IV SA 2415/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegopodział nieruchomościprawo administracyjneuchwała rady gminyprawo własnościgospodarka nieruchomościamisąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając ją za sprzeczną z przepisami prawa materialnego.

Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej sprzeczność z ustawami o gospodarce nieruchomościami i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał, że przepisy planu dotyczące podziału terenu naruszają prawo materialne, ponieważ nie pozwalają na inne formy podziału niż administracyjnoprawne scalenie i podział, co jest sprzeczne z konstytucyjnie chronionym prawem własności i właściwością planu miejscowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.S., P.S., W.S. i J.S. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 1998 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili planowi sprzeczność z ustawą o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., w szczególności w zakresie zakazu podziału terenu na obszarze zorganizowanej działalności inwestycyjnej, który dopuszczał jedynie scalenie i podział całego obszaru lub jego części. Sąd, właściwy w sprawie po reformie sądownictwa administracyjnego, uznał skargę za zasadną. Stwierdził nieważność art. 32 oraz art. 33 pkt 2 i 3 zaskarżonej uchwały, uznając, że naruszają one przepisy prawa materialnego. Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie upoważniają rady gminy do wprowadzania w planach miejscowych zakazów podziału terenu, a jedynie do ustalania zasad i warunków takiego podziału. Ponadto, wykładnia systemowa przepisów wskazuje, że administracyjnoprawne formy podziału terenu mogą być stosowane tylko wtedy, gdy metody prawa cywilnego są niewystarczające. Sąd podkreślił, że ustalenia planu dotyczące harmonogramu budowy infrastruktury technicznej czy wydzielania dodatkowych ulic wykraczają poza funkcje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, na mocy art. 147 § 1 PPSA, orzeczono stwierdzenie nieważności części uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazów podziału terenu na działki budowlane, ograniczając je do form administracyjnoprawnych, takich jak scalenie i podział. Może jedynie ustalać zasady i warunki takiego podziału.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie upoważniają rady gminy do wprowadzania w planach miejscowych zakazów podziału terenu. Wykładnia systemowa przepisów wskazuje, że administracyjnoprawne formy podziału terenu mogą być stosowane tylko wtedy, gdy metody prawa cywilnego są niewystarczające. Ponadto, ustalenia planu dotyczące harmonogramu budowy infrastruktury czy wydzielania ulic wykraczają poza funkcje planu miejscowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.z.p. art. 10 § ust. 7 pkt 7

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy nie upoważniają rady gminy do wprowadzania w planach miejscowych zakazów podziału terenu, a jedynie do ustalania zasad i warunków takiego podziału.

PPSA art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem.

u.s.g. art. 94 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem.

Pomocnicze

u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność przepisów planu miejscowego (art. 32 i 33) z przepisami prawa materialnego (ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i o gospodarce nieruchomościami). Naruszenie konstytucyjnie chronionego prawa własności poprzez ograniczenie możliwości podziału terenu. Wyjście ustaleń planu poza jego funkcje (np. ustalenie harmonogramu budowy infrastruktury).

Odrzucone argumenty

Argument Rady Gminy o braku naruszenia prawa przy uchwalaniu planu. Argument Rady Gminy o upływie rocznego terminu do stwierdzenia nieważności uchwały.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą wychodzić poza uprawnienia ustawowe nie mogą znaleźć uznania na gruncie obowiązującego prawa działania Gminy S. zmierzające do eliminacji w zaskarżonym planie możliwości osiągnięcia założonych celów inaczej niż poprzez scalenie i podział nieruchomości wychodzą poza funkcje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Skład orzekający

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zakresu uprawnień rady gminy w tym zakresie oraz możliwości stwierdzenia nieważności uchwał po upływie terminu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów obowiązujących w momencie jego wydania (ustawa z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z planowaniem przestrzennym i prawem własności, a także procedurą administracyjną. Pokazuje, jak sądy kontrolują akty prawa miejscowego.

Sąd stwierdził nieważność części planu zagospodarowania przestrzennego. Rada Gminy przekroczyła swoje uprawnienia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2415/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska
Joanna Kabat-Rembelska
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Niewiadomski (spr.), Sędziowie NSA J. Kabat-Rembelska, Asesor WSA A. Szymańska, Protokolant D.Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R.S., P.S. W. S. i J. S. na decyzję Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność art. 32 oraz art.33 pkt.2 i 3 zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy w S. na rzecz R. S., P.S., W.S. i J.S. po 10 (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zaskarżona uchwała w części w jakiej stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Uchwałą Nr. [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Rada Gminy w S. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi B., J. i L.
Plan ten zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego - po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy w S. do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa - R.S., P.S., W.S. i J. S., współwłaściciele działek położonych na obszarze objętym planem. Zakwestionowanemu planowi zarzucili sprzeczność przedmiotowego planu z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. , a to w związku z zakazem innych form podziału terenu na obszarze zorganizowanej działalności inwestycyjnej niż scalenie i podział całego obszaru lub jego części mogącej samodzielnie funkcjonować po zagospodarowaniu zgodnie z art. 32 . W konsekwencji tych ustaleń planu Rada Gminy w S. podjęła kolejne uchwały w sprawie wszczęcia postępowania scaleniowego oraz w sprawie scalenia i podziału nieruchomości wsi B. i te właśnie uchwały stały się przyczyną zakwestionowania w/w regulacji przedmiotowego planu. Z treści skargi oraz oświadczenia skarżącego, R. S., złożonego na rozprawie wynika, że przedmiotem zaskarżenia są te regulacje planu które "umożliwiają jego zmianę bez zachowania procedury planistycznej" w szczególności art. 32 i 33 w/w planu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. wniosła o oddalenie skargi, uznając iż podniesione zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw, są , jedynie wyrazem podjętej przez skarżących walki z gminą S.". Skarżący nie podnieśli żadnych zarzutów - podkreśla Rada -naruszenia przez gminę prawa przy uchwaleniu planu, a skarga dotyczy w istocie uchwał Rady dotyczących scalenia i podziału nieruchomości, odrębnie zaskarżonych do sądu administracyjnego. Nadto rada uznała, iż wobec upływu rocznego terminu do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy przedmiotowy plan nie może być wyeliminowany z obrotu*
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy w sprawie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego zważył co następuje.
Skarga jest zasadna, a zakwestionowana regulacja art. 32 i 33 uchwały Nr [...] ( Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 19, poz. 55), naruszając przepisy prawa materialnego, nie może się ostać w obrocie prawnym. Stosownie do regulacji art. 10 ust. 7 pkt 7 mającej zastosowanie w sprawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, m.in. zasady i warunki podziału terenu na działki budowlane. Zasady i warunki podziału terenu na działki budowlane nie oznaczają w świetle przepisów powołanej ustawy możliwości stanowienia o zakazach tych podziałów dokonywanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Plany te, aczkolwiek uznane przez ustawodawcę za akty prawa miejscowego, nie mogą wychodzić poza uprawnienia ustawowe. To zaś oznacza możliwość stanowienia o tych wszystkich kwestiach które związane są z ustaleniem zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane takich jak liczba i wielkość tych działek i ich przeznaczenie, warunki tworzenia itp. Jednakże przywołane przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1977 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst. Jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), ani przepisy innych ustaw nie upoważniają rady gminy do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń prowadzących do wyłączenia innych form podziału terenu niż formy administracyjnoprawne, poprzedzone scaleniami dokonanymi w tym trybie. Wręcz przeciwnie, wykładnia systemowa tych przepisów prowadzi do wniosku, że administracyjnoprawne formy podziału terenu mogą być wprowadzone dopiero wówczas gdy osiągnięcie celu racjonalnej gospodarki przestrzennej nie jest możliwe metodami właściwymi prawu cywilnemu u podstaw którego leży konstytucyjnie chronione prawo własności. Nie mogą zatem znaleźć uznania na gruncie obowiązującego prawa działania Gminy S. zmierzające do eliminacji w zaskarżonym jDląnie możliwości osiągnięcia założonych celów inaczej niż poprzez scalenie i podział nieruchomości o których mowa w rozdziale 2 działu III w/w ustawy o gospodarce nieruchomości tak jak nie mogą być zaakceptowane te ustalenia art. 32 i 33 kwestionowanego planu, które wychodzą poza funkcje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego( ustalenie harmonogramu budowy infrastruktury technicznej czy wydzielanie dodatkowych ulic i ciągów pieszojezdnych), a jeżeli tak to regulacje art.32 i 33 pkt 2 i 3 wyżej przywołanego Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą się ostać w obrocie prawnym, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, z mocy art. 147 § 1, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z regulacjami z art. 91 ust. 1 i 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zobowiązującymi do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem także po upływie roku od dnia jego podjęcia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI