IV SA 2037/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-02-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęogrodzeniewspólnota mieszkaniowadecyzja administracyjnakontrola sądowanaruszenie proceduryWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody dotyczącą obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia z powodu naruszeń proceduralnych, nie rozstrzygając meritum sprawy.

Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję pierwszej instancji nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Wojewoda uznał, że inwestycja nie narusza przepisów Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia. Skarżący (wspólnoty mieszkaniowe) zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak rozstrzygnięcia przez Wojewodę kwestii sprzeciwu wobec budowy ogrodzenia. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody z powodu istotnych naruszeń proceduralnych, w szczególności braku rozstrzygnięcia co do sprzeciwu, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wspólnot Mieszkaniowych na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Organ pierwszej instancji uznał, że budowa ogrodzenia ograniczy dostęp klientów do lokali usługowych i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że inwestycja nie narusza przepisów Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia, ponieważ nie spowoduje zagrożeń ani uciążliwości dla terenów sąsiednich. Sąd administracyjny, działając z urzędu, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdził istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na tym, że Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, nie rozstrzygnął w sentencji decyzji kwestii zgłoszonego sprzeciwu wobec budowy ogrodzenia, ograniczając się jedynie do uchylenia obowiązku uzyskania pozwolenia. Brak rozstrzygnięcia w tej części stanowił naruszenie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 kpa, co uniemożliwiło sądowi ocenę sprawy i stanowiło podstawę do uchylenia decyzji bez merytorycznego badania zarzutów skargi. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy, uchylając decyzję w części na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, ma obowiązek orzec co do istoty sprawy w całości, w tym rozstrzygnąć wszystkie kwestie podniesione w odwołaniu, aby zapewnić pełną kontrolę sądową.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ II instancji, uchylając decyzję w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nie rozstrzygnął kwestii zgłoszonego sprzeciwu wobec budowy ogrodzenia. Brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji stanowi naruszenie przepisów kpa (art. 104, 107) i uniemożliwia sądowi ocenę sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

PPSA art. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

PPSA art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad.

PPSA art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

kpa art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

kpa art. 104 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest najważniejszym składnikiem decyzji.

kpa art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności.

u.w.l.

Ustawa o własności lokali

Przepisy dotyczące wspólnot mieszkaniowych i zarządu nieruchomością.

P. bud. art. 30 § 3

Ustawa – Prawo budowlane

Okoliczności, w których nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji polegające na braku rozstrzygnięcia kwestii zgłoszonego sprzeciwu wobec budowy ogrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

brak rozstrzygnięcia co do całości aktu powoduje brak przedmiotu zaskarżenia w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest najważniejszym składnikiem decyzji organ odwoławczy ma obowiązek orzec co do całości tego aktu

Skład orzekający

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Czesława Socha

sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek organu odwoławczego do pełnego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym oraz konsekwencje naruszenia przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego i kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego i kontroli sądowej, pokazując, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli meritum sprawy nie zostało zbadane.

Błąd proceduralny w decyzji administracyjnej: dlaczego sąd uchylił decyzję Wojewody?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 2037/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Czesława Socha /sprawozdawca/
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA (del.) Czesława Socha (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi 1) M. N., 2) K. N., 3) T. K., 4) D. S., 5) E. B., 6) E. I., 7) W. O., 8) E. S., 9) J. W, 10) S. M., 11) M. S., 12) M. W., 13) A. M., 14) A. L., 15) I. S., 16) A. N., 17) E. K., 18) K. P., 19) J. P., 20) E. S., 21) M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszonego sprzeciwu i nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. N., K. N., T. K., D. S., E. B., E. I., W. O., E. S., J. W., S. M., M. S., M. W., A. M., A. L., I. S., A. N., E. K., K. P., J. P., E. S., M. Z. kwoty po 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. ( o nr [...]) Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania Wspólnot Mieszkaniowych osiedla przy ul. [...] w W. z dnia [...] listopada 2001 r. od decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] października zgłaszającej sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia położonego w W. przy ul. [...] od strony ulic: [...],[...],[...] i [...] i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w/w ogrodzenia – uchylił decyzję organu I instancji w części nakładającej na inwestora konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu podał, że organ I instancji przyjął konieczność uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na terenie których znajdują się budynki i urządzenia osiedla do realizacji przedmiotowej inwestycji. Zdaniem tego organu pobudowanie ogrodzenia spowoduje ograniczenie dostępności klientów do lokali usługowych znajdujących się w parterach budynków wielorodzinnych usytuowanych wzdłuż ulicy [...]. W ocenie organu II instancji samo złożenie sprzeciwu w sprawie budowy ogrodzenia jest uzasadnione. W aktach sprawy brak jest wymaganego od inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie dostarczono też uchwał wspólnot mieszkaniowych o budowie planowanego ogrodzenia, skoro są to czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Zgłoszenie robót nie zostało też podpisane przez wspólnoty mieszkaniowe z ulicy [...] co sugeruje brak zgody tych wspólnot na realizację ogrodzenia. Organy administracji architektoniczno budowlanej nie są kompetentne do orzekania, czy przedmiotowa inwestycja narusza interesy właścicieli lokali użytkowych skoro są oni członkami wspólnot i korzystają z trybu przewidzianego w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 85, poz. 388 ze zm.) i mogą zaskarżyć uchwałę wspólnot do sądu. Nadto, realizacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje zagrożeń, o których mowa w art. 30 ust. 3 ustawy – Prawa budowlanego gdyż tylko w takich sytuacjach nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Brak też wprowadzenia, utrwalenia bądź też zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich przemawia za uchyleniem obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Z tych też powodów należało uchylić decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożyli: M. N., K. N., T. K., D. S., E. B., E. I., W. O., E. S., J. W., S. M., M. S., M. W., A. M., A. L., I. S., A. N., E. K., K. P., J. P., E. S., M. Z.. Zarzucili naruszenie przepisów materialnych i procesowych. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podali, że brak uchwał Wspólnot, które odwołanie złożyły, narusza art. 134 kpa. Odwołanie wobec tego od decyzji organu I instancji jest niedopuszczalne. Zastosowanie powinien mieć tryb przewidziany w art. 134 kpa. Właściciele poszczególnych lokali użytkowych powinni uczestniczyć w postępowaniu przed II instancją. Brak też jest szczegółowej argumentacji przesłanek z art. 30 ust. 3 – Prawa budowlanego. Ogrodzenia spowodują ograniczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej w lokalach użytkowych. Naruszone też zostały przepisy wykonawcze co do swobodnego dostępu do nieruchomości.
Organ II instancji w odpowiedzi, na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn, które należy brać pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 134 cytowanej wyżej ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" tej ustawy.
Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ja uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa na podstawie którego organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Oznacza to, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygniecie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania. O ile organ reformuje akt administracyjny z tej podstawy, to jego obowiązkiem jest orzec co do całości tego aktu. Brak wypowiedzenia się co do całości aktu powoduje brak rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to wówczas Sądowi ocenę zakresu kontroli, gdyż nie ma przedmiotu zaskarżenia w pozostałym zakresie a więc w części pominiętej. Zastosowanie wówczas art. 111 kpc znajduje w pełni potwierdzenie.
W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji zawierała rozstrzygnięcie w dwóch częściach. Pierwsza część dotyczyła złożonego sprzeciwu w sprawie budowy ogrodzenia, zaś druga część nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. Organ II instancji w rozstrzygnięciu decyzji wypowiedział się tylko co do nałożonego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie wypowiedział się co do złożonego sprzeciwu. Wypowiedzenie się dopiero w uzasadnieniu decyzji stanowi brak, którego nie można uzupełnić w takiej formie. Stanowi to także naruszenie przepisów art. 104 § 1 i 2, 107 § 1 kpa, gdyż zgodnie z powołanymi przepisami rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) jest najważniejszym składnikiem decyzji. Brak rozstrzygnięcia powoduje brak przedmiotu zaskarżenia w sytuacji gdy chodzi o decyzję organu II instancji. w przypadku podniesienia także zarzutów w części nie objętej rozstrzygnięciem a będącym w bezpośrednim związku z częścią rozstrzygniętą, ocena zarzutów skargi staje się niedopuszczalna. Do obowiązku organu II instancji należało wypowiedzenie się co do zasadności zgłoszonych wszystkich zarzutów w odwołaniu pomyśli art. 107 kpa w związku z treścią art. 140 kpa, gdyż podstawą wydania tej decyzji stanowiło złożone odwołanie. Odwołanie złożone zostało przez inwestora a to oznaczało brak zgody na złożony sprzeciw i nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy organ II instancji wypowiedział się w rozstrzygnięciu co do nałożonego obowiązku a brak jest rozstrzygnięcia co do zasadności sprzeciwu, stanowi to uchybieniu przepisów, o których mowa wyżej.
Organ II instancji rozpoznając sprawę ponownie – powinien wypowiedzieć się w zakresie wyżej wskazanym mając na uwadze stan faktyczny i prawny z chwili orzekania
Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa wyżej i dlatego na podstawie przepisu wyżej powołanego należało uchylić zaskarżoną decyzję nie oceniając zarzutów skargi na tym etapie postępowania.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 też tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI