy z 1974 r. do obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.

p.u.s.a. art. 1 § ust. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie narusza prawa.

Pomocnicze

p.b. art. 42 § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 42 § ust. 3

Prawo budowlane

Stanowi podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie, gdy obiekt jest zdatny do użytku.

p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.b. art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1 i 2

Prawo budowlane

Przesłanki nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.

p.b. art. 5

Prawo budowlane

p.b. art. 6

Prawo budowlane

p.b. art. 13

Prawo budowlane

p.b. art. 14

Prawo budowlane

p.b. art. 15

Prawo budowlane

p.b. art. 16

Prawo budowlane

p.b. art. 17

Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością nie ma znaczenia przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu już wzniesionego. Przepisy prawa budowlanego nie uzależniają wydania pozwolenia na użytkowanie od tytułu prawnego do działki. Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność decyzji, a nie jej celowość czy merytoryczną zasadność w kontekście prawa własności.

Odrzucone argumenty

Decyzja narusza dobro i interes właścicieli nieruchomości. Inwestor nie ma prawa do nieruchomości. Decyzja Wojewody jest przedwczesna ze względu na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji pozwolenie na użytkowanie w takiej sytuacji ma na celu ustalenie czy wzniesiony obiekt spełnia wymagania [...] nie przesądza natomiast o prawie własności i nie ma żadnego wpływu na ustalenie tych praw Przepisy prawa budowlanego nie zawierają jakichkolwiek przesłanek uzależniających wydanie pozwolenia na użytkowanie od tytułu do działki.

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Ewa Machlejd

członek

Bożena Więch-Baranowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę, nawet w sytuacji sporu o prawo do nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 70. i 90. XX wieku, choć zasada dotycząca rozdzielenia pozwolenia na użytkowanie od kwestii własnościowych pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa budowlanego dotyczącą rozgraniczenia kompetencji sądu administracyjnego i cywilnego w kwestiach własnościowych i pozwoleń na użytkowanie. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Czy można legalnie użytkować budynek, który nigdy nie miał pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2510/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /sprawozdawca/
Ewa Machlejd
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Sygn. powiązane
II OSK 438/05 - Wyrok NSA z 2006-01-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego skargę oddala
Uzasadnienie
IVSA 2510/03
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją wydaną w dniu [...] marca 2003r ( znak [...]), na podstawie art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 42 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane zezwolił A. G. na użytkowanie budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że A. G. wybudował w latach osiemdziesiątych budynek mieszkalny stanowiący łącznik pomiędzy istniejącymi budynkami obory i drewnianym mieszkalnym – bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi wykonanie inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej wybudowanego łącznika.
Inwestor wykonał zobowiązanie.
Zdaniem organu z przedstawionej inwentaryzacji wynika, że budynek został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od tej decyzji wniosła H. W. – współwłaścicielka nieruchomości – zarzucając iż decyzja nie wskazuje obiektu którego dotyczy tzn. czy wybudowanego przez inwestora łącznika, czy istniejącego wcześniej budynku mieszkalnego, oraz, że organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji dowodów na których się oparł oraz motywów z powodu których nie uwzględnił jej wniosków, nadto , że inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydana w dniu [...] maja 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, oraz art. 42 ust 3 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane, w zw. z art. 103 ust 2 i art. 81 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach osiemdziesiątych, co znaczy, że zgodnie z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994, w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego – ustawy z dnia 7 lipca 1974r.
Organ podniósł, że art. 42 ust 3 wyżej powołanej ustawy stanowi, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenia zdatności do użytku obiektu budowlanego – i po dokonaniu ustaleń w tym zakresie organ wydał decyzję, uznając nadto iż w prowadzonym postępowaniu organ nie ma podstaw do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. W. wnosząc o jej uchylenie skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza dobro i interes właścicieli nieruchomości, inwestor nie ma prawa do nieruchomości, nadto podała iż w Sądzie Rejonowym Wydz. Cywilny toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, a wobec czego Decyzja Wojewody jest przedwczesna .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko z tego powodu w rozumieniu art. 196 § 1 kpa mogłaby zostać uchylona.
Bezspornym w nin sprawie jest fakt, iż inwestor A. G. wybudował obiekt budowlany na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] w latach osiemdziesiątych, a więc organ prawidłowo – zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994 r Prawo budowlane- zastosował przy podejmowaniu decyzji przepisy ustawy z 24 października 1974r.
Zgodnie z treścią art. 28 ust 1 prawa budowlanego 1974r. roboty budowlane ( za wyjątkiem rozbiórek) można rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Inwestor wybudował budynek nie posiadając pozwolenia na budowę. W tej sytuacji zgodnie z przepisami cytowanej wyżej ustawy, po ustaleniu że nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki wymienione w art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego organ prawidłowo podjął czynności w kierunku usankcjonowania popełnionego naruszenia prawa, wydając inwestorowi pozwolenie na użytkowanie obiektu po dopełnieniu warunków określonych w decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2002r przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Pozwolenie na użytkowanie w takiej sytuacji ma na celu ustalenie czy wzniesiony obiekt spełnia wymagania jakimi powinny odpowiadać obiekty budowlane w świetle przepisów prawa budowlanego a zwłaszcza w świetle wymagań art. 5,6 i art. 13-17, nie przesądza natomiast o prawie własności i nie ma żadnego wpływu na ustalenie tych praw.
Przepisy prawa budowlanego nie zawierają jakichkolwiek przesłanek uzależniających wydanie pozwolenia na użytkowanie od tytułu do działki. Kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy decyzji o pozwolenie na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a wiec wtedy, gdy obiekt już jest wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenie właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi, nie może natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania ( patrz. wyrok NSA z 20.01.1999r IV SA 90/97).
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz 1270)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI