IV SA 2324/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęnieważność decyzjinieodwracalne skutki prawneprojekt budowlanywarunki zabudowykontrola administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ nie zbadał należycie zarzutu nieodwracalnych skutków prawnych decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę ośrodka sanatoryjno-wczasowego. Sąd podzielił stanowisko o wadach pierwotnej decyzji, jednak zarzucił organowi odwoławczemu nierozpoznanie zarzutu nieodwracalnych skutków prawnych, wynikających z wyodrębnienia i zbycia lokali po wybudowaniu obiektu. Brak należytego wyjaśnienia tej kwestii przez organ stał się podstawą uchylenia jego decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę ośrodka sanatoryjno-wczasowego. Sąd uznał, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę była dotknięta wadami rażącego naruszenia prawa, w tym niezgodnością projektu budowlanego z przepisami oraz brakiem wymaganych uzgodnień i opinii. Sąd podzielił również argumentację o sprzeczności decyzji zatwierdzającej projekt z wcześniejszą decyzją o warunkach zabudowy. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było jednak uznanie, że organ odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutu skarżącego dotyczącego nieodwracalnych skutków prawnych, które decyzja wywołała poprzez wyodrębnienie i zbycie lokali osobom trzecim. Sąd podkreślił, że organ ograniczył się jedynie do teoretycznego stwierdzenia, iż skutki te należy badać w sferze prawnej, nie odnosząc się do konkretnych okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych przez skarżącego. Brak wyjaśnienia tej kwestii, w tym momentu wyodrębnienia własności lokalowej i podstawy przeniesienia własności, stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wadliwa może wywołać nieodwracalne skutki prawne, jeśli spowodowała powstanie takich skutków, które nie dają się usunąć w drodze przepisów prawa materialnego stosowanych przez organy administracyjne, w szczególności gdy wywołała skutki w sferze prawa cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zbadał należycie zarzutu nieodwracalnych skutków prawnych, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń. Wskazał, że jeśli wyodrębnienie i zbycie lokali nastąpiło po wydaniu wadliwej decyzji, należy uznać, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyjątek od stwierdzenia nieważności decyzji, gdy wywołała nieodwracalne skutki prawne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kwalifikacja wydania decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji wywołania pośrednio skutków w sferze prawa cywilnego.

p.b. art. 32 § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo budowlane

Wymagane uzgodnienia i opinie przy wydawaniu pozwolenia na budowę.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji § z dnia 03.11.1998 r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego"

Wymogi dotyczące projektu budowlanego.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska § § 47 ust. 2 z dnia 20.02.1975 r. "w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego"

Wymogi dotyczące planu zagospodarowania działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutu nieodwracalnych skutków prawnych decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odrzucone argumenty

Decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, ponieważ należy je oceniać w sferze prawnej, a nie faktycznej.

Godne uwagi sformułowania

nieodwracalne skutki prawne należy badać w sferze prawnej, a nie na płaszczyźnie faktów w uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywołała pośrednio skutki w sferze prawa cywilnego, kwalifikuje się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Tomaszewska

sędzia

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy decyzja wywołała skutki w prawie cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wadliwa decyzja administracyjna doprowadziła do powstania skutków prawnych w obrocie cywilnoprawnym (np. zbycie lokali).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie zarzutów stron, nawet tych dotyczących skutków prawnych, a nie tylko formalnych wad decyzji. Pokazuje też, jak decyzje administracyjne mogą wpływać na stosunki cywilnoprawne.

Wadliwe pozwolenie na budowę a nieodwracalne skutki prawne – co gdy lokale zostały już sprzedane?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2324/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Tomaszewska
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz( spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] lipca 1997 r. znak [...].
Decyzją tą został zatwierdzony projekt budowy i udzielono B. K. – właścicielowi Przedsiębiorstwa Budowlano-Inżynieryjnego "[...]" w [...] pozwolenia na budowę ośrodka sanatoryjno-wczasowego na terenie położonym przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ podzielił ocenę Wojewody [...], iż kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta [...] dotknięta jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ odwoławczy zgodnie z przeprowadzoną kontrolą stwierdził, że projekt budowlany zatwierdzony sporną decyzją nie odpowiada wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 03.11.1998 r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego" (Dz. U. nr 140, poz. 906). Projekt nie określa funkcji obiektu i faktycznie jest obiektem o funkcji mieszkalnej z usługami w parterze, a nie obiektem sanatoryjno-wczasowym. Ponadto inwestor nie przedstawił zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 prawa budowlanego wymaganych uzgodnień ani opinii tj. uzgodnień z BHP, Naczelnego Sekretarza Uzdrowiska, uzgodnień p. pożarowych ani Inspektora Sanitarnego. Plan zagospodarowania działki wykonano z rażącym naruszeniem § 47 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, bowiem nie zawiera określenia granic działki, usytuowania projektowanych obiektów, odległości usytuowania wyjazdów jak i przyłączy wody, kanalizacji i energii elektrycznej. Brak koncepcji graficznej, stanowiącej integralną część decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wady te uzasadniają wyeliminowanie decyzji badanej z obrotu prawnego. Organ nie podzielił zarzutu, iż decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż w myśl art. 158 § 2 kpa skutki te należy oceniać na płaszczyźnie obowiązującego prawa, a nie w sferze faktów.
Skargę na powyższą decyzję wniósł B. K. właściciel Przedsiębiorstwa Budowlanego "[...]" w [...], domagając się jej uchylenia.
Skarżący podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu, przede wszystkim podniósł fakt wywołania przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem w wykonanych obiektach wyodrębnione zostały lokale, które w drodze cywilno-prawnej zbyte zostały wraz z udziałem w nieruchomości osobom trzecim. Można więc mówić ewentualnie o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, choć znaczna część jej zarzutów jest niezasadna. Wbrew stanowisku skargi należy podzielić ocenę organów obu instancji, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r. dotknięta jest licznymi wadami rażąco naruszającymi obowiązujące prawo, co zostało wyszczególnione w nieważnościowej decyzji zarówno Wojewody, jak i organu odwoławczego.
Uzupełniająco należy dodać, ze choć w aktach sprawy brak graficznego załącznika do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącego jej integralną cześć, to porównując treść tej decyzji z decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę "ośrodka sanatoryjno-wczasowego" stwierdza się sprzecznośc między tymi decyzjami. Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. wydana została dla inwestycji określonej "prywatny obiekt sanatoryjno-wczasowy" przy ul. [...] róg ul. [...].
Jednoznacznie wynika, iż dotyczy jednego obiektu budowlanego, co potwierdza też treść załącznika nr 1 do decyzji, posługującego się określeniem "obiekt budowlany" w liczbie pojedynczej. Zatwierdzony sporną decyzją projekt budowlany dotyczy trzech budynków, zaś decyzja wprowadza nowe określenie przedmiotu inwestycyjnego jako "ośrodek sanatoryjno-wczasowy". Brak uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r. nie wyjaśnia użytego określenia przedmiotowej inwestycji.
Sprzeczność jej z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uzasadnia ocenę, iż dotknięta jest wadą nieważności. Jednakże w związku z zarzutem skargi zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 kpa, gdy nie stwierdza się nieważności decyzji, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne, zdaniem Sądu, organ odwoławczy winien wnikliwie zarzut ten wyjaśnić.
Organ ograniczył się tylko, do jednozdaniowego przytoczenia teorii, że nieodwracalne skutki prawne należy badać w sferze prawnej, a nie na płaszczyźnie faktów. W żadnym stopniu nie wyjaśnia to zarzutu podniesionego w odwołaniu, że decyzja kwestionowana takie skutki wywołała. Na potwierdzenie tego, skarżący załaczył wypis z ewidencji gruntów odzwierciedlający aktualnych właścicieli wyodrębnionych lokali z udziałem we współwłasności nieruchomości gruntowej. Organ odwoławczy winien obowiązkowo wyjaśnić, kiedy dokonano wyodrębnienia własności lokalowej i na jakiej podstawie została przeniesiona własność tych lokali na inne podmioty. Jeśli istotnie odbyło się to w drodze czynności cywilno-prawnych po zrealizowaniu inwestycji na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].07.1997 r., to wówczas należałoby uznać, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.
Z takimi skutkami zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja pozostająca w obrocie prawnym mimo swej wadliwości spowodowała powstanie takich skutków, które nie dają się usunąć w drodze przepisów prawa materialnego stasowanych przez organy administracyjne.
W uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna wywołała pośrednio skutki w sferze prawa cywilnego, kwalifikuje się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa). W tym zakresie organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania w ogóle, nie wyjaśnił okoliczności sprawy w aspekcie zgłoszonego zarzutu i nie dokonał żadnej oceny prawnej.
Stanowi to przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazane wyżej rozważania będzie miał na uwadze organ odwoławczy rozpoznając sprawę na nowo w przedmiocie skutków prawnych badanej decyzji.
Z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI